REKLAMA
REKLAMA

Niezgodności recepturowe – adsorpcja

Adsorpcja jest zjawiskiem prowadzącym do lokalnej kumulacji cząsteczek na granicy bądź powierzchni faz. Zjawisko możliwe jest dzięki obecności oddziaływań Van der Waalsa, które utrzymują substancje chemiczną na powierzchni adsorbentu. Następstwem tego procesu jest tworzenie się lokalnych zmian stężenia leku. Z perspektywy farmakologicznej może to prowadzić do zmniejszenia bądź zniesienia efektu terapeutycznego danej substancji  chemicznej.
Niezgodności recepturowe adsorpcja
REKLAMA

Wielokrotnie podkreślaliśmy jak ważne, z punktu widzenia poprawności wykonania leku i bezpieczeństwa późniejszej farmakoterapii jest wczesne wykrycie ewentualnych niezgodności recepturowych i natychmiastowa ich poprawa. W związku z tym, zdecydowaliśmy się przygotować dla Państwa artykuł, który podsumuje dostępne informacje na temat niezgodności recepturowych związanych ze zjawiskiem, jakim jest adsorpcja.

Szybka powtórka – czym jest niezgodność recepturowa?

Niezgodnością recepturową, nazywamy każde niezamierzone działanie, które prowadzi do powstania niekorzystnych zmian w postaci leku. Opisywane zmiany mogą dotyczyć m.in. własności, wyglądu leku czy jego właściwości farmakologicznych [1].

Warto przypomnieć, że po odkryciu nieprawidłowości, farmaceuta zobligowany jest do poprawienia składu recepty, tak by przygotowana przez niego postać leku mogła być bezpiecznie stosowana przez pacjenta. Farmaceuta może samodzielnie dokonać poprawy recepty, tylko w sytuacjach gdy przepisana recepta wymaga drobnych zmian nie wpływających istotnie na skład leku (np. wydanie z osadem obojętnym, czy zmiana ilości rozpuszczalnika nie przekraczająca 5% całkowitej masy leku). W innych przypadkach konieczna jest wcześniejsza konsultacja z lekarzem wystawiającym[2] .

REKLAMA
REKLAMA

Osobny artykuł: Niezgodności recepturowe

Na czym polega zjawisko adsorpcji?

Adsorpcja jest zjawiskiem prowadzącym do lokalnej kumulacji cząsteczek na granicy bądź powierzchni faz. Zjawisko możliwe jest dzięki obecności oddziaływań Van der Waalsa, które utrzymują substancje chemiczną na powierzchni adsorbentu. Następstwem tego procesu jest tworzenie się lokalnych zmian stężenia leku. Z perspektywy farmakologicznej może to prowadzić do zmniejszenia bądź zniesienia efektu terapeutycznego danej substancji  chemicznej.

W odniesieniu do receptury aptecznej, substancjami które często dają tego typu niezgodność są m.in. połączenia:

  • alkaloidów i węgla leczniczego,
  • soli metali ciężkich i polietylenoglikolów[2], [3].

Jak poprawić receptę, w której składniki wchodzą ze sobą w interakcje?

Jak już zostało wcześniej wspomniane, odkrycie w składzie recepty niezgodności obliguje farmaceutę do jej poprawy, tak by wydany lek zachował swoje działanie terapeutyczne i był bezpieczny dla pacjenta.

Najczęściej aby poprawić nieprawidłowość recepty związaną z obecnością substancji, które mogą powodować zjawisko adsorpcji stosuje się metodę rozdzielania składników. W tym przypadku najlepiej wydzielić związek będący adsorbentem. Ponadto, przygotowane proszki zaleca się przyjmować w odstępie czasowym [3].

Przykłady recept z niezgodnościami

Rp.
Kalii iodidi 4,0/100
Ephetonini hydrochroridi 0,12
Aminophyllini 1,6
Natrii benzoatis 4,0
Phenobarbitali natrici 0,3
Sulfoguaiacoli sir. 100,0
M.f.mixt.  

 

Substancją odpowiedzialną za wystąpienie niezgodności, w przypadku tej recepty jest aminofilina. W skutek długotrwałego przechowywania mikstury będzie dochodziło do adsorpcji CO2, co z kolei może doprowadzić do zmiany właściwości fizycznych wspomnianej substancji. Z racji tego, że eufilina ma silnie zasadowy charakter, przy sporządzaniu tego roztworu należy oddzielić ją od soli alkaloidów i jodku potasu pozostałymi składnikami recepty.

Osobny artykuł: Chlorowodorek efedryny

Rp.
Papaverini hydrochloridi 0,02
Carbonis medicinalis 0,5
M.f.pulv.
D.t.d. No X

 

W przypadku recepty o takim składzie, przepisane substancje należy rozdzielić i wydać: węgiel leczniczy w postaci tabletek lub granulatu, natomiast chlorowodorek papaweryny w postaci rozcierki z odpowiednią ilością laktozy rozdzielonej do kapsułek skrobiowych w równych proporcjach[1], [3].

Sprawdź także:

Bibliografia:

  1. K. H. Bodek, Przewodnik po recepturze aptecznej: dla studentów Wydziału Farmaceutycznego : praca zbiorowa. Łódź: Biuro Promocji Wydawnictw Uniwersytetu Medycznego, 2009.
  2. ‘LEKsykon – Czym są niezgodności recepturowe?’ [Online]. Available: http://www.leksykon.com.pl/czym-sa-niezgodnosci-recepturowe-75-artykul.html#. [Accessed: 26-Nov-2019].
  3. R. A. Polskiego, ‘Trudności i niezgodności recepturowe. – Aptekarz Polski’.
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Logowanie

Aby w pełni korzystać z serwisów grupy farmacja.net musisz się zalogować. Jeśli nie jesteś farmaceutą, zaloguj się za pomocą swojego konta farmacja.net

Rejestracja

Wypełnij wymagane pola zamieszczone poniżej. Pamiętaj by podać poprawny adres email - na niego zostanie wysłany link potwierdzający, który umożliwi zakończenie rejestracji w serwisie.

Masz już konto? Zaloguj się Nie pamiętasz hasła? Możesz je przypomnieć
Przypomnij hasło

Podaj adres email przypisany do konta, a my wyślemy do Ciebie link z przypomnieniem hasła.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Ustaw nowe hasło

Ustal swoje hasło ponownie.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Dane profilu

Uzupełnij dane, aby aktywować konto.

Link aktywacyjny

Rejestracja przebiegła pomyślnie. Na podany adres email został wysłany link weryfikacyjny, który umożliwi dokończenie rejestracji.

Niepoprawny hash weryfikacyjny

Wygląda na to, że hash weryfikacyjny jest niepoprawny. Proszę skontaktuj się z nami poprzez formularz kontaktowy

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu receptura.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo