17-07-2023 11:46:22

Pielęgnacja skóry chorego leżącego

W wyniku uścisku jak i tarcia i przez długotrwałe leżenie bez zmiany pozycji mogą powstawać odleżyny. Są to owrzodzenia, które nie tylko zmieniają warstwy zewnętrzne skóry ale i również mogą przejść do głębszych warstw czy nawet do kości. Występuje pięć stopni zaawansowania odleżyny. W każdym kolejnym stadium uszkodzenie przechodzi w coraz poważniejsze zmiany martwicze. Osoba chora czuje dyskomfort. W następnych stadiach dochodzi ból, gorączka, a nawet dreszcze.
Nowoczesne podłoża maściowe (fot. shutterstock.com)

Odleżyny – leczenie

Odleżyny nieustannie stanowią częsty problem pacjentów. Leczenie odleżyn zwykle podejmuje się przez ocenę jaki zamiana skórna ma wygląd. Stosowanie tylko odpowiednich opatrunków przyniesie skuteczne rezultaty. Alginiany jak i poliuretany są stosowane, kiedy rana jest we wczesnym stadium martwiczym. W sytuacji, kiedy występuje martwica, ale nie ma wysięku, należy osłaniać ranę stosując opatrunki żelowe. Kiedy rana charakteryzuje się wysiękiem, skuteczne będą wtedy opatrunki z warstwą hydrokoloidową. Może również wystąpić infekcja rany, wówczas opatrunki zawierające srebro będą działań na nią odkażająco. Poza opatrunkami można również zastosować aerozol bądź proszek zawierający dekstranomery, które przy kontakcie z wysiękiem tworzą żel i działają przeciwbakteryjnie.

Czytaj również: Żele – czy mają znaczenie w recepturze?

Odleżyny – profilaktyka

W przypadku profilaktyki przeciw odleżynom należy dbać o higienę osoby chorej. Ważnym jest to, aby obmywać ciało ciepłą wodą z dodatkiem delikatnych środków o pH około 5,5. Stosujemy takie preparaty, które utrzymają kwasowe środowisko skóry. Zapobiega to rozwojowi bakterii. Nie zaleca się używania preparatów zawierających alkohol, ponieważ istotne jest, aby nie podrażniać skóry pacjenta. Dobrze jest zaopatrzyć się w materac przeciwodleżynowy, a także unikać nacisku na zmienione chorobowo miejsca i starać się utrzymywać świeżość jak i doprowadzać świeże powietrze do ran. Odpowiednia dieta – bogata w białko, witaminę C i cynk – może również przyczynić się do poprawy stanu pacjenta.

Czytaj również: Leki recepturowe na trudno gojące się rany

Odleżyny – propozycje rozwiązań recepturowych

Większość recept, które zostaną przestawione, zawierają morfinę. Działa ona przeciwbólowo i przeciwzapalnie.

Żele

Detreomycyna i neomycyna działają przeciwbakteryjnie.

Rp.
Morphini hydrochlorici0.05
Neomycini sulf.0.1
Detreomycini0.2
Lidocaini hydrochlorici5.0
Gummi arabici muc.10.0
Aquaead 100.0
M.f. susp.

Część wody wykorzystujemy do sporządzenia i roztarcia gumy. Morfinę, neomycynę i lidokainę rozpuszczamy w reszcie wody. Detreomycynę rozcieramy i zawieszamy w powstałym kleiku. Na koniec całość łączymy ze sobą.

Roztwór

W przypadku roztworu można wykorzystać chlorowodorek morfiny i wodę.

Rp.
Morphini hydrochlorici0.2
Aquaead 100.0
M.f. sol.
D.S. 2x dziennie

Maści

Rp.
Morphini hydrochlorici0.2
Balsami peruviani
Aquaeaa 10.0
Euceriniad 100.0
M.f. ung.
D.S. Co 4 godziny smarować odleżynę

Eucerynę odważamy i dajemy do moździerza. Następnie stopniowo dodajemy balsam peruwiański. Morfinę rozpuszczamy w wodzie i dodajemy do moździerza. Balsam peruwiański przyczynia się do wzrostu ziarninowania, a także działa przeciwzapalnie
i odkażająco.

Rp.
Morphini sulphas0.2
Glycerini3.0
Euceriniad 100.0
M.f. ung.
D.S. Na zmiany skórne

Glicerynę mieszamy z euceryną w moździerzu i następnie dodajemy siarczan morfiny.

Rp.
Balsam Szostakowskiego25.0
Lanolini40.0
Vaselini albiad 100.0
M.f. ung.
D.S. Zewnętrznie

Odważamy składniki podłoża: lanolinę, a także wazelinę białą. W moździerzu oba podłoża łączymy w jednolitą masę. Następnie stopniowo dodajemy balsam Szostakowskiego. Balsam przez swoje działanie bakteriostatycznei fungistatyczne zapewnia odpowiednie środowisko rany. Zmniejsza również wysięk i proces zapalny.

mgr farm. Patryk Pabich

Literatura:

  1. Wiercińska lek. Magdalena. Medycyna Praktyczna. [Online] https://www.mp.pl/pacjent/dermatologia/choroby/chorobyskory/171049,odlezyny.
  2. Seni. [Online] 2021. https://seni.pl/pl_PL/baza-wiedzy-seni/odlezyny-czym-sa-i-jak-wygladaja-przyczyny-zapobieganie-profilaktyka-i-leczenie.
  3. Farmacja.net. Aptekarz.pl. [Online] https://aptekarz.pl/preparaty-stosowane-w-terapii-odlezyn/.
  4. mgr farm. Katarzyna Winnicka prof. dr hab. n. farm. Katarzyna Winnicka. Recepta.pl. O wykorzystaniu leku recepturowego w terapii bólu – preparaty o działaniu miejscowym. [Online] 2021. https://magazyn-recepta.pl/o-wykorzystaniu-leku-recepturowego-w-terapii-bolu-preparaty-o-dzialaniu-miejscowym/.
  5. Barbara Pandyra-Kowalska Witold Jucha. Actifarm. Wykorzystanie nowych podłoży żelowych w praktyce receptury apteki szpitalnej. [Online] 2020. https://actifarm.pl/wp-content/uploads/2021/04/Farmacja-Polska-Wykorzystanie-nowych-pod%C5%82o%C5%BCy-%C5%BCelowych-w-praktece-receptury-apteki-szpitalnej.pdf.
  6. Redakcja. Farmakoekonomika Szpitalna. Możliwości recepturowe z wykorzystaniem morfiny w leczeniu ran i owrzodzeń u pacjentów leczonych paliatywnie. [Online] 2021. https://www.farmakoekonomika.com.pl/mozliwosci-recepturowe-z-wykorzystaniem-morfiny-w-leczeniu-ran/.
  7. Ciabach Patrycja. Receptura.pl. Leki recepturowe stosowane na trudno gojące się rany. [Online] https://receptura.pl/leki-recepturowe-stosowane-na-trudno-gojace-sie-rany/.
  8. Moczko Renata. Profilaktyka przeciwodleżynowa Poradnik dla pacjentów i ich rodzin. [Online] https://www.wss.com.pl/images/Programy_edukacyjne/Profilaktyka_przeciwodle%C5%BCynowa._Poradnik_dla_pacjent%C3%B3w_i_ich_rodzin_.pdf.
logo