REKLAMA

5 najbardziej problematycznych niezgodności recepturowych

Niezgodności recepturowe to zmiany właściwości lub wyglądu leku recepturowego powstałe na skutek nieprawidłowego zapisania recepty albo sporządzenia jej. Do zadań farmaceuty należy wykrycie danych niezgodności i rozwiązanie ich. Niektóre z nich mogą przysporzyć nieco trudności przy wykonywaniu leków.
Niezgodności recepturowe to zmiany właściwości lub wyglądu leku recepturowego (fot. Shutterstock).
REKLAMA

Jak rozwiązać niezgodności recepturowe?

Farmaceuta, który napotka niezgodności przy wykonywaniu leków recepturowych, musi je rozwiązać w odpowiedni sposób. Dokonuje się tego m.in. za pomocą specjalnej techniki sporządzania, czyli zastosowanie kolejności mieszania poszczególnych składników. Inną opcją jest zamiana substancji powodującej niezgodność na zgodną, która ma takie same właściwości farmakologiczne.

Można również dodać środki pomocnicze, które umożliwiają emulgowanie lub zawieszenie substancji. Ponadto niekiedy konieczne jest rozdzielenie składników powodujących niezgodność. Jeśli wytrąci się osad, a lek nie zawiera silnie działających substancji, to można go wydać załączając etykietkę z napisem „Zmieszać przed użyciem”.

 Osobny artykuł: Niezgodności recepturowe

REKLAMA
REKLAMA

Fenobarbital sodu i bromek amonu

Fenobarbital sodu występujący w roztworze o stężeniu wynoszącym co najmniej 1% zawsze będzie powodował niezgodność z bromkiem amonu będącym składnikiem tego samego leku. Kiedy stężenie fenobarbitalu wynosi 0,5%, to do wystąpienia niezgodności potrzebne jest stężenie bromku amonu wynoszące minimum 2%. Dochodzi do wytrącenia fenobarbitalu na skutek zakwaszenia środowiska przez bromek amonu.

Rp.

REKLAMA

Phenobarbitali natrici

1,0

Ammonii bromidi

5,0

Aquae

ad 100,0

M.f. mixt.

D.S. 2 x dziennie łyżkę stołową

Niezgodność można rozwiązać poprzez zamianę bromku amonu na bromek sodu, który nie zakwasza środowiska. Ważne jest, aby pamiętać o odpowiednim przeliczeniu z wykorzystaniem masy cząsteczkowej soli.

 Osobny artykuł: Niezgodności recepturowe – mieszaniny eutektyczne

Fenobarbital i chlorowodorek papaweryny

Chlorowodorek papaweryny jest solą słabej zasady. Roztwory tego związku są trwałe tylko w kwaśnym środowisku. W środowisku o pH większym od 5 papaweryna ulega wytrąceniu.

Rp.

Papaverini hydrochloridi

0,4

Phenobarbitali natrici

0,3

Aquae

ad 100,0

M.f. sol.

D.S. 2 x dziennie łyżeczkę do herbaty

Sporządzenie tego leku według recepty w jednej butelce spowodowałoby wytrącenie się papaweryny. Rozwiązaniem tej niezgodności jest wykonanie dwóch oddzielnych roztworów.

Sprawdź także: Niezgodności recepturowe – wytrącanie słabych zasad

Ichtiol z wodą wapienną

Ichtiol charakteryzuje się pH wynoszącym około 8. Ulega on rozkładowi w środowisku o odczynie silnie zasadowym. Taki odczyn ma woda wapienna. Jej pH ma wartość około 13.

Rp.

Ichtyoli

6,0

Aqua Calcis

ad 100,0

Połączenie tych dwóch substancji skutkuje wydzieleniem się amoniaku oraz wytrąceniem soli wapniowej ichtiolu. Aby temu zapobiec, należy zamienić wodę wapienną na wodę destylowaną, a wodę wapienną wydać w osobnej butelce.

Czytaj również: Niezgodności recepturowe – mieszaniny higroskopijne

Fosforan kodeiny i bromki

Połączenie roztworów dwóch elektrolitów może doprowadzić do wytrącenia osadu nierozpuszczalnej soli. Zmieszanie roztworu bromków o stężeniu wynoszącym co najmniej 5% z roztworem fosforanu kodeiny powoduje wytrącenie bromowodorku kodeiny. Takie osady często pojawiają się po 2 godzinach lub później. Są to osady grubokrystaliczne i przywierają do ścian butelek.

Rp.

Codeini phosphatis

0,5

Natrii bromidi

10,0

Aquae

ad 100,0

M.f. sol.

S. 2 razy dziennie łyżeczkę

Są dwa sposoby rozwiązania tej niezgodności. Jedną z możliwości jest sporządzenie dwóch oddzielnych roztworów albo wykonanie roztworu bromku i proszków z kodeiną.

Przekroczona rozpuszczalność kwasu salicylowego

Kwas salicylowy rozpuszcza się w oleju rzepakowym w stosunku 1 do 80. Lepiej rozpuszczalny jest w oleju rycynowym – 1 do 10.

Rp.

Acidi salicylici

2,0

Rapae ol.

ad 100,0

M.f. sol.

D.S. Zewnętrznie

Prawidłowe wykonanie tej recepty polega na tym, że kwas salicylowy trzeba rozpuścić na gorąco w dziesięciokrotnej ilości oleju rycynowego w stosunku do ilości kwasu salicylowego. Następnie uzupełnia się olejem rzepakowym do wymaganej masy.

Literatura:
1. Gajewska, M., Szulc J., Płaczek M., Sznitowska, M. (2012). Podstawy receptury aptecznej. Materiały do ćwiczeń dla studentów farmacji. Gdański Uniwersytet Medyczny Wydział Farmaceutyczny Katedra i Zakład Farmacji Stosowanej, Gdańsk 2012.

2. Ćwiczenia z receptury. Leszek Krówczyński, Renata Jachowicz. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2000, wyd.7.

3. https://www.aptekarzpolski.pl/wiedza/12-2014-ichtiol-jako-problematyczny-skladnik-leku-recepturowego/

4. Receptura apteczna. Renata Jachowicz, PZWL, Warszawa 2008, wyd.2.

REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu receptura.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo