REKLAMA
Autor: Redakcja receptura.pl Opublikowano: 25 marca 2020

O czym musi wiedzieć pacjent, gdy wręczamy mu lek recepturowy?

REKLAMA
REKLAMA

Leki recepturowe mimo dostępności wielu gotowych produktów leczniczych, nadal zajmują ważne miejsce w farmakoterapii. Zadaniem farmaceuty jest poinformowanie pacjenta o ich prawidłowym stosowaniu oraz przechowywaniu.

Co to jest lek recepturowy?

Choć odpowiedź na to pytanie dla farmaceuty wydaje się oczywista, to dla wielu pacjentów pojęcie leku recepturowego może być obce. Zwłaszcza że według danych Narodowego Funduszu Zdrowia leki te w Polsce są stosowane przez około 2 mln pacjentów.

Warto więc na wstępie zapoznać pacjenta z definicją leku recepturowego, która w skrócie określa go jako lek sporządzany w aptece na podstawie recepty lekarskiej. Pacjent powinien wiedzieć, że lek recepturowy nie jest lekiem gorszej jakości. Możliwość indywidualnej modyfikacji składu leku recepturowego przez lekarza sprawia, że może być on lepiej dostosowany do konkretnego pacjenta. Nie zawsze jest to możliwe w przypadku leków gotowych. Wytwarzanie leku w sztuce receptury daje również możliwość połączenia kilku substancji leczniczych w jednej postaci czy wykorzystanie przez farmaceutów innych substancji leczniczych niż wykorzystywanych w przemyśle farmaceutycznym.

REKLAMA
REKLAMA

Sprawdź także: Zastosowanie leków recepturowych

Ile czasu ma pacjent na odbiór leku?

Ważną kwestią dla pacjenta kierującego się do apteki jest czas, w którym to będzie mógł odebrać lek recepturowy. Warto go poinformować o tym, że apteka według ustawy – Prawo farmaceutyczne ma 48 godzin na sporządzenie leku.  Z kolei w przypadku leków zawierających środki odurzające lub oznaczonych jako „wydać natychmiast” wydanie powinno nastąpić w ciągu 4 godzin od złożenia recepty przez pacjenta. Doświadczony farmaceuta będzie jednak mógł bez problemu określić, kiedy lek powinien być już gotowy w zależności od dostępności innych pracowników apteki czy liczby obsługiwanych dziennie pacjentów.

Z kolei odmowa realizacji recepty może nastąpić w przypadku uzasadnionego podejrzenia autentyczności recepty.  Pacjent nie otrzyma również leku, kiedy  receptę do realizacji okaże osoba poniżej 13. roku życia. Pacjent powinien również wiedzieć, że zgodnie z artykułem 96 ustawy – Prawo farmaceutyczne, farmaceuta lub technik farmaceutyczny ma prawo odmówić wydania leku recepturowego, jeśli od dnia sporządzenia minęło co najmniej 6 dni, a także w przypadku zagrożenia zdrowia i życia pacjenta.

Wskazówki dla pacjenta

Farmaceuta przy wydawaniu leku recepturowego powinien poinformować pacjenta o tym by lek recepturowy zawsze pozostawał opakowaniu, w którym jest wydawany. Opakowanie powinno być zawsze szczelnie zamknięte, umieszczone w suchym, chronionym przed światłem miejscu, niedostępnym dla dzieci.

Różne postacie leków recepturowych cechują się również odmiennym okresem przydatności, o którym wcześniej pacjent powinien zostać poinformowany.

Osobny artykuł: Opakowania leków recepturowych

Płynne leki recepturowe

W przypadku leku sporządzonego w aptece zawierającego lek gotowy okres przydatności nie może być dłuższy niż 25% czasu pozostałego od daty ważności leku gotowego lub 3 miesiące. Zgodnie z wytycznymi wybiera się termin krótszy. Termin ważności preparatów zawierających wodę, bez środków konserwujących wynosi 7 dni. Okres ten wydłuża się do 14 dni, dla leku przechowywanego w lodówce (2–8°C). Z kolei dla preparatów niejałowych, ze środkiem konserwującym termin jest równy okresowi terapii lub wynosi maksymalnie 30 dni.

Półstałe leki recepturowe

Są to leki w postaci maści, kremów czy żeli. W tym przypadku okres przydatności dla preparatów półstałych bezwodnych wynosi 3 miesiące. Termin przydatności dla półstałych leków zawierających wodę jest nie dłuższy niż 30 dni.

Stałe leki recepturowe

Według fachowej literatury powinny być przechowywane w polipropylenowym pojemniku. Okres przydatności dla proszków przygotowanych z substancji do celów farmaceutycznych jest nie dłuższy niż 6 miesięcy. Z kolei proszki sporządzane z użyciem leku gotowego nie powinny być używane dłużej niż 25% czasu, jaki pozostał do daty upływu ważności preparatu gotowego.

Czopki powinny być przechowywane w lodówce w temperaturze 2–8°C. Przed samym podaniem powinny zostać ogrzane do temperatury pokojowej.

Dawkowanie i zasady stosowania leku

Dobrą praktyką farmaceuty lub technika farmaceutycznego powinno być również poinstruowanie pacjenta o zasadach stosowania konkretnego leku. Istotną kwestią jest przypomnienie o właściwym dawkowaniu preparatu, przepisanym przez lekarza.

Pacjenci powinni również zostać poinformowani o czynnościach, które powinni wykonać przed podaniem leku. Możemy do nich zaliczyć m.in. zmieszanie zawiesiny czy emulsji poprzez jej wstrząśnięcie w celu rozproszenia cząstek. Z kolei w przypadku maści farmaceuta może wyjaśnić, że jej aplikacja powinna następować bezpośrednio na skórę przez naciskanie ruchomego dna.

Pamiętajmy, by przy wydawaniu leku recepturowego używać zwięzłej i zrozumiałej dla chorych nomenklatury. Nie tylko pozwoli to nam na szybsze wyjaśnienie pacjentowi wszelkich aspektów stosowania tego typu leku, ale również przy zastosowaniu się do naszych wskazówek przez pacjenta, farmakoterapia stanie się po prostu bardziej efektywna.

Czytaj również: Termin przydatności leków recepturowych

Bibliografia:

  1. Receptura apteczna. Podręcznik dla studentów farmacji – Renata Jachowicz, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2015.
  2. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne.
  3. https://receptura.pl/termin-przydatnosci-lekow-recepturowych/.
  4. Leki recepturowe dla osób starszych, Elżbieta Kuriata, FARMACJA WSPÓŁCZESNA 2015; 8: 196–204.

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

REKLAMA

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu receptura.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz