13-03-2024 07:25:06

Siarczan neomycyny i etanol w leku recepturowym – jak uniknąć niezgodności?

Niezgodności recepturowe to zmiany właściwości lub wyglądu leku recepturowe. Powstają na skutek nieprawidłowego sporządzenia leku recepturowego w aptece albo nieprawidłowego doboru składników w leku. Farmaceuta powinien wykryć niezgodności i podjąć odpowiednie kroki, aby ich uniknąć.
Siarczan neomycyny i etanol w leku recepturowym – jak uniknąć niezgodności?

Możliwy jest dodatek środka pomocniczego, który ułatwi zemulgowanie lub zawieszenie substancji leczniczej. Farmaceuta może również dokonać zmiany rozpuszczalnika dla substancji leczniczej, o ile zmiana ta nie wpłynie na właściwości leku. Kluczowe może okazać się dodawanie poszczególnych składników w odpowiedniej kolejności. W niektórych sytuacjach, konieczne może okazać się rozdzielenie składników powodujących niezgodność i wydanie pacjentowi dwóch różnych leków.

Czytaj także: Lek recpeturowy z neomycyną a kwestia dawki

Charakterystyka siarczanu neomycyny

Siarczan neomycyny to biały lub żółtawy proszek wykorzystywany, jako surowiec do receptury.

Cechuje się silnymi właściwościami higroskopijnymi. Bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie oraz glikolu propylenowym, jest natomiast nierozpuszczalny w etanolu. Siarczan neomycyny jest wrażliwy na światło, temperaturę, wilgoć oraz kontakt z powietrzem.

Należy pamiętać, że substancja ta należy do grupy antybiotyków, dlatego recepturę z tym składnikiem należy sporządzać w warunkach aseptycznych.

Pojawiają się również wątpliwości czy należy przeliczać neomycynę na siarczan neomycyny, jeśli na recepcie lekarz wypisze „neomycyna”. Warto, zatem pamiętać, że w Farmakopei dostępna jest wyłącznie monografia siarczanu neomycyny, co oznacza, że jeśli lekarz na recepcie wypisze neomycynę, to należy traktować to jak siarczan neomycyny i nie przeliczać ilości substancji.

Czytaj także: Maść z neomycyną- jak przygotować poprawnie?

Niezgodności neomycyny z etanolem

Siarczan neomycyny nie jest rozpuszczalny w etanolu, tylko w wodzie.

Jeśli trafimy na receptę do stosowania zewnętrznego z neomycyną, gdzie rozpuszczalnikiem będzie etanol, należy pamiętać, że siarczan neomycyny należy zawiesić w alkoholu.

Przykładową receptę przedstawiono poniżej:

Rp.

Detreomycini 2,0

Neomycini

Hydrocortisoni aa 1,0

3% Sol. Acidi borici 50,0

70% Spir. Vini ad 200,0

M.f.sol.

Aby poprawnie wykonać powyższą receptę, należy detreomycynę, kwas borny i hydrokortyzon rozpuścić w etanolu, a neomycynę w wodzie. Następnie roztwór wodny siarczanu neomycyny dodajemy kroplami, cały czas intensywnie mieszając, do roztworu spirytusowego pozostałych składników recepty. Ze względu na zmniejszenie rozpuszczalności neomycyny w roztworze alkoholowym, antybiotyk ten zacznie się wytrącać. Dzięki powolnemu dodawaniu, będzie on jednak łatwo dyspergowalny.

Lek recepturowy należy oznaczyć etykietą – zmieszać przed użyciem.

Autor: mgr farm. Anna Janaszkiewicz

 

Źródła:

https://www.bydgoszcz.oia.org.pl/dat/attach/1092_biuletynnr5internet.pdf (s.15)

https://receptura.pl/masc-z-neomycyna-jak-przygotowac-poprawnie/

https://archiwum.aptekarzpolski.pl/wiedza/10-2014-wybrane-aspekty-technologii-leku-recepturowego-z-siarczanem-neomycyny/

  1. Jachowicz: Receptura apteczna. PZWL, Warszawa 2008, wyd.2
logo