REKLAMA
Autor: Agata Zięba Opublikowano: 17 października 2019

Roztwory buforowe w recepturze

REKLAMA
REKLAMA

Zadaniem roztworów buforowych jest zapobieganie wahaniom pH, które mogłyby powstać wskutek wprowadzenia do analizowanej mieszaniny dodatkowej substancji. Z racji, że stanowią one bardzo ważny składnik wielu leków recepturowych, konieczne jest dokładne zrozumienie mechanizmu ich działania. Dzisiaj przygotowaliśmy dla Państwa kompendium wiedzy dotyczące zastosowania roztworów buforowych w procesie sporządzania leków recepturowych. Zachęcamy do lektury.

Sprawdź także: Roztwory

Czym są roztwory buforowe?

Roztworami buforowymi nazywamy mieszaniny słabego kwasu i soli tego kwasu z mocną zasadą lub mieszaniny słabej zasady i soli tej zasady z mocnym kwasem, które wprowadzone do roztworu będą dążyły do utrzymania stałego pH. Po wprowadzeniu buforu, odczyn mieszaniny nie będzie się zmieniał pomimo dodawania np. niewielkich ilości mocnych zasad czy kwasów [1].

REKLAMA
REKLAMA

Warto również zwrócić uwagę na termin pojemności buforowej. Jest ona niczym innym jak wrażliwością, określonej ilości roztworu zawierającego bufor na dodawanie mocnego kwasu lub zasady [2][3].

Osobny artykuł: Roztwory wodne w recepturze aptecznej

Zastosowanie roztworów buforowych w recepturze

Preparaty sporządzane w aptece muszą spełniać restrykcyjne wymogi dotyczące m.in. optymalnego stężenia jonów wodorowych. Niedostosowanie się do tych zasad, skutkować może utratą właściwości terapeutycznych leku, zaburzać jego wchłanianie, a w niektórych przypadkach stwarzać zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta (np. w sytuacji gdy zmiana środowiska chemicznego doprowadzi do rozpadu substancji aktywnej na toksyczne związki).

Odczyn jest szczególnie ważny w przypadku przygotowywania postaci leku aplikowanych do oka czy ucha. Preparaty oczne powinny być przygotowane w taki sposób, by osiągać pH zbliżone do płynu łzowego (7,0-7,4). W drugim wypadku powinien on wynosić ok 5,5 – co odpowiada naturalnemu pH panującemu w uchu [4]. Ponadto, odpowiednie stężenie jonów wodorowych jest kluczowe w zachowaniu trwałości niektórych substancji aktywnych m.in. antybiotyków (penicylin, tetracyklin, siarczanu gentamycyny), adrenaliny czy alkaloidów [5]

Aby zwiększyć stabilność chemiczną substancji i bezpieczeństwo wytworzonych preparatów Farmakopea dopuszcza wykorzystanie roztworów buforowych celem zapewnienia odpowiedniej wartości pH w postaci leku.

Osobny artykuł: Roztwory olejowe w recepturze

Jakie roztwory buforowe znalazły zastosowanie w recepturze aptecznej?

Niezależnie od postaci leku, należy pamiętać o tym, że zastosowane roztwory buforowe powinny być wykorzystywane w niewielkich ilościach, które nie wywierają samodzielnego działania farmakologicznego.

Do roztworów buforowych stosowanych w recepturze zaliczyć można mieszaniny:


Kwas borowy 1,1
Tetraboran sodu 0,2
Chlorek sodu 0,2
Woda do 100,0

Roztwór buforowy stosowany dla preparatów zawierających 0,5% chloramfenikolu.


 

Kwas borowy 1,1
Tetraboran sodu 0,2
Woda do 100,0

Roztwór buforowy stosowany w preparatach zawierających chloramfenikol w stężeniu równym, bądź wyższym od 1%.


Tetraboran sodu 0,8
Chlorek sodu 0,4
Woda do 100,0

Roztwór buforowy stosowany w przygotowywaniu preparatów zawierających do 1% zawartości tetracyklin


Tetraboranu sodu 1,6
Woda do 100,0

Roztwór stosowany w recepturze leków zawierających 2% tetracyklin.


Bezwodny fosforan sodu 0,23
Bezwodny dwuwodorofosforanu sodu 0,20
Chlorek sodu 0,24
Woda do 100,0

Roztwór stosowany w recepturze 2% roztworu chlorowodorku pilokarpiny.


Cytrynian sodu 30 g/l

Roztwór stosowany w preparatach zawierających penicyliny.

Przygotowanie roztworów buforowych wymaga rozpuszczenia wymienionych substancji w wodzie destylowanej. Następnie mieszaninę poddaje się odpowiednio sączeniu klarującemu i wyjaławianiu w autoklawie (122+/-2 °C, 20 min) [1][5].

Buforowanie roztworów antybiotyków.

Antybiotyki, stanowią grupę związków chemicznych, szczególnie podatnych na rozkład pod wpływem czynników zewnętrznych (m.in. światła, pH). W przypadku wielu leków recepturowych, które je zawierają konieczne jest wybranie odpowiedniego pH, które stanowić będzie wartość kompromisową pomiędzy tą w której dana substancja chemiczna zachowuje trwałość, a tą w której można zagwarantować odpowiednie działanie farmakologiczne sporządzonego preparatu. Dlatego też np. dla preparatów mających w składzie penicylinę benzylową najkorzystniejsze jest utrzymanie pH w granicach 6,5 – zagwarantuje to najmniejszą szybkość rozkładu substancji aktywnej.

Warto również unikać w składzie preparatu, związków które mogą znacznie wpływać na odczyn leku. Do substancji takich zaliczamy m.in. protargol, sulfacetamid sodowy, chlorowodorki zasad azotowych (efedryny, kokainy, prokainy) czy woda wapienna [1, 5].

Czytaj również:

Źródła:

  1. G. Samczewska, ‘Receptura Aseptyczna skrypt dla studentów Wydziału Farmaceutycznego‘, Uniwersytet Medyczny W Łodzi, Katedra Farmacji Stosowanej, Łódź 2012.
  2. ‘Chemiczne metody analizy ilościowej’, Księgarnia Internetowa PWN. [Online]. Available: https://ksiegarnia.pwn.pl/Chemiczne-metody-analizy-ilosciowej,68459857,p.html. [Accessed: 05-Oct-2019].
  3. ‘Bufory :: Biotechnologia: e-biotechnologia.pl :: Biotechnologiczny Portal Internetowy-aktualności, artykuły, laboratorium, studia biotechnologiczne.’ [Online]. Available: http://www.e-biotechnologia.pl/Artykuly/Bufory. [Accessed: 05-Oct-2019].
  4. ‘Właściwa pielęgnacja uszu’, Cochlear Österreich Blog, 19-Apr-2018.
  5. K. H. Bodek, Przewodnik po recepturze aptecznej: dla studentów Wydziału Farmaceutycznego : praca zbiorowa. Łódź: Biuro Promocji Wydawnictw Uniwersytetu Medycznego, 2009.

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

REKLAMA

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu receptura.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz