REKLAMA

„Trucizna” – kiedy taka informacja powinna znaleźć się na leku magistralnym?

Słowo "trucizna" według definicji słownika PWN to substancja, która może zakłócić funkcje życiowe organizmu, a nawet spowodować śmierć lub coś, co działa szkodliwie na zdrowie fizyczne albo na psychikę człowieka. Jakie znaczenie ma w recepturze? Kiedy należy umieścić taką informację na leku recepturowym?
Leki należące do wykazu A nazywane są truciznami (fot. receptura.pl). Leki należące do wykazu A nazywane są truciznami (fot. receptura.pl).
REKLAMA

Czym jest lek magistralny?

Lek recepturowy, inaczej magistralny, ma swoją definicję w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Jest to produkt leczniczy sporządzony w aptece według recepty lekarskiej. Jest on wykonywany w aptece, posiadającej odpowiednie zaplecze i wyposażenie, przez farmaceutę lub technika farmaceutycznego, który posiada odpowiednią wiedzę i umiejętności pozwalające na wykonanie leku lege artis. Technik farmaceutyczny może wykonywać leki magistralne z pominięciem recept zawierających substancje bardzo silnie działające (wykaz A) oraz odurzające (wykaz N).

Na wykonanie leku recepturowego składa się kilka etapów:

  1. Połączenie w odpowiedni sposób składników:
    1. rozpuszczeniu lub zdyspergowaniu substancji leczniczych i pomocniczych w odpowiednim rozpuszczalniku lub podłożu,
    2. rozdrobnieniu, zmieszaniu składników stałych,
    3. zmieszaniu składników płynnych.
  2. Przeniesieniu do opakowania właściwego dla danej postaci leku.
  3. Zaetykietowaniu.

Zasady etykietowania sporządzanych leków magistralnych

Ustawa – Prawo farmaceutyczne ściśle określa zasady, zarówno w jaki sposób powinien zostać wykonany lek recepturowy, jak i w jaki sposób należy opisywać opakowanie leku. Wszystkie wytyczne zawarte są w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 października 2002 r.

REKLAMA
REKLAMA

Surowce farmaceutyczne przeznaczone do sporządzania leków recepturowych i aptecznych oraz produktów homeopatycznych, należy przechowywać w opakowaniach fabrycznych lub w naczyniach odpowiadających ich właściwościom i zabezpieczających je przed szkodliwym wpływem światła, wilgoci oraz kurzu, a także przed przenikaniem do nich obcych zapachów.

Oznaczenie surowców

Surowce muszą być oznaczone w czytelny sposób i zawierać następujące informacje:

REKLAMA
  • nazwę surowca farmaceutycznego;
  • nazwę wytwórcy i podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie produktu leczniczego na rynek (podmiot odpowiedzialny);
  • numer serii;
  • termin ważności.

W przypadku przechowywania surowców farmaceutycznych w nieoryginalnych opakowaniach, należy oznakować je w następujący sposób:

  • białym napisem na czarnym tle otoczonym czerwoną obwódką – surowce będące środkami odurzającymi;
  • białym napisem na czarnym tle otoczonym białą obwódką – surowce będące środkami bardzo silnie działającymi;
  • czerwonym napisem na białym tle otoczonym czerwoną obwódką – surowce będące środkami silnie działającymi;
  • czarnym napisem na białym tle otoczonym czarną obwódką – pozostałe surowce.

Czytaj również: Wymagania dotyczące prawidłowego przechowywania surowców farmaceutycznych

Oznaczenie leków recepturowych

Nie tylko surowce farmaceutyczne należy opatrzyć odpowiednimi etykietami, leki wykonane w aptece, czyli lek recepturowy, lek apteczny i produkt homeopatyczny muszą być zaopatrzone w odpowiednią etykietę apteczną, która będzie zawierała następujące informację:

  • adres apteki oraz jej nazwę, o ile apteka ją posiada;
  • skład leku (z wyjątkiem sytuacji, gdy wystawiający receptę zamieścił adnotację “wydać opis bez składu”);
  • sposób użycia leku lub produktu;
  • datę sporządzenia leku lub produktu;
  • imię i nazwisko osoby, dla której lek jest przeznaczony;
  • imię i nazwisko osoby wystawiającej receptę;
  • czytelny podpis osoby sporządzającej lek.

W aptekach ogólnodostępnych mamy do dyspozycji dwa rodzaje etykiet aptecznych: pomarańczową – przeznaczoną do leków wykonanych do użytku zewnętrznego oraz białą – przeznaczoną do leków sporządzonych do użytku wewnętrznego. Dodatkowo na opakowaniu leku magistralnego należy umieścić dodatkowe oznaczenia:

  • emblemat oka dla ocznych: leków recepturowych, leków aptecznych i produktów homeopatycznych;
  • napis ostrzegawczy „Trucizna” dla leków i produktów przeznaczonych do użytku zewnętrznego, w których skład wchodzą środki bardzo silnie działające;
  • dane o szczegółowych warunkach przechowywania;
  • dane o sposobie stosowania, a w przypadku leków do iniekcji — także informacje o sposobie podawania leku.

Substancje bardzo silnie działające należą do wykazu A znajdującego się w aktualnej Farmakopei XI. Leki należące do tej grupy nazywane są truciznami, dlatego wydawanie leku robionego zewnętrznego, zawierającego w swoim składzie taką właśnie substancję, należy dodatkowo oznaczyć. Środki te nie mogą być wydawane przez technika farmaceutycznego, a jedynie przez magistra farmacji oraz należy je przechowywać w odpowiedni sposób w osobnej, zamykanej szufladzie.

 Osobny artykuł: Opakowania leków recepturowych

Bibliografia:

  1. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych Dz.U. z 2020 r. poz. 1398.
  2. Receptura apteczna. Podręcznik dla studentów farmacji, Renata Jachowicz (red.), Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007.
  3. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 września 2002 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakim powinien odpowiadać lokal apteki. Dz. U. 2002 r. nr 171, poz. 1395.
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu receptura.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo