REKLAMA
Autor: Agata Zięba Opublikowano: 26 czerwca 2019

Uspokajające leki recepturowe

REKLAMA
REKLAMA

W dzisiejszych czasach, każdy z nas narażony jest na stres. Coraz więcej osób uskarża się na poddenerwowanie, problemy z koncentracją czy bezsenność. Z tego typu dolegliwościami bardzo szybko i skutecznie radzi sobie wiele preparatów dostępnych w aptece. Wśród całej gamy gotowych środków znajdziemy również leki recepturowe, które świetnie sprawdzą się w tej sytuacji. Z racji, że receptura apteczna staje się mocno zapomnianym aspektem działalności Farmaceuty postanowiliśmy przybliżyć Państwu temat leków recepturowych, które stosowane mogą być ze względu na właściwości uspakajające.

Gotowe leki uspakajające

Wśród anksjolityków, dostępnych w aptekach znaleźć możemy preparaty zawierające substancje z grupy benzodiazepin, barbituranów, antagonistów receptorów serotoninergicznych (5HT1A) czy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny. Mechanizm działania tych leków związany jest głównie z nasileniem przewodnictwa hamującego kwasu
gamma-aminomasłowego (GABA) w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN) lub zahamowaniem degradacji monoamin w szczelinie synaptycznej [1]. Niestety przyjmowanie większości leków zaliczanych do wyżej wymienionych grup wiąże się z występowaniem działań niepożądanych. Do takich efektów zaliczyć możemy: senność, potęgowanie problemów z koncentracją, apatię. Długotrwałe przyjmowanie może prowadzić do powstania zależności fizycznej, a po nagłym zaprzestaniu przyjmowania- objawów odstawiennych. Należy pamiętać, że pacjenci uzależnieni od tego typu preparatów powinni poddać się nadzorowanej detoksykacji, w trakcie której stopniowo zmniejszana będzie dawka przyjmowanych preparatów uspakajających.

Receptura apteczna

W recepturze aptecznej można odnaleźć wiele połączeń, które sprawdzają się w terapii dolegliwości na tle nerwowym. W powszechnie stosowanych składach przewija się kilka znanych z działania uspakajającego substancji i surowców, do których zaliczyć możemy m.in.:

REKLAMA
REKLAMA
  • Mieszaninę bromku sodu, bromku amonu i bromku potasu (sól Erlenmayera) – składniki w mniejszych dawkach odpowiadają za wywołanie działania uspakajającego. Ich mechanizm działania związany jest z wypieraniem jonów chlorkowych z komórek (w szczególności neuronów). Efektem tego jest zakłócenie funkcjonowania układu nerwowego. Warto pamiętać, że połączenie bromków jest już rzadko stosowane, nawet w dawkach terapeutycznych może powodować wystąpienie działań niepożądanych [1].
  • Pochodne kwasu barbiturowego – mimo, że o substancjach z tej grupy słyszy się coraz rzadziej, w mieszankach łagodzących zszargane nerwy ciągle stosowany jest fenobarbital. Coraz rzadsze wykorzystanie pochodnych kwasu barbiturowego związane jest z ich wysokim potencjałem uzależniającym, powodowaniem licznych interakcji oraz niskim indeksem terapeutycznym [1].
  • Tinctura hyperici (nalewka z dziurawca) – większe dawki alkoholowych wyciągów z Hypericum perforatum L. wykazują działanie antydepresyjne, łagodzące nerwy . Obecnie uważa się, że za takie działanie surowca odpowiedzialna jest zawarte w nim hiperycyna i ksantony. Minusem stosowania tej nalewki jest zwiększenie wrażliwości skóry na promienie UV oraz możliwość wystąpienia interakcji w przypadku gdy pacjent przyjmuje jednocześnie inne preparaty np. antykoncepcyjne czy przeciwzakrzepowe [2], [3].
  • Tinctura valerianae (nalewka z kozłka) – wyciągi z korzenia kozłka są przetworami, którym przypisuje się typowe działanie tłumiące stany emocjonalne w OUN. Uznawane są za bezpieczne i nieuzależniające preparaty, których stosowanie nie upośledza w znacznym stopniu zdolności kognitywnych. Mówi się, że mechanizm działania uspakajającego zawdzięczany jest wpływaniu na przewodnictwo GABA-ergiczne zawartych w surowcu związków irydoidowych [4].

 

Przykładowe leki recepturowe o działaniu uspakajającym [5]

Rp.
Phenobarbitali natrici
Codeini phosphatis aa 0,85
Metamizoli natrici  20,00
Valerianae tinct. 40,0
Neospasmini 50,00
Aquae ad 250,00
M.f.mixt. 
D.S. 3*dziennie łyżeczkę 

 

Rp.
Sal. Erlenmayeri
Luminali Natrii aa 0,85
Neospasmini 20,00
Aq. dest. 40,0
M.f. sol. 50,00

 

Rp.
Sal. Erlenmeyeri
Tinct. Adonidis vernalis
Tinct. Convallariae maialis
Tinct. Crataegi
Tinct. Valerianae aa 10,0
Luminali natrii 0,3
Novalgini 4,0
Aqua destill. 20,0
Neospasmini ad 250,0
M.f. mixt.  
D.S. 2 x dziennie łyżka stołowa

 

Rp.
Phenobarbitali natrici 0,09
Lactosi 0,2
M.f. pulv.
D.t.d. No 20
D.S. 3 razy dziennie proszek

 

Źródła:

[1] W. Kostowski, Z. Herman „Farmakologia – podstawy farmakoterapii”, PZWL, Warszawa 2004, wyd 3.

[2] ‘Hyperici herba czyli Ziele dziurawca’. [Online]. Dostęp: http://www.farmakognozjaonline.pl/baz_suro/baza.php?jezyk=&klasa=herba&id=36. [Data: 13-Jun-2019].

[3] J. Barnes, L. A. Anderson, and J. D. Phillipson, ‘St John’s wort (Hypericum perforatum L.): a review of its chemistry, pharmacology and clinical properties’, J. Pharm. Pharmacol., vol. 53, no. 5, pp. 583–600, 2001.

[4] ‘Valerianae radix czyli Korzeń kozłka’. [Online]. Dostęp: http://www.farmakognozjaonline.pl/baz_suro/baza.php?jezyk=&klasa=radix&id=75. [Data: 13-Jun-2019].

[5]  Jachowicz R.: Receptura apteczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2010

           

 

 

 

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

REKLAMA

Jestem farmaceutą

Aby w pełni korzystać z serwisów grupy farmacja.net musisz się zalogować za pomocą swojego konta w RejestrFarmaceutów.pl

Nie jestem farmaceutą

Aby w pełni korzystać z serwisów grupy farmacja.net musisz się zalogować. Jeżeli nie jesteś farmaceutą, zaloguj się za pomocą swojego konta farmacja.net

Zarejestruj się
jako farmaceuta

Wszystkie pola są wymagane.

Zarejestruj się
nie będąc farmaceutą

Wszystkie pola są wymagane.