REKLAMA
REKLAMA

Leki recepturowe o działaniu miejscowo znieczulającym

Działanie środków miejscowo znieczulających polega na porażeniu zakończeń bólowych i nerwów czuciowych. Umożliwia to między innymi przeprowadzenie zabiegów, których nie można wykonywać w znieczuleniu ogólnym. Poza tym zastosowaniem środki miejscowo znieczulające mogą być wykorzystywane także w innych celach, które zostaną omówione przy poszczególnych substancjach.
REKLAMA

Lekiem recepturowym zgodnie z definicją określoną w Ustawie Prawo farmaceutyczne jest produkt leczniczy sporządzony w aptece na podstawie recepty lekarskiej. Mimo rozwoju zaawansowanych procesów przemysłowych nadal wykonywane są leki robione i na pewno nie mogą być uznane za przestarzałe. Wielu lekarzy nadal przepisuje je swoim pacjentom w leczeniu różnych schorzeń.

 Osobny artykuł: Leki recepturowe stosowane do ucha

Zalety leków recepturowych

  • dobranie postaci leku i dawki do indywidualnych potrzeb pacjenta,
  • zawarcie w leku substancji o małej trwałości fizycznej i chemicznej,
  • wytwarzanie leku, gdy jego produkcja przemysłowa jest nieopłacalna.

Środki miejscowo znieczulające

Działanie środków miejscowo znieczulających polega na porażeniu zakończeń bólowych i nerwów czuciowych. Umożliwia to między innymi przeprowadzenie zabiegów, których nie można wykonywać w znieczuleniu ogólnym. Poza tym zastosowaniem środki miejscowo znieczulające mogą być wykorzystywane także w innych celach, które zostaną omówione przy poszczególnych substancjach.

REKLAMA
REKLAMA

Benzokaina (Benzocainum)

Synonimy: Ethylis aminobenzoas, Aethylum aminobenzoicum, Anaesthesinum, Anaesthin, Anestezyna

Benzokaina pod względem chemicznym jest estrem kwasu p-aminobenzoesowego. Poprzez blokowanie kanałów sodowych w komórce nerwowej hamuje dokomórkowy prąd sodowy, uniemożliwiając tym samym powstanie potencjału czynnościowego. Skutkuje to brakiem stymulacji receptora bólowego i wystąpieniem działania znieczulającego.

Benzokaina jest względnie mało toksyczna, ale według Farmakopei Polskiej XI może być stosowana jedynie zewnętrznie. Wchodzi w skład różnych postaci leku takich jak: maści (do 10%), zawiesiny (do 5%), mieszanki, roztwory (1-3%), krople i czopki. Stosowane są one w celu zniesienia bólu, neutralizacji świądu, w leczeniu hemoroidów lub w schorzeniach jamy ustnej i gardła.

Przykłady recept z benzokainą

Rp.
Benzocaini 0,2
Ammonii bituminosulfonatis 1,0
Vaselini albi ad 30,00
M.f.ung.
D.S. Zewnętrznie

Rp.
Benzocaini
Bismuthi subgallici aa 0,2
Zinci oxydati 0,1
Tannini 0,15
Balsami peruviani 0,1
But. Cacao q.s.
M.f. supp. Anal. D.t.d. No 12
D.S. 2xdziennie 1 czopek

Rp.
Hydrocortisoni 0,1
Anaesthesini
Dermatoli aa 0,3
Tannini 0,5
Aquae ad 100,0
M.f. susp.
D.S. 1 x dziennie doodbytniczo

Tak jak wyżej wspomniano anestezyna powinna być stosowana jedynie miejscowo i tylko przez określony czas. Mimo małej toksyczności może powodować działania niepożądane takie jak: kontaktowe zapalenie skóry, pokrzywka, palenie, kłucie, obrzęk naczynioruchowy.

Sprawdź także: Leki recepturowe stosowane w łuszczycy

Lidokaina (Lidocaini hydrochloridum)

Synonimy: Lidocainum hydrochloricum, Lignocainum hydrochloricum, Xylocainum

Lidokaina należąca do podstawowych leków znieczulających miejscowo ma budowę amidową. Mechanizmem działania zbliżona jest do benzokainy. Hamuje szybki przepływ jonów sodowych w trakcie trwania potencjału czynnościowego, nie dopuszczając tym samym do depolaryzacji komórki pod wpływem bodźca, co skutkuje nieodczuwaniem bólu i miejscowym znieczuleniem.
Zewnętrznie stosowana jest w postaci roztworów w stężeniach 1,0% – 3,0%, maści lub czopków najczęściej w stężeniu 2,0%. Ma zastosowanie m.in. w krótkotrwałym miejscowym leczeniu bólu związanym z nieropnymi zakażeniami jamy ustnej i gardła. Zmniejsza także dolegliwości u pacjentów z guzkami krwawniczymi odbytu oraz łagodzi świąd odbytu.

Przykłady recept z lidokainą

Rp.
4% Sol. Lidocaini hydrochloridi 100,00
D.S. Zewnętrznie

Rp.
Hydrocortisoni 0,1
Lignocaini hydrochloridi 0,04
Papaverini hydrochloridi 0,02
Zinci oxidi 0,4
Balsami peruviani 0,04
Cacao olei q.s.
M.f. supp. anal. D.t.d. N ̊12
D.S. Doodbytniczo

Leki recepturowe z lidokainą należy stosować ostrożnie u osób z chorobami serca i zaburzeniami pracy układu krążenia. Nie należy używać ich na skórę objętą stanem zapalnym lub uszkodzoną, co mogłoby skutkować wystąpieniem ogólnych działań niepożądanych. Po podaniu miejscowym mogą spowodować zmiany skórne, pokrzywkę, obrzęk, świąd, wysypkę oraz łagodny ból.

W recepturze stosowane są także środki miejscowo znieczulające o działaniu drażniącym. Należą do nich mentol i kamfora. Na skutek podrażnienia zakończeń czuciowych, podnoszą próg percepcji bólu.

Mentol

Pod względem chemicznym jest alkoholem z grupy terpenów o charakterystycznym miętowym zapachu. Wchodzi w skład olejku miętowego (Oleum Menthae). Siłą działania miejscowo znieczulającego i łagodzącego świąd skóry nie dorównuje wyżej wymienionym substancjom.

Poprzez drażnienie zakończeń czuciowych przewodzących zimno wykazuje słabszy efekt zmniejszający wrażliwość włókien przewodzących ból. Stosowany jest w postaci maści, kropli lub roztworów alkoholowych do płukania gardła.

 Osobny artykuł: Uspokajające leki recepturowe

Przykłady recept z mentolem

Rp.
Acidi benzoici
Mentholi aa 0,3
Gallae tinc. 15,0
Ethanoli 95 ̊ 30,0
M.f. gtt.
D.S. 15 kropli na ½ szklanki wody do płukania gardła

Rp.
Mentholi 0,05
Methylis salicylatis 3,0
Lanolini anhydrici
Vaselini flavi aa 20,0
M.f.ung.
D.S. Zewnętrznie

Kamfora

Tak jak mentol należy do grupy terpenów, jest pochodną kemfenu otrzymywaną dawniej z liści i kory drzewa kamforowego, obecnie także syntetycznie. Drażni zakończenia czuciowe w skórze, co wykorzystywane jest w schorzeniach reumatycznych jako lek rozgrzewający do nacierań i w nerwobólach.

Przykłady recept z kamforą

Rp.
Camphorae 3,0
Lanolini anhydrici
Vaselini flavi aa ad 25,0
M.f.ung.
D. S. Zewnętrznie

Rp.
Amonii hydroxydi. sol. 10,0
Camphorati olei ad 50,0
M.f. linimentum
D.S. Do nacierań

Czytaj również:

Bibliografia:

1. Podstawy receptury aptecznej. Materiały do ćwiczeń dla studentów farmacji, pod redakcją M.Gajewskiej i M. Sznitowskiej, Fundacja Pro Pharmacia Futura, Warszawa 2018.
2. Kompedium farmakologii, pod redakcją naukową M. Janiec, PZWL, 2016.
3. Receptariusz apteczny, F. Półtoranos, MedPharmPolska, Wrocław 2013.
4. Farmakopea Polska XI, URPLiB, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, 2017.
5. http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20011261381/T/D20011381L.pdf.
6. https://www.drugs.com/mtm/lidocaine-topical.html.
7. https://www.drugs.com/dosage/benzocaine-topical.html.
8. https://www.drugs.com/search.php?searchterm=menthol.
9. https://www.drugs.com/search.php?searchterm=camphor+topical&a=1.
10. https://www.mp.pl/pacjent/leki/subst.html?id=512.

REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Logowanie

Aby w pełni korzystać z serwisów grupy farmacja.net musisz się zalogować. Jeśli nie jesteś farmaceutą, zaloguj się za pomocą swojego konta farmacja.net

Rejestracja

Wypełnij wymagane pola zamieszczone poniżej. Pamiętaj by podać poprawny adres email - na niego zostanie wysłany link potwierdzający, który umożliwi zakończenie rejestracji w serwisie.

Masz już konto? Zaloguj się Nie pamiętasz hasła? Możesz je przypomnieć
Przypomnij hasło

Podaj adres email przypisany do konta, a my wyślemy do Ciebie link z przypomnieniem hasła.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Ustaw nowe hasło

Ustal swoje hasło ponownie.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Dane profilu

Uzupełnij dane, aby aktywować konto.

Link aktywacyjny

Rejestracja przebiegła pomyślnie. Na podany adres email został wysłany link weryfikacyjny, który umożliwi dokończenie rejestracji.

Niepoprawny hash weryfikacyjny

Wygląda na to, że hash weryfikacyjny jest niepoprawny. Proszę skontaktuj się z nami poprzez formularz kontaktowy

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu receptura.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo