REKLAMA

Jak przygotować odwary i maceraty?

Przez wiele lat wodne wyciągi roślinne sporządzane recepturowo miały duże znaczenie w lecznictwie. Obecnie te postaci leku powoli przechodzą do historii, jednak wciąż bywają przepisywane. Warto więc znać sposób przygotowania odwarów i maceratów.
Sporządzanymi niekiedy wodnymi wyciągami roślinnymi są odwary i maceraty (fot. Shutterstock).
REKLAMA

Wodne wyciągi roślinne stosowane w recepturze

Maceraty (Macerationes), odwary (Decocta) i napary (Infusa) to przetwory roślinne różniące się między sobą sposobem wytrawiania odpowiednio rozdrobnionego surowca. Brak możliwości standaryzacji tych form leku uniemożliwia wykorzystanie do ich sporządzenia surowców bardzo silnie działających. W związku z tym napary, które dawniej przygotowywane były wyłącznie z roślin zawierających bardzo silnie działające glikozydy nasercowe, nie są obecnie stosowane w celach terapeutycznych. Maceraty i odwary najczęściej wchodzą w skład mieszanek.

Przeczytaj również: Nalewki zawierające glikozydy kardenolidowe – charakterystyka

Podczas wytrawiania surowców do roztworu oprócz związków aktywnych mogą przejść także m.in. substancje wielkocząsteczkowe, których obecność powoduje mętnienie lub opalizację. Wyciągi roślinne należy wydawać pacjentowi z oznakowaniem „Przed użyciem zmieszać”.

REKLAMA
REKLAMA

Odwary

Wytrawianie surowca w przypadku tej postaci leku odbywa się w temperaturze powyżej 90ºC, dlatego do uzyskania odwaru stosuje się surowce twarde, których substancje czynne nie są wrażliwe na wysoką temperaturę i dobrze rozpuszczają się w warunkach wytrawiania. Przyjęto, że z 1 części surowca otrzymuje się 10 części odwaru, zaś z 1 części surowca silnie działającego – 100 części odwaru.

Odpowiednio rozdrobnione części roślin umieszczone w infuzorce zalewa się wodą o temperaturze pokojowej w przepisanej ilości. Po dokładnym wymieszaniu i przykryciu infuzorkę umieszcza się we wrzącej łaźni wodnej. Temperatura w naczyniu powinna przez 30 min wynosić powyżej 90ºC. Jeśli ilość składników nie przekracza 200,0 g, preparat można ogrzewać przez 45 minut bez kontroli temperatury.  Zawartość naczynia należy przecedzić, następnie pozostały surowiec przepłukać wrzącą wodą i uzupełnić nią gotowy odwar do przepisanej ilości.

REKLAMA

Gdy do sporządzenia odwaru wykorzystuje się surowce zawierające alkaloidy lub saponiny kwaśne, ważne jest zapewnienie odpowiedniego środowiska wytrawiania. Alkaloidy występują zwykle w postaci związanej. Dlatego, aby ułatwić ich przechodzenie w rozpuszczalne sole, wytrawia się je w środowisku kwaśnym. W tym celu na każde 100,0 g wody dodaje się 0,5 g kwasu cytrynowego, a następnie gorący odwar zobojętnia się, dodając 25 kropli 10 % amoniaku. Przechodzenie saponin kwaśnych do roztworu najkorzystniej zachodzi w pH 7, dlatego środowisko zobojętnia się, dodając wodorowęglan sodu w ilości 0,1 g na każdy 1 g surowca.

Sprawdź także: Zapomniane płynne postaci leków

Maceraty

W przypadku maceratów roślinny surowiec śluzowy wytrawia się wodą o temperaturze pokojowej. Na 20 części sporządzanego maceratu wykorzystuje się 1 część surowca.

Surowiec grubo rozdrobniony (np. korzeń prawoślazu) lub nierozdrobniony (np. nasiona lnu) należy przepłukać niewielką ilością wody, następnie umieszcza się go w naczyniu z pokrywą, zalewa przepisaną ilością wody o temperaturze pokojowej, dokładnie miesza i pozostawia pod przykryciem na 30 minut. Po zakończonym czasie wytrawiania wyciąg cedzi się, a surowiec przepłukuje wodą.

Sprawdź również: Leki recepturowe stosowane w leczeniu kaszlu

Macerat, w odróżnieniu od odwaru, jest postacią leku, którą bez problemu można przygotować w warunkach domowych.

Bibliografia:

  1. Sznitowska, M. Farmacja stosowana: technologia postaci leku, PZWL, 2017.
  2. Jachowicz, R., Farmacja Praktyczna, PZWL, 2016.
  3. Gajewska, M., Sznitowska, M., Podstawy receptury aptecznej, Materiały do ćwiczeń dla studentów farmacji, Fundacja Pro Pharmacia Futura, 2018.
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu receptura.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo