25-06-2022 21:31:14

Kapsułki żelatynowe – jeden z fundamentów nowoczesnej receptury

Receptura apteczna, choć stanowi integralną część pracy niemal każdej apteki to nie w każdej aptece jej funkcjonowanie wygląda tak samo. Wynika to nierzadko z różnic w wyposażeniu aptecznej receptury w danej aptece. Dla przykładu – spora część aptek bazuje nadal na kapsułkach skrobiowych w odniesieniu do przygotowywania proszków dzielonych. Warto jednak wiedzieć, że istnieje ciekawa alternatywa dla tradycyjnej formy podania tej konkretnej postaci leku – tzw. kapsułki żelatynowe. Czym różnią się one od kapsułek skrobiowych i jakie posiadają względem nich przewagi – m.in. o tym przeczytasz poniżej. Ale zacznijmy od początku…

Kapsułkarka – podstawe narzędzie w pracy z kapsułkami żelatynowymi

Kapsułkarka ręczna to nowoczesne rozwiązanie, które z pewnością skróci proces przygotowywania proszków dzielonych w aptece. Wystarczy powiedzieć, że zgodnie z założeniami rozdozowanie/rozsypanie proszku do 20 kapsułek zajmuje nieco ponad 2 minuty!

Kapsułkarka to urządzenie, dzięki któremu nie musimy odważać każdej kolejnej dawki przygotowanego proszku do przygotowanych wcześniej kapsułek. Jak to możliwe? Wszystko zawdzięczamy budowie kapsułkarki, a na dalszym etapie samym kapsułkom żelatynowym.
Kapsułkarka składa się z kilku płyt (niektóre są perforowane), w których umieszcza się kapsułki żelatynowe, a następnie równomiernie rozprowadza do nich proszek z substancją/substancjami czynnymi – stanowiący sedno sporządzanego leku magistralnego. Urządzenie pozwala na koniec szczelnie zamknąć kapsułki wieczkami i tak gotowy preparat można następnie przenieść do białej torebki z napisem „Do użytku wewnętrznego”. Nie byłoby to jednak tak proste, gdyby nie zastosowanie kapsułek żelatynowych.

Kapsułki żelatynowe

Kapsułki żelatynowe to co do zasady tzw. kapsułki twarde — wymaga tego m.in. proces kapsułkowania. Struktura i budowa kapsułek żelatynowych sprawia też, że są one dodatkowo dużo bardziej wytrzymałe i trwałe mechanicznie. Bezsprzecznie to duża zaleta tego typu formy podania leku, na co pacjenci nierzadko zwracają uwagę odbierając z apteki proszki dzielone w kapsułkach żelatynowych. W porównaniu z ich skrobiowymi odpowiednikami są one zdecydowanie bardziej odporne na uszkodzenia.

Czym jeszcze odznaczają się kapsułki żelatynowe twarde? Z całą pewnością tym, że tego typu budowa i rodzaj zastosowanego materiału zdecydowanie zwiększają bezpieczeństwo umieszczonego w nich proszku. Kapsułki chronią bowiem przed dostępem powietrza, a także światła i wilgoci. To kolejna – niezwykle ważna – zaleta, która stawia kapsułki żelatynowe ponad standardowymi kapsułkami skrobiowymi.

Kolejną zaletą kapsułek żelatynowych jest fakt, że efektywnie maskują one nieprzyjemny smak proszku, a także nie wchodzą w interakcje z innymi lekami. Ta cecha jest szczególnie przydatna dla osób starszych oraz tych, które ze względu na swój stan zdrowia zmuszone są stosować kilka/kilkanaście leków w ciągu dnia.

W kontekście kapsułek żelatynowych ważne jest, aby przechowywać je w szczelnie zamkniętych opakowaniach zewnętrznych – znacznie przedłuży to okres, w którym mogą być stosowane i służyć w obrębie aptecznej receptury.

Kapsułki żelatynowe firmy Galfarm

W ofercie skierowanej do aptek na uwagę zasługują kapsułki żelatynowe twarde, będące produktem znanej i cenionej firmy Galfarm. Kapsułki te produkowane są w kilku rozmiarach (od 00 do 5), dzięki czemu możemy z dużą dokładnością dobrać rozmiar kapsułki do wagi pojedynczego proszku.

Tym, co jest bezdyskusyjnie ogromną zaletą kapsułek żelatynowych firmy Galfarm jest długi (jak na elementy i składniki aptecznej receptury) okres przydatności do użycia. Wynosi on co najmniej 3 lata od daty produkcji kapsułek. Dzięki temu ryzyko przeterminowania się kapsułek na magazynie aptecznej receptury jest niewielkie.

Kolejnym elementem, działającym na korzyść kapsułek żelatynowych twardych firmy Galfarm są warunki, w jakich możemy je przechowywać. Zgodnie z deklaracją producenta są one trwałe w okresie przydatności do użycia, jeśli przechowuje się je:

  • W temperaturze, mieszczącej się w przedziale 15-25°C
  • W warunkach wilgotności względnej, mieszczącej się w zakresie 35-65%.

Jak widać, zarówno zakres temperatur jak i zakres dopuszczalnej wilgotności są dość szerokie. Dzięki temu ryzyko ich niespełnienia jest (zwłaszcza w kontekście aptek) wręcz niemożliwe. Należy jednak pamiętać, aby nieużywane aktualnie kapsułki przechowywać w szczelnie zamkniętym opakowaniu i chronić od dostępu dużej ilości światła. Pozwala to na zachowanie wysokiej jakości produktu.

Kapsułki żelatynowe firmy Galfarm pakowane są w ekonomiczne opakowania po 500 sztuk, a oprócz kapsułek w paczce znajdują się torebki jednowarstwowe, które można wykorzystać podczas przygotowywania gotowego leku magistralnego do wydania pacjentowi. Na torebkach znajdują się znane każdemu farmaceucie informacje dla pacjentów, które wymagane są przez konkretne przepisy.

Kapsułki żelatynowe firmy Galfarm to zatem nowoczesne rozwiązanie, które może znacząco usprawnić przygotowanie proszków dzielonych, a dzięki swoim licznym zaletom (m.in. długiemu okresowi przydatności) mogą przez długi czas zachowywać swoją wysoką jakość i bezpieczeństwo.

Literatura:

  1. Kapsułkarka ręczna w recepturze aptecznej, Edyta Banaczkowska-Duda, Agnieszka Chodkowska, Aptekarz Polski on-line, marzec 2018
  2. Przewodnik po recepturze aptecznej dla studentów Wydziału Farmaceutycznego, pod redakcją Kazimiery Henryki Bodek i Artura Redlińskiego, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Katedra Farmacji Stosowanej, 2018
  3. Kapsułki, wykłady z Technologii Postaci Leku, Katedra i Zakład Technologii Postaci Leku Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, 2017/2018.
logo