19-04-2024 16:55:34

Alergia a receptura apteczna

Schorzenia alergiczne to problem, z jakim z roku na rok zmaga się coraz większa liczba pacjentów. Ma to oczywiście swoje skutki, włączając w to obniżenie jakości życia, jak i zwiększone wydatki na różnego rodzaju leki i inne metody terapii tego typu dolegliwości. Dlaczego tak się dzieje i które leki na alergie najlepiej polecać pacjentom? Może warto ukierunkować swój wybór w stronę receptury?
Alergia a receptura apteczna (fot. shutterstock.com)

Artykuł zewnętrzny

Choć problem alergii znany jest od dawna, to okazuje się, że w ostatnich latach jego natężenie zdecydowanie bardziej przybrało na sile. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy jest chociażby fakt, że dolegliwości związane z problemami o podłożu alergicznym zgłasza nawet 40% mieszkańców Polski [1]. To prawie połowa naszego społeczeństwa! Natomiast jeśli chodzi o prawdopodobnie najbardziej rozpowszechnioną chorobę alergiczną wśród pacjentów, czyli alergiczny nieżyt nosa, to z tym problemem zmaga się ponad 20% populacji.

Choroby alergiczne, a zwłaszcza alergiczny nieżyt nosa to dolegliwości, w przebiegu których czynnikiem odpowiedzialnym za uciążliwe objawy jest przede wszystkim histamina [2]. To związek, który uwalniany w dużych ilościach w odpowiedzi na kontakt z alergenem przyczyni się do wystąpienia nieprzyjemnych objawów alergii. Zalicza się do nich m.in.: wodnistą wydzielinę z nosa, przekrwienie błony śluzowej nosa, kichanie, świąd nosa i skóry, zmiany atopowe na skórze czy też zapalenie spojówek i łzawienie oczy [2,3]. Jak łagodzić wymienione dolegliwości?

LEKI NA ALERGIE

W związku z tym, że winną objawów alergii jest przede wszystkim histamina, to lekami z wyboru w farmakoterapii chorób alergicznych są leki przeciwhistaminowe [4,5]. W szczególności liczne wytyczne rekomendują tzw. II generację leków przeciwhistaminowych w terapii objawów chociażby alergicznego nieżytu nosa. Dlaczego II generacja? Wynika to z faktu, że związki wchodzące w skład tej właśnie grupy odznaczają się dobrą selektywnością względem receptorów histaminowych H1. Dzięki temu posiadają niski potencjał sedacyjny i są tym samym dużo bardziej bezpieczne w kontekście osób chcących zachować pełną sprawność w ciągu dnia [6]. Do leków przeciwhistaminowych II generacji zalicza się m.in.: lewocetyryzynę, desloratadynę czy też feksofenadynę.

Poza lekami przeciwhistaminowymi w farmakoterapii chorób alergicznych sprawdzają się także: glikokortykosteroidy donosowe, leki przeciwleukotrienowe czy też stosowane doraźnie donosowe leki sympatykomimetyczne [4]. W praktyce alergii skórnych wykorzystuje się z kolei miejscowo działające leki na alergie, czy też aplikowane na skórę glikokortykosteroidy.

LECZENIE MIEJSCOWE SCHORZEŃ ALERGICZNYCH

W kontekście leczenia alergii skórnej, której przykładem jest chociażby pokrzywka skórna lub też zmiany wywołane ukąszeniami owadów dobrze sprawdzają się miejscowe antyhistaminiki, a wśród nich chociażby difenhydramina, czy też dimetynden [7,8]. Substancje tego rodzaju przyczyniają się do ograniczenia uciążliwego swędzenia skóry, a także redukują mogące powstawać jako efekt działania histaminy obrzęki na skórze. W aptekach dostępne są także preparaty do stosowania na skórę, w składzie których znaleźć można miejscowe glikokortykosteroidy, takie jak chociażby hydrokortyzon. W praktyce aptecznej nierzadko pojawiają się recepty na leki magistralne, zawierające w swoim składzie właśnie hydrokortyzon.

LEKI RECEPTUROWE NA ALERGIĘ?

W aptekach często spotkać można recepty, na których lekarze zlecają farmaceutom wykonanie leku magistralnego, zawierające w swoim składzie składnik dedykowany objawom alergii, np. hydrokortyzon o działaniu przeciwświądowym. Przykładem takiej recepty jest chociażby lek o składzie:

Hydrocortisoni 0,5

Aquae purificatae

Paraffini liq aa 10,0

Lekobaza ad 100,0

M.f.ung.

Dlaczego lekarze przepisują tego typu leki na receptę, skoro w aptekach dostępne są też bez recepty maści, zawierające w swoim składzie hydrokortyzon? Powodów jest co najmniej kilka. Jednym z nich jest na pewno aspekt ekonomiczny – w cenie ryczałtu pacjent może nierzadko otrzymać zdecydowanie większą pojemność takiej maści, aniżeli ma to miejsce w przypadku leków OTC. Dodatkowo – składem leku recepturowego można „manewrować”, w celu otrzymania pożądanego efektu terapeutycznego. No i na koniec jeszcze jedna cecha, która często stanowi wskazanie do ich zastosowania – pozbawione są zwykle substancji konserwujących, które u niektórych pacjentów mogą dodatkowo spotęgować nieprzyjemne objawy.

Czytaj także: Hydrokortyzon w recepturze aptecznej

Autor: mgr farm. Mateusz Jabłoński

Literatura:

  1. Alergologia w praktyce lekarza POZ, Julia Dobek, Bernard Panaszek, Lekarz POZ 2/2016
  2. Levocetirizine in the treatment of allergic diseases, Francesca Scordamaglia, Enrico Compalati, Ilaria Baiardini, Antonio Scordamaglia, Giorgio Walter Canonica, Expert Opin,. (2009) 10(14): 2367-2377
  3. A review of the efficacy of desloratadine, fexofenadine, and levocetirizine in the treatment of nasal congestion in patients with allergic rhinitis, Calus Bachert, Clinical Therapeutics/Volume 31, Number 5, 2009
  4. Wyzwania w leczeniu ANN, Krystyna Wąsowska-Królikowska, Alergia, 2014
  5. Praktyczne wytyczne postępowania w alergicznym nieżycie nosa, Adam J. Sybilski, Medycyna po Dyplomie, wrzesień 2015
  6. Leki przeciwhistaminowe H1 stosowane w terapii chorób alergicznych, Bożena Tarchalska-Kryńska, Nowa Medycyna 1/1999, s. 14-18
  7. Aktualne możliwości leczenia atopowego zapalenia skóry z perspektywy pediatry, Barbara Klasa, Ewa Cichocka-Jarosz, Przegląd Lekarski 2017/74/8
  8. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fenistil żel
logo