REKLAMA
REKLAMA

Roztwory buforowe w recepturze

Zadaniem roztworów buforowych jest zapobieganie wahaniom pH, które mogłyby powstać wskutek wprowadzenia do analizowanej mieszaniny dodatkowej substancji. Z racji, że stanowią one bardzo ważny składnik wielu leków recepturowych, konieczne jest dokładne zrozumienie mechanizmu ich działania.
REKLAMA

Dzisiaj przygotowaliśmy dla Państwa kompendium wiedzy dotyczące zastosowania roztworów buforowych w procesie sporządzania leków recepturowych. Zachęcamy do lektury.

Sprawdź także: Roztwory

Czym są roztwory buforowe?

Roztworami buforowymi nazywamy mieszaniny słabego kwasu i soli tego kwasu z mocną zasadą lub mieszaniny słabej zasady i soli tej zasady z mocnym kwasem, które wprowadzone do roztworu będą dążyły do utrzymania stałego pH. Po wprowadzeniu buforu, odczyn mieszaniny nie będzie się zmieniał pomimo dodawania np. niewielkich ilości mocnych zasad czy kwasów [1].

REKLAMA
REKLAMA

Warto również zwrócić uwagę na termin pojemności buforowej. Jest ona niczym innym jak wrażliwością, określonej ilości roztworu zawierającego bufor na dodawanie mocnego kwasu lub zasady [2][3].

Osobny artykuł: Roztwory wodne w recepturze aptecznej

Zastosowanie roztworów buforowych w recepturze

Preparaty sporządzane w aptece muszą spełniać restrykcyjne wymogi dotyczące m.in. optymalnego stężenia jonów wodorowych. Niedostosowanie się do tych zasad, skutkować może utratą właściwości terapeutycznych leku, zaburzać jego wchłanianie, a w niektórych przypadkach stwarzać zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta (np. w sytuacji gdy zmiana środowiska chemicznego doprowadzi do rozpadu substancji aktywnej na toksyczne związki).

Odczyn jest szczególnie ważny w przypadku przygotowywania postaci leku aplikowanych do oka czy ucha. Preparaty oczne powinny być przygotowane w taki sposób, by osiągać pH zbliżone do płynu łzowego (7,0-7,4). W drugim wypadku powinien on wynosić ok 5,5 – co odpowiada naturalnemu pH panującemu w uchu [4]. Ponadto, odpowiednie stężenie jonów wodorowych jest kluczowe w zachowaniu trwałości niektórych substancji aktywnych m.in. antybiotyków (penicylin, tetracyklin, siarczanu gentamycyny), adrenaliny czy alkaloidów [5]

Aby zwiększyć stabilność chemiczną substancji i bezpieczeństwo wytworzonych preparatów Farmakopea dopuszcza wykorzystanie roztworów buforowych celem zapewnienia odpowiedniej wartości pH w postaci leku.

Osobny artykuł: Roztwory olejowe w recepturze

Jakie roztwory buforowe znalazły zastosowanie w recepturze aptecznej?

Niezależnie od postaci leku, należy pamiętać o tym, że zastosowane roztwory buforowe powinny być wykorzystywane w niewielkich ilościach, które nie wywierają samodzielnego działania farmakologicznego.

Do roztworów buforowych stosowanych w recepturze zaliczyć można mieszaniny:


Kwas borowy 1,1
Tetraboran sodu 0,2
Chlorek sodu 0,2
Woda do 100,0

Roztwór buforowy stosowany dla preparatów zawierających 0,5% chloramfenikolu.


 

Kwas borowy 1,1
Tetraboran sodu 0,2
Woda do 100,0

Roztwór buforowy stosowany w preparatach zawierających chloramfenikol w stężeniu równym, bądź wyższym od 1%.


Tetraboran sodu 0,8
Chlorek sodu 0,4
Woda do 100,0

Roztwór buforowy stosowany w przygotowywaniu preparatów zawierających do 1% zawartości tetracyklin


Tetraboranu sodu 1,6
Woda do 100,0

Roztwór stosowany w recepturze leków zawierających 2% tetracyklin.


Bezwodny fosforan sodu 0,23
Bezwodny dwuwodorofosforanu sodu 0,20
Chlorek sodu 0,24
Woda do 100,0

Roztwór stosowany w recepturze 2% roztworu chlorowodorku pilokarpiny.


Cytrynian sodu 30 g/l

Roztwór stosowany w preparatach zawierających penicyliny.

Przygotowanie roztworów buforowych wymaga rozpuszczenia wymienionych substancji w wodzie destylowanej. Następnie mieszaninę poddaje się odpowiednio sączeniu klarującemu i wyjaławianiu w autoklawie (122+/-2 °C, 20 min) [1][5].

Buforowanie roztworów antybiotyków.

Antybiotyki, stanowią grupę związków chemicznych, szczególnie podatnych na rozkład pod wpływem czynników zewnętrznych (m.in. światła, pH). W przypadku wielu leków recepturowych, które je zawierają konieczne jest wybranie odpowiedniego pH, które stanowić będzie wartość kompromisową pomiędzy tą w której dana substancja chemiczna zachowuje trwałość, a tą w której można zagwarantować odpowiednie działanie farmakologiczne sporządzonego preparatu. Dlatego też np. dla preparatów mających w składzie penicylinę benzylową najkorzystniejsze jest utrzymanie pH w granicach 6,5 – zagwarantuje to najmniejszą szybkość rozkładu substancji aktywnej.

Warto również unikać w składzie preparatu, związków które mogą znacznie wpływać na odczyn leku. Do substancji takich zaliczamy m.in. protargol, sulfacetamid sodowy, chlorowodorki zasad azotowych (efedryny, kokainy, prokainy) czy woda wapienna [1, 5].

Czytaj również:

Źródła:

  1. G. Samczewska, ‘Receptura Aseptyczna skrypt dla studentów Wydziału Farmaceutycznego‘, Uniwersytet Medyczny W Łodzi, Katedra Farmacji Stosowanej, Łódź 2012.
  2. ‘Chemiczne metody analizy ilościowej’, Księgarnia Internetowa PWN. [Online]. Available: https://ksiegarnia.pwn.pl/Chemiczne-metody-analizy-ilosciowej,68459857,p.html. [Accessed: 05-Oct-2019].
  3. ‘Bufory :: Biotechnologia: e-biotechnologia.pl :: Biotechnologiczny Portal Internetowy-aktualności, artykuły, laboratorium, studia biotechnologiczne.’ [Online]. Available: http://www.e-biotechnologia.pl/Artykuly/Bufory. [Accessed: 05-Oct-2019].
  4. ‘Właściwa pielęgnacja uszu’, Cochlear Österreich Blog, 19-Apr-2018.
  5. K. H. Bodek, Przewodnik po recepturze aptecznej: dla studentów Wydziału Farmaceutycznego : praca zbiorowa. Łódź: Biuro Promocji Wydawnictw Uniwersytetu Medycznego, 2009.
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Logowanie / Rejestracja

Aby w pełni korzystać z serwisów grupy farmacja.net musisz się zalogować. Jeśli nie jesteś farmaceutą, zaloguj się za pomocą swojego konta farmacja.net

Zarejestruj się

Wypełnij wymagane pola zamieszczone poniżej. Pamiętaj by podać poprawny adres email - na niego zostanie wysłany link potwierdzający, który umożliwi zakończenie rejestracji w serwisie.

Masz już konto na farmacja.net? Zaloguj się
Przypomnij hasło

Podaj adres email przypisany do konta, a my wyślemy do Ciebie link z przypomnieniem hasła.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Ustaw nowe hasło

Ustal swoje hasło ponownie.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Dane profilu

Uzupełnij dane, aby aktywować konto.

Link aktywacyjny

Rejestracja przebiegła pomyślnie. Na podany adres email został wysłany link weryfikacyjny, który umożliwi dokończenie rejestracji.

Niepoprawny hash weryfikacyjny

Wygląda na to, że hash weryfikacyjny jest niepoprawny. Proszę skontaktuj się z nami poprzez formularz kontaktowy

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu receptura.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo