REKLAMA
REKLAMA

Lanolina

Lanolina jest żółtą, tłustą substancją o dość twardej konsystencji, swoistym zapachu i barwie od jasnożółtej do ciemnożółtej. Nie rozpuszcza się w wodzie, ale jest rozpuszczalna w tłuszczach.
Lanolina charakteryzuje się składem podobnym do warstwy lipidowej skóry człowieka (fot. receptura.pl).
REKLAMA

Nazwa polska: lanolina

Nazwa łacińska: Lanolinum, Adeps lanae, Lanolinum anhydricum

Wygląd i właściwości fizykochemiczne

Lanolina jest żółtą, tłustą substancją o dość twardej konsystencji, swoistym zapachu i barwie od jasnożółtej do ciemnożółtej. Ulega roztopieniu w temp. 36–42o C, a jej gęstość wynosi ok. 0,9 g/cm3. Nie rozpuszcza się w wodzie, ale jest rozpuszczalna w tłuszczach. Jest naturalnym emulgatorem, posiada zdolność wchłonięcia wody w ilości dwa razy większej w stosunku do swojej masy, tworząc stabilną emulsję typu woda/olej, jej liczba wodna to ok. 200. Jest woskiem zaliczanym do podłoży lipofilowych bezwodnych. Posiada zdolność wiązania się z substancjami rozpuszczalnymi w wodzie, dzięki czemu ułatwia wchłanianie składników aktywnych przez skórę. Wadą lanoliny jest jej niska trwałość chemiczna, bowiem łatwo ulega utlenieniu, zjawisko to można jednak zminimalizować poprzez dodatek przeciwutleniaczy takich jak tokoferol.

REKLAMA
REKLAMA

Osobny artykuł: Leki recepturowe stosowane w pieluszkowym zapaleniu skóry

Otrzymywanie

Lanolina otrzymywana jest z tłuszczu zwierząt posiadających wełnę (najczęściej owiec), który produkowany jest przez gruczoły łojowe zwierząt, odkłada się grubą warstwą i chroni wełnę przed przemoczeniem. Pozyskiwana tylko w zimie, kiedy owce wytwarzają tłuszczową warstwę ochronną. Zwierzęta poddaje się strzyżeniu, tłuszcz z wełny jest oczyszczany i wytapiany, a otrzymaną lanolinę suszy się przez około dwa tygodnie. Lanolina posiada charakterystyczny zapach, który w dużym stopniu zanika po właściwym oczyszczeniu.

Wyróżnia się lanolinę bezwodną (Lanolinum anhydricum), która znalazła szerokie zastosowanie m.in. w recepturze aptecznej i kosmetyce oraz lanolinę uwodnioną (Lanolinum hydricum), której ¼ masy stanowi woda, ta z kolei wykorzystywana jest w obróbce metali i tkanin.

Sprawdź też: Lekobaza

Zastosowanie

Lanolina charakteryzuje się składem podobnym do warstwy lipidowej skóry człowieka. Stanowi mieszaninę steroli i estrów kwasów tłuszczowych.  Znana jest ze swych właściwości natłuszczających, zmiękczających i wygładzających. Posiada właściwości okluzyjne silniejsze od wazeliny czy gliceryny, przez co skutecznie ogranicza parowanie wody ze skóry, czyniąc ją bardziej nawilżoną. Tworzy warstwę ochronną na powierzchni naskórka, przez co stwarza odpowiednie warunki do gojenia ran i regeneracji, z tego powodu jest również składnikiem opatrunków. Często stanowi też podłoże maści proktologicznych, ponieważ przez zwiększenie wilgotności śluzówki, ułatwia penetrację leku do anodermy. Powłoka tworzona przez lanolinę całkowicie oddziela skórę od powietrza, z tego powodu nie należy stosować jej na powierzchnię skóry objętą grzybicą.

Zobacz także: Maść cholesterolowa

Używana jest w pielęgnacji przesuszonej skóry oraz jako ochrona przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi takimi jak wiatr czy mróz. Wchodzi także w skład preparatów stosowanych w leczeniu łuszczycy, skóry atopowej i podrażnionej. Lanolina bywa także używana jako ochrona brodawek kobiet karmiących, ponieważ wykazuje działanie kojące i zapobiega ich pękaniu.

Ze względu na bardzo dużą lepkość rzadko stosowana jest jako samodzielne podłoże, najczęściej przepisywana w połączeniu z wazeliną. Kiedyś lanolina uchodziła za substancję powodującą silne reakcje uczuleniowe, obecnie wiadomo, że wynikało to z niedostatecznego oczyszczenia wosku. Czysta lanolina nie wywołuje podrażnień ani alergii nawet u pacjentów z bardzo wrażliwą skórą, co zostało potwierdzone badaniami.

Osobny artykuł: Maści – charakterystyka postaci leku

Niezgodności recepturowe

Lanolina powoduje nieliczne niezgodności z takimi substancjami jak:

  • adrenalina, która jest podatna na utlenianie, a zawarte w lanolinie nadtlenki mogą przyspieszać jej rozkład – należy unikać połączenia tych składników w czopkach,
  • balsam peruwiański nie miesza się z lanoliną, należy go najpierw zmieszać z olejem rycynowym w stosunku 1:1 i w takiej postaci wprowadzić go do podłoża,
  • dziegieć sosnowy również nie miesza się z lanoliną, nie należy łączyć tych składników.

Osobny artykuł: Niezgodności recepturowe

Przykłady recept:

Rp.
Zinci oxydati 10,0
3% Acidi borici 20,0
Lanolini 30,0
Vaselini albi 30,0
M.f. ung.

 

Rp.
Cuprum sulfuricum 5,0
Aqua purificata 2,5
Sulfur ppt. 5,0
Amyli tritici 5,0
Vaselinum flavum 15,0
Lanolini 12,5
M.f. ung.

 

Rp.
Neomycini 0,3
Hydrocortisoni 0,1
Vit. A 250 000 j.m.
Mentholi 0,02
Lanolini ad 10,0
M.f. ung.

 

mgr farm. Angelika Nowicka

Zobacz także: parafina, euceryna, wazelina, maść cholesterolowa, wazelinalekobaza

 

 Piśmiennictwo:

  1. Karta Charakterystyki Produktu: Lanolina.
  2. Wykaz surowców farmaceutycznych dopuszczonych do obrotu na terenie RP.
  3. Marszałł L., Receptura apteczna półstałych postaci leków w teorii i praktyce, Wyd. FARMAPRESS, Warszawa 2015.
  4. Cox Gad S.: Pharmaceutical Manufacturing Handbook. Production and Processes. wyd. Wiley-Interscience, New Jersey 2008.
  5. Żurek S., Charakterystyka podłoży maściowych, Farmacja Praktyczna, 2018.
  6. Jachowicz R., Receptura apteczna, Wyd. Lekarskie PZWL, Warszawa 2015.
  7. Cieślar A., Analizator Niezgodności Recepturowych, [online] [dostęp 07.01.2020 14:00] <https://opieka.farm/receptura/niezgodnosci/>.
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Logowanie / Rejestracja

Aby w pełni korzystać z serwisów grupy farmacja.net musisz się zalogować. Jeśli nie jesteś farmaceutą, zaloguj się za pomocą swojego konta farmacja.net

Zarejestruj się

Wypełnij wymagane pola zamieszczone poniżej. Pamiętaj by podać poprawny adres email - na niego zostanie wysłany link potwierdzający, który umożliwi zakończenie rejestracji w serwisie.

Masz już konto na farmacja.net? Zaloguj się
Przypomnij hasło

Podaj adres email przypisany do konta, a my wyślemy do Ciebie link z przypomnieniem hasła.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Ustaw nowe hasło

Ustal swoje hasło ponownie.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Dane profilu

Uzupełnij dane, aby aktywować konto.

Link aktywacyjny

Rejestracja przebiegła pomyślnie. Na podany adres email został wysłany link weryfikacyjny, który umożliwi dokończenie rejestracji.

Niepoprawny hash weryfikacyjny

Wygląda na to, że hash weryfikacyjny jest niepoprawny. Proszę skontaktuj się z nami poprzez formularz kontaktowy

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu receptura.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo