REKLAMA

Kontrowersje związane ze stosowaniem kwasu borowego u dzieci

Kwas borowy znajduje zastosowanie jako składnik preparatów przeznaczonych dla dorosłych i dzieci. Jego stosowanie ograniczone jest wyłącznie do użytku zewnętrznego w postaci zasypek, maści, kremów i roztworów wodnych. Jednak występowanie kwasu borowego w recepturze pediatrycznej budzi wiele wątpliwości.
Stosowanie kwasu borowego u dzieci poniżej 3. roku życia może skutkować groźnym dla życia zatruciem (fot. Shutterstock).
REKLAMA

W pediatrii popularna jest maść do pielęgnacji skóry dla dzieci i niemowląt, tzw. maść pośladkowa. Służy ona m.in. do łagodzenia odparzenia pieluszkowego. W skład maści wchodzi 3% roztwór kwasu borowego. Zdarzają się również recepty na pręciki dopochwowe dla dziewczynek zawierające antybiotyk, kwas borny oraz masło kakaowe. Stosowanie wspomnianego kwasu borowego u dzieci jest bardzo często dyskutowane [1].

Sprawdź także: Leki recepturowe stosowane w pieluszkowym zapaleniu skóry

Działanie kwasu borowego

Kwas borowy (łac. Acidum boricum) działa łagodnie antyseptycznie i słabo przeciwzapalnie, a także hamuje wzrost grzybów. Znajduje zastosowanie w roztworach na otarcia skóry oraz do przemywania ran i błon śluzowych. Dodatkowo może być pomocny w zapaleniu spojówek, czy też nadmiernej potliwości stóp [1,2].

REKLAMA
REKLAMA

FP XI ogranicza stężenia kwasu borowego w zasypkach do 10%, maściach i roztworach do 3% i dopochwowo do 1,0-2,0% [3].

Toksyczność kwasu borowego

Wchłanianie kwasu borowego przez nieuszkodzoną skórę u osoby dorosłej praktycznie nie występuje. Natomiast wykazano, że wchłania się on bardzo łatwo (do 90%) z uszkodzonej, niedojrzałej, zmienionej zapalnie skóry, błon śluzowych i układu pokarmowego. Około 50% podanej dawki jest wydalane bardzo powoli (do 27 godzin). Wydalanie odbywa się głównie przez nerki, a w mniejszym stopniu z potem, śliną i kałem. Co istotne, długotrwałe stosowanie na duże powierzchnie uszkodzonej skóry może doprowadzić do kumulacji kwasu borowego w organizmie. W konsekwencji może nastąpić przewlekłe zatrucie kwasem borowym. Objawia się ono brakiem łaknienia, wymiotami, biegunką, obecnością krwi w stolcu, uszkodzeniem wątroby i nerek, niewydolnością krążenia, łysieniem, osutką, stanami splątania i drgawkami [1,4,5].

REKLAMA

Skąd kontrowersja związana z kwasem borowym w pediatrii?

Dostępne dane opisują przypadki zgonów u noworodków i małych dzieci po zastosowaniu boru w dawkach leczniczych. W jednym z raportów opublikowanych w The Journal of Pediatrics śmiertelność w wyniku zatrucia kwasem borowym u pacjentów poniżej 1. roku życia została określona na 70,2%. Cztery zgony były wywołane miejscowym stosowaniem kwasu borowego na pośladki u małych niemowląt. W przypadku łagodniejszych zatruć w tej grupie wiekowej dochodzi do wykwitów skórnych, po których następują: łuszczenie się skóry, biegunka i wymioty oraz oznaki podrażnienia opon mózgowo-rdzeniowych [6,7,8].

W Polsce preparaty gotowe z kwasem borowym są wskazane powyżej 3. lub 11. roku życia. Natomiast w recepturze farmaceutycznej dopuszcza się wykorzystanie kwasu borowego do 3% w maściach, 1-3 razy na dobę przez 3-5 dni powyżej 3. roku życia. Zdaniem Europejskiej Agencji Leków, stosowanie kwasu borowego jest bezpieczne od 2. roku życia w zależności od wykorzystywanych stężeń [6,9].

Sprawdź rownież: Przeliczanie dawek maksymalnych i zwykle stosowanych dla dzieci

Czy warto stosować kwas borowy u dzieci?

Na rynku farmaceutycznym istnieje wiele skuteczniejszych i bezpieczniejszych od kwasu borowego preparatów dermatologicznych do stosowania u dzieci i niemowląt, stąd też przydatność i korzyść z jego stosowania jest niewielka. W raporcie z The Journal of Pediatrics możemy przeczytać, że kwas borowy jest potencjalnie niebezpieczny i posiada jedynie łagodne działanie bakteriostatyczne, stąd zaleca się zaprzestania jego stosowania w jakiejkolwiek formie leczenia, szczególnie u niemowląt i dzieci [6,8].

Osobny artykuł: Leki pediatryczne w recepturze aptecznej

Bibliografia:

  1. Wojciech Chmielak. Ściąga z receptury, 2014.
  2. https://go.drugbank.com/drugs/DB11326 [dostęp: 21.07.2021]
  3. Receptura apteczna. Sporządzanie leków jałowych i niejałowych. Red. Jachowicz, Renata. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2021.
  4. Borasol, Charakterystyka Produktu Leczniczego: https://www.aquavitae.com.pl/data/include/cms/Borasol_3_roztwor_leczniczy_ulotka.pdf [dostęp: 21.07.2021]
  5. Maść borna, Charakterystyka Produktu Leczniczego: https://files.supple.pl/uploads/leaflet/3486/Charakterystyka-15353-20170220000000-192_S-20170306000110.pdf [dostęp: 21.07.2021]
  6. https://www.mp.pl/pytania/pediatria/najnowsze-pytania/207714,czy-roztwor-kwasu-borowego-mozna-stosowac-w-lekach-recepturowych-u-niemowlat-i-starszych-dzieci [dostęp: 21.07.2021]
  7. https://www.mp.pl/pacjent/leki/subst.html?id=1049 [dostęp: 21.07.2021]
  8. Goldbloom RB., Alton Goldbloom A. Boric acid poisoning: Report of four cases and a review of 109 cases from the world literature. Pediatr. 1953; 43(6): 631-643.
  9. https://www.ema.europa.eu/en/documents/scientific-guideline/questions-answers-boric-acid-borates-used-excipients-medicinal-products-human-use_en.pdf [dostęp: 21.07.2021].
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu receptura.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo