Adrenalina w recepturze aptecznej

Adrenalina jest to związek występujący naturalnie w organizmach żywych. Jest hormonem wydzielanym z kory nadnerczy w sytuacjach stresowych bądź euforii. Powoduje przyspieszenie pracy serca, zwężenie naczyń krwionośnych jak i zwiększa siłę skurczu mięśnia sercowego.
Adrenalina (fot. Shutterstock)

Adrenalina w medycynie

Adrenalina jest stosowana w medycynie w postaci roztworu do wstrzykiwań. Wykorzystywana w przypadku zatrzymania krążenia, wstrząsu anafilaktycznym lub innych mocniejszych reakcjach alergicznych organizmu. Przerywa skurcz oskrzeli przez co jest pomocna w zatrzymaniu ataku astmy. Dodatkowo jest stosowana w ciężkiej bradykardii, bądź jako lek drugiego rzutu przy wstrząsie kardiogennym. Adrenalina występuje w ampułkach, a także w ampułkostrzykawkach. Preparatem zawierającym w swoim składzie adrenalinę i lidokainę jest Xylodont 2%. Zastosowane połączenie związków przyczynia się do dłuższego działania znieczulającego.

Czytaj również: Leki recepturowe o działaniu miejscowo znieczulającym

Adrenalina w recepturze

W recepturze adrenalina jest stosowana zwykle przez swoje działanie zwężające naczynia krwionośne.

Lanolina jako podłoże jest problemem podczas stosowania jej w recepturze razem z adrenaliną. Poprzez zawarte w podłożu nadtlenki, epinefryna może ulec szybszemu rozkładowi przez utlenienie. Należy unikać samego połączenia lanoliny z adrenaliną. W sytuacji kiedy stosujemy środowisko zasadowe, na przykład roztwór boraksu, następuje zmiana koloru. Adrenalina przechodzi w formę utlenowaną – adrenochrom. Wynikiem zaistniałej reakcji jest zabarwienie przechodzące z czerwonego do brunatnego. Epinefryna trwale występuje tylko w środowisku kwasowym.

Maść znieczulająca z adrenaliną

Rp.
0.1% Sol. Adrenalinigtt No 12
Zinci oxidi
Benzocainiaa 1.2
Acidi borici
Ichtyoliaa 1.0
Lanolini
Vaselini albiaa ad 100.0
M.f. ung.
D.S. 2x dziennie doodbytniczo

W powyższej recepcie mamy zastosowany roztwór wodny adrenaliny, tlenek cynku, benzokainę, kwas borny, ichtiol, lanolinę i wazelinę białą. Rozpoczynamy od wyliczenia podłoża. Lanolinę i wazelinę odważamy w ilościach po 47,5 g. Do tuby przenosimy odważoną lanolinę. Następnie do parowniczki dodajemy 1,0 g ichtiolu, a także 1,0 g lanoliny i mieszamy. Odważoną wazelinę dodajemy do tuby i  mieszamy. Zmikronizowaną benzokainę, kwas borny sproszkowany oraz tlenek cynku dodajemy do podłoża w odpowiednich ilościach przedstawionych na recepcie. Zawartość parowniczki również przenosimy do tuby i mieszamy. Na samym końcu, gdy już wszystkie składniki będą odpowiednio połączone, dodajemy wodny roztwór adrenaliny w ilości 12 kropel i mieszamy ostatni raz. Naklejamy etykietę oznaczającą „wykaz A”, przedstawiającą trupią czaszkę.

Sporządzona maść działa znieczulająco. Dodatek adrenaliny powoduje obkurczenie naczyń krwionośnych, która przyczynia się do zmniejszenia wchłaniania benzokainy. Dzięki temu zapewnia dłuższy czas znieczulenia.

mgr farm. Patryk Pabich

Literatura:

  1. Stańczak mgr farm. Cezary. wapteka.pl. [Online, dostęp z dnia 23.06.2023] https://www.wapteka.pl/blog/artykul/adrenalina-epinefryna-jak-na-nas-dziala-stosowanie-oraz-skutki-uboczne.
  2. Medycyna Praktyczna. [Online, dostęp z dnia 23.06.2023] https://www.mp.pl/pacjent/leki/lek/58398,Adrenalina-WZF-roztwor-do-wstrzykiwan.
  3. Receptura.pl. [Online, dostęp z dnia 23.06.2023] https://receptura.pl/synonimy-surowcow-do-receptury/.
  4. Medycyna Praktyczna. [Online, dostęp z dnia 23.06.2023] https://www.mp.pl/pacjent/leki/lek/47562,Xylodont-2-z-adrenalina-1:100-000-roztwor-do-wstrzykiwan.
  5. Cieślar mgr farm. Alicja. Portal Opieka.farm. [Online, dostęp z dnia 23.06.2023] Listopad 2022. https://opieka.farm/niezgodnosci-recepturowe/.
  6. Kasperek Redakcja Aptekarza Polskiego dr n. farm. Regina. Aptekarz Polski. [Online, dostęp z dnia 23.06.2023] https://www.aptekarzpolski.pl/wiedza/trudnosci-i-niezgodnosci-recepturowe/.
  7. Lodarski mgr farm. Krzysztof. RecepturaApteczna. [Online, dostęp z dnia 23.06.2023] Grudzień 2021. https://przepisnarecepture.pl/znieczulajaca-masc-proktologiczna-z-adrenalina/.
logo