REKLAMA
REKLAMA

Niezgodności recepturowe – przekroczona rozpuszczalność substancji leczniczej

Przekroczona rozpuszczalność substancji leczniczej to fizyczna niezgodność recepturowa. Polega na tym, że dana substancja lecznicza nie rozpuszcza się w przepisanej ilości rozpuszczalnika. Należy do niezgodności fizycznych, których główną cechą jest zmiana właściwości fizykochemicznych związków leczniczych, podczas gdy poszczególne ich składniki nie wchodzą ze sobą w reakcje chemiczne.
REKLAMA

Niezgodności fizyczne

Są obok niezgodności fizycznych jedną z dwóch głównych grup. Mogą występować zarówno w stałych jak i płynnych postaciach leku. W pierwszym przypadku można wyróżnić: powstawanie mieszanin eutektycznych, semitektycznych (wydzielenie wody krystalizacyjnej), higroskopijnych, twardniejących oraz zjawisko adsorpcji.

Natomiast w przypadku roztworów rzeczywistych, koloidalnych oraz układów dwufazowych (zawiesiny i emulsje) może dojść do: rozdziału faz – ciecze niemieszające się, przekroczenia rozpuszczalności oraz do wysolenia.

 Osobny artykuł: Niezgodności recepturowe

REKLAMA
REKLAMA

Przyczyny niezgodności fizycznych w płynnych postaciach leku

  • silne powinowactwo substancji leczniczej do jednego ze składników rozpuszczalnika mieszanego,
  • brak powinowactwa cieczy lub ograniczone mieszanie,
  • brak substancji zawieszających,
  • brak emulgatora.

Przykłady recept z niezgodnością

 

Rp.  
Mentholi 0,1
Glyceroli 10,0
M.f.sol.  
D.S. Zewnętrznie  

 

Przekroczona została rozpuszczalność mentolu w glicerolu. Aby uniknąć tej niezgodności, należy skorygować ilość glicerolu o 2,0 g, a następnie rozpuścić mentol w 2,0 g etanolu 96 ̊. Na koniec uzupełnić glicerolem do masy 10,1 g.

Rp.  
Iodi 1,5
Kalii iodidi 3,0
Glyceroli 50,0
M.f.sol.  
D.S. 15 kropli na szklankę przegotowanej wody do płukania ust  

Osobny artykuł: Kalkulator etanolu

W przypadku tej recepty przekroczona została rozpuszczalność jodu w glicerolu, która wynosi 1:80. W celu poprawnego wykonania leku należy najpierw rozpuścić jodek potasu w małej ilości wody, rozpuścić w nim jod, a następnie dodać glicerol do masy 54,5 g.

Rp.  
Acidi borici 10,0
Aquae ad 100,0
M.f.sol.  
D.S. Zewnętrznie – do celów weterynaryjnych  

 

Zgodnie z powyższą receptą stężenie kwasu borowego w tym roztworze ma wynosić 10%, natomiast jego rozpuszczalność w wodzie wynosi tylko 4%. Dodatkowo należy pamiętać, że rozpuszcza się tylko w gorącej wodzie. Poprawne wykonanie powyższego leku recepturowego wymaga (po konsultacji z lekarzem) zmiany rozpuszczalnika z wody oczyszczonej na glicerol. Gotowy roztwór powinien być przechowywany w temp. pokojowej, ponieważ poniżej 15 ̊C może dojść do wykrystalizowania kwasu bornego.

Rp.  
Mentholi 1,0
Acidi salicylici 2,0
3% Sol. Acidi borici  
Ethanoli 40 ̊ aa ad 100,0
M.f. sol.  
D.S. Zewnętrznie  

 

Mentol i kwas salicylowy są praktycznie nierozpuszczalne w wodzie. W związku z tym, że w składzie recepty występuje duża ilość wodnego roztworu kwasu borowego oraz rozcieńczony etanol może dojść do wytrącenia się osadu kwasu salicylowego i mentolu. Aby tego uniknąć lek należy wykonać po zamianie etanolu 40 ̊ na 96 ̊, w którym te dwie substancje bardzo dobrze się rozpuszczają.

Sprawdź także: Niezgodności recepturowe – tworzenie związków kompleksowych

Poprawa niezgodności recepturowych

Zgodnie z rozporządzeniem ministra zdrowia z dnia 18 października 2002 r. należy korygować niezgodności recepturowe. Farmaceuta jest zobowiązany do kontroli składu recepty i w razie potrzeby do dokonania korekty składu leku recepturowego.

W przypadku przekroczonej rozpuszczalności substancji leczniczej poprawa polega na zwiększeniu ilości rozpuszczalnika lub jego zmianie. Można również rozpuścić lek w małej ilości innego rozpuszczalnika, który miesza się z przepisanym. Często również, jak w jednej z powyższych przykładów recept podwyższa się lub ewentualnie obniża stężenie etanolu.

Sprawdź także:

Bibliografia:

  1. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 października 2002 r. w sprawie wydawania z apteki produktów leczniczych i wyrobów medycznych.
  2. Niezgodności recepturowe, interakcje, homeopatia i homotoksykologia. Skrypt do ćwiczeń dla studentów IV roku farmacji aptecznej; E. Telejko, K.Winnicka, K.Sosnowska, T.Słodownik; Akademia Medyczna w Białymstoku; Białystok 2005 r.
  3. Podstawy receptury aptecznej. Materiały do ćwiczeń dla studentów farmacji; pod redakcją M.Gajewskiej i M. Sznitowskiej; Wydawnictwo Fundacja Pro Pharmacia Futura; Warszawa 2018 r.
  4. Receptura apteczna; pod redakcją naukową R. Jachowicz; Wydawnictwo PZWL; Warszawa 2016 r.
  5. http://www.aptekarzpolski.pl/2016/01/trudnosci-i-niezgodnosci-recepturowe/.
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Logowanie

Aby w pełni korzystać z serwisów grupy farmacja.net musisz się zalogować. Jeśli nie jesteś farmaceutą, zaloguj się za pomocą swojego konta farmacja.net

Rejestracja

Wypełnij wymagane pola zamieszczone poniżej. Pamiętaj by podać poprawny adres email - na niego zostanie wysłany link potwierdzający, który umożliwi zakończenie rejestracji w serwisie.

Masz już konto? Zaloguj się Nie pamiętasz hasła? Możesz je przypomnieć
Przypomnij hasło

Podaj adres email przypisany do konta, a my wyślemy do Ciebie link z przypomnieniem hasła.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Ustaw nowe hasło

Ustal swoje hasło ponownie.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Dane profilu

Uzupełnij dane, aby aktywować konto.

Link aktywacyjny

Rejestracja przebiegła pomyślnie. Na podany adres email został wysłany link weryfikacyjny, który umożliwi dokończenie rejestracji.

Niepoprawny hash weryfikacyjny

Wygląda na to, że hash weryfikacyjny jest niepoprawny. Proszę skontaktuj się z nami poprzez formularz kontaktowy

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu receptura.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo