REKLAMA

Termin przydatności leków recepturowych

Bezpieczeństwo i skuteczność stosowanych leków gotowych jest uwarunkowane nie tylko przez odpowiednie wyprodukowanie, ale również przestrzeganie terminu przydatności do użytku. Tak samo jest w przypadku leków recepturowych. Bardzo ważne jest, aby poinformować pacjenta o tym, jak długo może stosować lek wykonany w aptece.
REKLAMA

Podczas przechowywania i stosowania leku recepturowego mogą zachodzić różne zmiany i procesy. Znajomość wystąpienia możliwych zmian jest konieczna do prawidłowego ustalenia terminu przydatności do użycia. W tym okresie powinny zostać zachowane początkowe właściwości postaci leku.

Osobny artykuł: Dostępna farmaceutyczna substancji czynnej

Kto ustala termin przydatności do użycia?

Według Farmakopei Polskiej XI na etykiecie leku recepturowego powinna znajdować się data przydatności do użycia, którą ustala Osoba Odpowiedzialna lub farmaceuta wykonujący albo nadzorujący wykonanie preparatu. Jako Osobę Odpowiedzialną określa się farmaceutę wyznaczonego spośród personelu sporządzającego leki recepturowe, który odpowiada za system zapewnienia jakości.

REKLAMA
REKLAMA

Technik farmaceutyczny w ramach swoich uprawnień może wykonywać leki apteczne pod nadzorem farmaceuty, ale nie może wyznaczać terminów przydatności do użycia.

Sprawdź także: Farmakopea w aptecznej recepturze

REKLAMA

Czynniki wpływające na termin przydatności leku recepturowego

Trwałość leku aptecznego zależy głównie od postaci leku, sposobu sporządzania i warunków przechowywania. Znaczny wpływ ma także obecność lub brak wody i środków konserwujących oraz rodzaj opakowania. Opakowanie powinno zabezpieczać przed czynnikami zewnętrznymi i nie reagować ze składnikami leku. Należy wziąć pod uwagę sposób i częstotliwość aplikacji leku przez pacjenta. Ma to duże znaczenie na przykład w przypadku maści. Istotne jest to, czy pacjent myje ręce przed pobraniem leku z opakowania lub szczelnie je zamyka po zastosowaniu.

Leki recepturowe niejałowe

Termin przydatności leku do użycia nie może przekroczyć daty ważności składników, z których został wykonany. W przypadku możliwości wystąpienia jakichkolwiek niezgodności należy mieć to na uwadze przy określaniu terminu.

Jeśli przechowywanie leku jest prawidłowe, czyli bez dostępu światła, w temperaturze do 25°C oraz w zamkniętym opakowaniu, termin przydatności do stosowania wynosi:

  • Dla płynów niewodnych i stałych postaci leku:

Jeśli lek sporządzony w aptece zawiera lek gotowy, wówczas okres przydatności nie może być dłuższy niż 25% czasu pozostałego do daty ważności leku gotowego lub 3 miesiące. Wybiera się krótszy termin.

Jeśli lek jest wykonany z użyciem substancji recepturowych, okres przydatności nie może być dłuższy niż 3 miesiące.

  • Dla preparatów zawierających wodę, bez środków konserwujących:

Termin przydatności do użycia wynosi 7 dni, natomiast w przypadku przechowywania leku w lodówce (2-8°C) ulega wydłużeniu do 14 dni.

  • Dla innych leków niejałowych i zawierających wodę wraz ze środkiem konserwującym:

Termin wynosi 30 dni lub okres terapii, w zależności od tego, który okres jest krótszy.

  • Dla preparatów wykonanych przez przepakowanie leku gotowego:

Okres przydatności wynosi 25% czasu, który został do upływu daty ważności leku gotowego lub okres ważności po otwarciu pojemnika.

Leki recepturowe jałowe

Leki, dla których wykonano badanie jałowości i zostały na końcu wyjałowione termicznie mogą być przechowywane długoterminowo. Jednakże ilość takich leków jest bardzo mała. Farmakopea Polska XI podaje maksymalne okresy przechowywania leków recepturowych, które nie miały przeprowadzonych badań jałowości, ale są przechowywane w sposób odpowiedni i zabezpieczone przed skażeniem mikrobiologicznym. Wyróżnia się preparaty o 3 stopniach ryzyka. W przypadku leków jałowych istotna jest nie tylko data, ale również i godzina wykonania.

Warunki przechowywania Preparaty o niższym ryzyku Preparaty o średnim ryzyku Preparaty o wyższym ryzyku
Kontrolowana temperatura pokojowa 48 h 30 h 24 h
Lodówka (2-8ᵒC) 14 dni 9 dni 3 dni
Zamrażarka (od -10ᵒC do -25ᵒC) 45 dni 45 dni 45 dni

Preparaty o niższym ryzyku składają się z maksymalnie trzech składników i są wytwarzane z jałowych leków gotowych. Preparaty o średnim ryzyku są wykonane z wielu składników i również przy wykorzystaniu gotowych leków. Preparaty o wyższym ryzyku to leki wykonane z niejałowych składników lub przy użyciu niejałowego sprzętu i są poddawane sterylizacji końcowej.

Leki oczne

Leki recepturowe stosowane do oczu należą do grupy leków jałowych. Powinny być wykonane przy zastosowaniu odpowiednich metod i materiałów, aby nie doszło do zanieczyszczenia ich. Opakowanie także musi być jałowe. Jego zadaniem jest ochrona przed skażeniem leku podczas przechowywania lub stosowania. W przypadku kropli do oczu korzystne jest zastosowanie minimsów. Termin przydatności do użytku jest zależny od składu leku i obecności konserwantów, wynosi on:

Lek w nieotwartym opakowaniu może być przechowywany przez 4 tygodnie w temperaturze od 2 do 8°C.

Po otwarciu opakowania krople do oczu są przydatne do stosowania przez 7 dni, jeśli zawierają dodatek środka konserwującego. Natomiast, gdy są pozbawione konserwantów, można je stosować jedynie przez 24 godziny.

  • Dla maści do oczu:

Maści niezawierające wody mogą być bezpiecznie stosowane przez 4 tygodnie. Obecność wody skraca termin przydatności do 7 dni.

Osobny artykuł: Wagi stosowane w aptecznej recepturze

Bibliografia:

  1. Receptura apteczna. Podręcznik dla studentów farmacji – Renata Jachowicz, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2015.
  2. http://www.aptekarzpolski.pl/2018/07/terminy-przydatnosci-do-uzycia-lekow-sporzadzanych-w-aptece/.
  3. Farmakopea Polska XI.
REKLAMA
REKLAMA

Warning: Invalid argument supplied for foreach() in /home/klient.dhosting.pl/farmacja/receptura.pl/public_html/wp-content/plugins/famacja-net-klient/klient.php on line 459

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu receptura.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo