29-03-2024 07:24:03

Minoksydyl w recepturze aptecznej

Minoksydyl w medycynie początkowo miał zastosowanie, jako lek stosowany w nadciśnieniu tętniczym ze względu na działanie rozszerzające na naczynia krwionośne. Zaobserwowano wówczas szereg działań niepożądanych, co spowodowało jego praktycznie całkowite wycofanie z leczenia kardiologicznego. Jednym z zauważonych skutków ubocznych leczenia Minoksydylem była hipertrychoza, czyli nadmierny wzrost włosów niekiedy wystepujący na całym ciele.
Minoksydyl w recepturze aptecznej (fot. shutterstock.com)

Minoksydyl dzięki tym właściwościom, lek ten został zarejestrowany przez FDA jako jeden z nielicznych do stosowania w terapii łysienia androgenowego u kobiet i mężczyzn. Minoksydyl stosowany jest także w przypadku łysienia plackowatego, telogenowego oraz łysienia mającego podłoże genetyczne.

Jakie działanie wykazuje minoksydyl?

Minoksydyl stosowany miejscowo powoduje pobudzenie wzrostu włosów poprzez zwiększenie przepływu krwi przez łożysko naczyniowe skóry. Powoduje to wydłużenie fazy anagenu, zwiększenie wielkości mieszka włosowego, pogrubienie łodygi włosa. Substancja podana miejscowo wchłania się bardzo słabo (ok 0,3% – 4,5% przechodzi do krwioobiegu).

Po zakończeniu terapii ok 95% minoksydylu jest eliminowane z organizmu w ciągu 4 dni. W początkowej fazie leczenia może wystąpić nasilone wypadanie włosów ze względu na przechodzenie z fazy telogenu do anagenu. Jest to jedak etap przejściowy. Po około 2 miesiącach widoczne są pierwsze efekty terapeutyczne (zwiększenie liczby włosów i zahamowanie ich wypadania). Aby uzyskać najbardziej zauważalny wzrost włosów należy stosować minoksydyl regularnie przez 12 miesięcy. Włosy pojawiające się po zastosowaniu preparatu mogą różnić się strukturą i kolorem od pozostałych. Po zaprzestaniu terapii możliwa jest ponowna utrata włosów po około 2-3 miesiącach.

Czytaj także: Łysienie plackowate- wszystko, co powinien wiedzieć pacjent?

Jak wygląda praca z minoksydylem w recepturze aptecznej?

Zastosowanie minoksydylu w recepturze stwarza możliwość doboru jego stężenia do indywidualnych potrzeb pacjenta. Zazwyczaj w recepturze stosowany jest on w stężeniach od 2-5% (2 % u kobiet i 5% u mężczyzn), a także w niskich dawkach w postaci proszków recepturowych. Skład leku recepturowego może być dobrany indywidualnie do pacjenta. Dodatkowo w recepturze może być on pozbawiony glikolu propylenowego, który jako składnik preparatów gotowych stwarza ryzyko wystąpienia miejscowym podrażeń skóry, objawiającymi się swędzeniem oraz zaczerwienieniem.

Pod względem właściwości fizykochemicznych minoksydyl to biały lub prawie biały krystaliczny proszek, trudno rozpuszczalny w wodzie ale rozpuszczalny w metanolu i w glikolu propylenowym. Rozpuzczalność minoksydylu poprawia się w roztworze glicerolu i 96% etanolu w proporcji 1:2, w obecności niktórych kwasów np. salicylowego, cytrynowego, mlekowego pełniących rolę solubilizatorów. Obecność sobulizatorów jest niezbędna w przypadku stężeń wyższych niż 5%.

Możliwe jest zastąpienie połowy glicerolu wodą, dzieki czemu otrzymujemy roztwór o lekkiej konsystencji przyjemnej dla skóry w porównaniu z roztworem o proporcji 1:2 będącym nieco lepkim. Zaleca się, aby najpierw rozpuścić kwasy w etanolu, następnie dodać glicerol i w tak przygotowanym roztworze rozpuszczać minoksydyl dodając go porcjami i intesywnie mieszając. Szybkość rozpuszczania minoksydylu zależy od jego ilości. Bardzo ważne jest aby pamiętać, że roztworu nie można przechowywać w lodówce. W przypadku wystąpienia opalizacji roztworu można go delikatnie podgrzać do temperatury nie wyższej niż 40°C.

Jak dawkować minoksydyl, o czym warto poinformować pacjenta?

Zalecana częstotliwość aplikawania minoksydylu to 1 lub 2 razy na dobę na suchą skórę głowy. Objętość jednorazowej dawki wynosi zwykle 0,1 ml. Zalecane jest aby nie przekraczać łącznej ilości  2 ml preparatu na dobę. Po rozpyleniu płyn należy rozporowadzić oraz wmasować w skórę głowy i pozostawić na minimum 4 godziny. Należy zwrócić szczególną uwagę na stosowanie minoksydylu w połączeniu z innymi preparatami mogącymi podrażniać skórę głowy lub zwiększać wchłanianie (kortykosteroidami, ditranolem, tretynoiną). Takie połączenie bowiem może prowadzić do zwiększonego wchłaniania leku do krwi a co za tym idzie zwiększenia ryzyka objawów ze strony układu sercowo-naczyniowego. Lek ten jest także przeciwskazany u kobiet w ciąży oraz podczas karmienia piersią.

Czytaj także: Leki recepturowe pomocne w leczeniu łysienia

Przykładowe recepty z Minoksydylem

Rp.
Minoxidili 2,0
Glyceroli
Aquae.dest aa 17,0
Ethanoli 96 ad 100,00
M.f. sol.
D.S. 2 x dziennie 1 ml na skórę głowy
Minokydyl rozpuszczamy w etanolu a następnie porcjami dodajemy wodę i glicerol, intensywnie mieszamy.

Rp.
Minoxidili 5,0
Pilocarpini hydrochloridi 0,5
Coffeini 1,0
Ac. salicylici 1,0
Ethanoli 96% 47,5
Aquae ad 100,00
M.f. sol.
D.S. 1 x dziennie na skórę głowy 5 dawek roztworu z butelki z atomizerem
Składniki stałe rozpuszczamy w etanlu, dodajemy porcjami ogrzaną do 40 stopni wodę. Kofeina jest trudno rozpuszczalna w wodzie dlatego niezbędne jest podgrzanie wody które zwiększa rozpuszczalność.

Rp.
Minoxidili 10,0
Ac. salicylici
Ac. citrici aa 1,0
Glyceroli
Aquae dest. aa 14,5
Ethanoli 96% ad 100,0
M.f. sol 2 x dziennie na skórę głowy 1 ml
Ze względu na wyższe stężenie minoksydylu w powyższej recepcie niezbedne jest użycie solubilizatorów. Kwasy należy najpierw rozpuścić w etanolu a następnie porcjami dodawać glicerol. Następnie dodaje się minoksydyl i pozostałe składniki w ilościach od najmniejszych do największych.

Autor: Zuzanna Kołustowicz- Kuta

 

Piśmiennictwo:

https://www.termedia.pl/The-use-of-minoxidil-in-diseases-associated-with-hair-loss,56,50537,0,1.html

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22409453/

https://pl.fagron.com/pl/produkty-innowacyjne/minoxidil

logo