REKLAMA
Autor: Agata Zięba Opublikowano: 12 czerwca 2019

Rozpuszczanie jako przykład procesu fizykochemicznego

REKLAMA
REKLAMA

Rozpuszczanie jest jednym ze zjawisk fizykochemicznych, które towarzyszą nam w życiu codziennym. Na pewno każdy z nas jako dziecko zastanawiał się jak to jest możliwe, że wsypany do herbaty cukier magicznie znika.  Dlatego też, tym razem, zapraszamy Państwa do lektury tekstu, który być może rozwikła tajemnice dzieciństwa – pozwoli na zapoznanie się z ogólnym mechanizmem rozpuszczania i znaczeniem tego procesu w branży farmaceutycznej.

 Osobny artykuł: Farmakopea w aptecznej recepturze

Czym jest rozpuszczanie?

Proces rozpuszczania jest zjawiskiem fizykochemicznym, który prowadzi do zmieszania ciała stałego, gazu lub cieczy w rozpuszczalniku (znajdującym się w stanie ciekłym lub gazowym) W efekcie czego powstaje jednorodna, nierozdzielna metodami mechanicznymi mieszanina substancji – roztwór [1]. Ponadto warto wspomnieć, że zjawisko to ściśle powiązane jest z parametrem rozpuszczalności, który charakteryzuje zdolność substancji chemicznych o różnym stanie skupienia do rozpuszczania się w ciekłej lub gazowej fazie dyspergującej. Wspomniana cecha jest wartością charakterystyczną dla wielu związków chemicznych, podawaną najczęściej w przeliczeniu na ilość gramów danej substancji rozpuszczającej się w 100g określonego rozpuszczalnika w konkretnej temperaturze. Porównywane substancje mogą w znacznym stopniu różnić się rozpuszczalnością, dlatego też często wprowadza się pojęcia substancji „nierozpuszczalnych”, „słabo rozpuszczalnych” czy „dobrze rozpuszczalnych” [2].

REKLAMA
REKLAMA

Znaczenie rozpuszczalności w farmacji

Zjawisko rozpuszczalności substancji czynnej w roztworach jest bardzo ważne z punktu widzenia dostępności farmaceutycznej preparatów leczniczych. Dostępność farmaceutyczna, charakteryzowana jest jako ilość substancji czynnej, która uwalnia się z preparatu farmaceutycznego i ulega rozpuszczaniu w otaczającym go płynie ustrojowym. Do czynników, które wpływają na szybkość uwalniania leku należą: postać farmaceutyczna, dodatek substancji pomocniczych oraz metoda sporządzenia leku. Na dostępność farmaceutyczną substancji czynnej mają również wpływ czynniki fizykochemiczne m.in. rozpuszczalność, stopień rozdrobnienia substancji czynnej, współczynnik podziału między olej i wodę, powierzchnia kontaktu substancji leczniczej z otaczającym płynem [3].

Dla związków, które słabo rozpuszczają się w wodzie, stosuje się szereg metod, mających na celu poprawienie tego parametru. Możemy do nich zaliczyć  m.in. dodawanie roztworów buforujących do leku celem zmiany pH, modyfikacja struktury chemicznej substancji czynnej (np. wprowadzenie dodatkowych grup hydroksylowych -OH), korzystanie z mieszających się z wodą współrozpuszczalników (substancji w których dany związek chemiczny rozpuszcza się lepiej niż w wodzie) [3].

Osobny artykuł: Niezgodności recepturowe – substancja nie rozpuszcza się w przepisanym rozpuszczalniku

Niezgodności recepturowe a parametr rozpuszczalności  

W recepturze aptecznej, problemy z rozpuszczalnością substancji czynnej mogą prowadzić do powstania niezgodności fizycznych, czyli niezamierzonego efektu w działaniu, własnościach lub wyglądzie leku. Problem ten może wynikać z niewłaściwego sporządzenia recepty bądź nieodpowiedniego jej zapisania.

Pod kątem teoretycznym trudność recepturowa wynikać może z przepisania złego rozpuszczalnika – wtedy substancja lecznicza w ogóle nie rozpuszcza się w dobranym rozpuszczalniku np. kwas salicylowy i kamfora, które nie rozpuszczają się w wodzie. Inny problem recepturowy może być związany z  przekroczenia rozpuszczalności dla danej substancji czynnej.

Jeśli przepisany skład leku recepturowego, może prowadzić do powstania niezgodności, osoba przygotowująca dany preparat powinna odpowiednio skorygować zapis. W takiej sytuacji można: dokonać całkowitej zmiany rozpuszczalnika lub zwiększyć jego ilość, zastosować niewielki dodatek współrozpuszczalnika bądź emulgatora [3, 4] .

Sprawdź także: Niezgodności recepturowe – przekroczona rozpuszczalność substancji leczniczej

Bibliografia:

[1] Jones L. , Atkins P.: Chemia Ogólna – Cząsteczki, Materia, Reakcje. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006.

[2] Hefter, G.T.; Tomkins, R.P.T (ed.), The Experimental Determination of Solubilities, Wiley-Blackwell, 2003.

[3] Janicki S, Fiebig A, Sznitowska M, Achmatowicz T: Farmacja stosowana: podręcznik dla studentów farmacji. Warszawa: Wyd. Lekarskie PZWL, 2003.

[4] Pluta J, Technologia postaci leku, UM Wrocław, Wrocław 2016, wyd 1.

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

REKLAMA

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu receptura.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz