REKLAMA
Autor: Justyna Koziej Opublikowano: 20 sierpnia 2019

Corrigentia – substancje stosowane w recepturze poprawiające smak i zapach leków

REKLAMA
REKLAMA

Wiele substancji leczniczych używanych w recepturze charakteryzuje się nieprzyjemnym smakiem. Są one rozpoznawane w organizmie za pomocą kubków smakowych zlokalizowanych na języku, najczęściej jako gorzkie. Jak wtedy nakłonić pacjenta zwłaszcza dziecko do spożycia leku? Z pomocą spieszą wtedy substancje określane jako corrigentia…

Gorzki lek to problem…

Wyczuwanie gorzkiego smaku stanowi naturalny mechanizm ostrzegawczy. Od dawna wiadomo, że wiele trucizn zawartych w roślinach ma nieprzyjemny, gorzki smak.  Jest on wyczuwany w niewielkim stężeniu, wystarczy zaledwie 0,3 mg chininy w jednym litrze wody aby ,,pobudzić’’ odpowiednie kubki smakowe.

Substancje stosowane w recepturze w płynnych lub stałych postaciach leków do użytku wewnętrznego również w większości mają niezachęcający smak. Jeśli sprawa dotyczy składników proszków dzielonych, problem zostaje rozwiązany sam, gdyż substancje są zamykane w kapsułkach skrobiowych, które są połykane i rozkładane dopiero w żołądku. Gorzej sytuacja ma się w przypadku roztworów, mieszanek, zawiesin, emulsji i kropli stosowanych wewnętrznie. Problem pogłębia się zwłaszcza u małych pacjentów, w przypadku których niekorzystny smak zniechęca do przyjęcia leku. Z pomocą przychodzą substancje pomocnicze, poprawiające smak i zapach leków.

REKLAMA
REKLAMA

Corrigentia, rozwiązaniem problemu…

Corrigens ( w l.m. corrigentia) to łacińska nazwa substancji poprawiających smak i wygląd leku bądź nadających smak substancjom bezsmakowym. Taki składnik nie może wykazywać własnego działania leczniczego oraz  wchodzić w interakcje z innymi substancjami z  recepty. Najczęściej stosowane są, tak jak wspomniano wyżej w płynnych postaciach leku recepturowego.

Do popularnych polepszaczy smaku należy bardzo dobrze znany syrop prosty. Jest to roztwór wodny zawierający 64% sacharozy, cały czas używany w recepturze aptecznej. Wysokie stężenie cukru maskuje nieprzyjemny smak, dodatkowo zwiększona gęstość roztworu utrzymuje rozproszenie substancji gorzkiej ograniczając jej kontakt z kubkami smakowymi. Kolejnymi atutami syropu prostego są:  brak wchodzenia w interakcje ze składnikami leku recepturowego oraz jego łatwe otrzymywanie.

W recepturze znane są inne syropy, które zawierają w składzie syrop prosty. Wśród nich można wymienić np. pomarańczowy, owocowy. Używane są także inne substancje słodzące: mannitol, sorbitol, glicerol. Istnieją także sztuczne substancje słodzące : aspartam, sacharyna i jej sól sodowa.

Wśród substancji poprawiających smak znajdują się także te, które wykazują właściwości aromatyzujące, niwelujące również zapach leku. Zaliczyć  do nich można głównie olejki eteryczne ( różany, koprowy, anyżowy, cytrynowy, miętowy) czy wody aromatyzowane. Używane są również zagęszczone soki owocowe – malinowy lub wiśniowy oraz nalewki z surowców olejkowych.

Do innych sposobów maskujących przykry smak należą:

  • użycie nierozpuszczalnej formy leku,
  • zastosowanie emulgowania,
  • dodanie małych ilości substancji znieczulających zakończenia nerwów smakowych jak fenolan sodu, mentol,
  • dodanie substancji musujących, które podczas wydzielania dwutlenku węgla znieczulają kubki smakowe.

W kroplach do użytku wewnętrznego nie używa się corrigentia, ponieważ najczęściej odmierzane są na łyżeczkę cukru, który maskuje gorzki smak leku.

Przykłady recept z użyciem substancji polepszających smak:

 

Rp.
Natrii bromidi 2,0
Phenobarbitali natrici 0,05
Natrii benzoatis 0,5
Foeniculi aquae
Aquae aa ad 50,0
M.f. mixt.
D.S. 3 razy dziennie po ½ łyżeczki

 

Rp.
Sol. Erlenmayeri 5,0
Crataegi tinc. 15,0
Phenobarbitali natrici
Codeini phosphatis aa  0,2
Menthae pi.aq. ad 150,0
M.f.mix.
S. łyżkę na noc

 

Rp.
Ephedrini hydrochloridi 0,2
Spir. Ammonii anisati 2,0
Natrii benzoatis 2,0
Aquae 160,0
Sir.simplicis ad 200,0
M.f.mixt.
S. wiadomo

 

Rp.
Calcii lactatis 2,0
Aquae Calcis
Foeniculi aquae aa 20,0
Menthae pip. Aquae 10,0
Saccharini Tabl. I
Aquae ad 100,0
M.f.mixt.
S. trzy razy dziennie łyżkę

 

Rp.
Papaverini hydrochloridi 0,02
Foeniculi aquae ad 150,0
M.f.mixt.
S. 3 razy dz. łyżeczkę

 

Rp.
Belladonnae tinct. 2,0
Valerianae tinct.
Menthae pip. Tinct. aa 5,0
M.f.guttae
D.S. 3 razy dziennie po 30 kropli

 

Bibliografia:

  1. Jachowicz R., Receptura apteczna, 2015, PZWL, Warszawa
  2. Praca zbiorowa pod redakcją Kazimiery Henryki Bodek, Artura Redlińskiego, Przewodnik po recepturze aptecznej dla studentów Wydziału Farmaceutycznego, 2018, Uniwersytet Medyczny w Łodzi,  Łódź
  3. Sznitowska M., Farmacja stosowana technologia postaci leku, 2017, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa
  4. https://receptura.pl/substancje-pomocnicze, (dostęp 29.07.2019)

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

1 komentarz Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Najczęściej mamy do czynienia z olejkiem miętowym w preparatach do płukania gardła
REKLAMA

Jestem farmaceutą

Aby w pełni korzystać z serwisów grupy farmacja.net musisz się zalogować za pomocą swojego konta w RejestrFarmaceutów.pl

Nie jestem farmaceutą

Aby w pełni korzystać z serwisów grupy farmacja.net musisz się zalogować. Jeżeli nie jesteś farmaceutą, zaloguj się za pomocą swojego konta farmacja.net

Zarejestruj się
jako farmaceuta

Wszystkie pola są wymagane.

Zarejestruj się
nie będąc farmaceutą

Wszystkie pola są wymagane.