Emulsje

Emulsje

Układ, który składa się z dwóch faz ciekłych rozproszonych równomiernie i niemieszających się ze sobą to emulsja. Stanowi ona płynną postać leku, w której można zaobserwować fazę wodną i olejową. Pierwszą z nich tworzy woda lub wodne roztwory substancji leczniczych lub pomocniczych, zaś drugą oleje lub inne ciecze lipofilowe i substancje lecznicze oraz pomocnicze, które są w nich rozpuszczone. Każda z nich może być zarówno fazą rozproszoną, jak i rozpraszającą. Należy jednak pamiętać, że średnica cząstek fazy rozproszonej powinna mieścić się między 0,1 um – 10 um.

Dzięki obecności dwóch faz emulsje można podzielić na trzy typy. Pierwszym z nich jest emulsja olej w wodzie (O/W), w której w fazie wodnej rozproszona jest faza olejowa. Całkiem odwrotnie jest jeśli chodzi o emulsję woda w oleju (W/O). Tutaj faza wodna jest rozproszona w fazie olejowej. Można jeszcze mówić o emulsjach wielokrotnych O/W/O lub W/O/W. W tym przypadku wymienione wcześniej emulsje stanowią fazę rozproszoną, zaś fazą rozpraszającą tworzą faza olejowa lub wodna.

Warunkiem istnienia emulsji jest przede wszystkim stabilność układu i rozproszenie fazy zewnętrznej, co jest zapewnione dzięki obecności emulgatora. A czymże on jest? To tzw. tenzyd, czyli substancja powierzchniowo czynna. Dzięki temu, że gromadzi się na granicy faz, zmniejsza napięcie powierzchniowe tam istniejące, ułatwiając w ten sposób rozproszenie jednej fazy w drugiej. To  właśnie tenże emulgator, a właściwie jego rozpuszczalność warunkuje typ emulsji. Miejsce, w którym lepiej się rozpuszcza to faza zewnętrzna.

Tenzydy mają powinowactwo zarówno do środowiska lipofilowego, jak i hydrofilowego ze względu na obecność grup polarnych i niepolarnych w swojej budowie. Stosunek ilościowy tych grup określa zakres działania tenzydów. Dla czytelniejszego podziału emulgatorów wprowadzono wartość HLB, czyli liczbowe ujęcie równowagi między częścią hydrofilową i lipofilową emulgatora oraz stosunek równoczesnej jego rozpuszczalności w fazie olejowej i wodnej. Przyjmując skalę od 1 do 20, wyróżnić można dwa przedziały: 3-8 ( tworzenie emulsji W/O) oraz 8-16 ( tworzenie emulsji O/W).

Natomiast biorąc pod uwagę przebieg dysocjacji w roztworach wodnych, tenzydy dzielą się na cztery grupy. Pierwszą z nich są tenzydy anionowo czynne, w których to anion stanowi część aktywną powierzchniowo. Przykładami są mydła, saponiny, siarczany. Zaś, gdy  część aktywną stanowi kation to mowa będzie o emulgatorach kationowo czynnych, których to przedstawicielem jest chlorek benzalkoniowy. Może się również zdarzyć i tak, że w zależności od pH częścią czynną jest anion lub kation i wtedy należy wspomnieć o tenzydach amfoterycznych, których dobrym przykładem są lecytyny. Jednak nie wszystkie emulgatory dysocjują, czego przykładem może być cholesterol. I tutaj pojawia  się czwarta grupa, czyli tzw. emulgatory niejonowe, do których należą alkohole alifatyczne, etery, estry.

Do sporządzania emulsji wykorzystywane są  także takie emulgatory, które w żaden sposób nie zmniejszają napięcia powierzchniowego na granicy faz. Są to tzw. emulgatory rzekome, które pęczniejąc w wodzie, dają roztwory o dużej lepkości. Przykładami mogą być substancje pochodzenia roślinnego (guma arabska, agar), mineralnego (bentonit) oraz półsyntetycznego (karboksymetyloceluloza).

Emulsje przygotowuje się w tzw. procesie emulgowania, który polega na  mechanicznym mieszaniu dwóch faz w obecności emulgatora. Najłatwiej to zrobić w moździerzu lub wstrząsając w zamkniętym naczyniu. Gdy natomiast chodzi o emulsje o dużym rozdrobnieniu wtedy trzeba już użyć mieszadeł, a później przeprowadzić homogenizacje w celu ujednolicenia wymiarów cząstek.

Najczęściej spotykanymi emulsjami do użytku wewnętrznego są te sporządzane z gumą arabską. Są to typowe emulsje O/W. Można sporządzać je przez rozcieranie lub poprzez rozpuszczenie emulgatora w wodzie , a następnie dodawanie fazy olejowej. Trzeba także zaznaczyć, że guma arabska jest wrażliwa na wzrost pleśni, więc emulsje z niej sporządzone należy konserwować.

Natomiast jeśli chodzi o emulsje do użytku zewnętrznego to tutaj można wymienić maści, kremy, niektóre krople do nosa i mazidła.Te ostatnie mogą występować w układach rozproszeń wielofazowych, a w ich skład wchodzą często mydła, oleje, węglowodory, woda, etanol, balsamy, roztwory wodorotlenków.

Emulsje jednak mają to do siebie, że ulegają zjawisku rozwarstwiania się. Są układami niestabilnymi, dlatego też ich trwałość jest warunkowana poprzez obecność środków powierzchniowo czynnych oraz obniżenie napięcia na granicy faz. Układ cały czas dąży do obniżania energii wewnętrznej, a co za tym idzie powierzchnia kontaktu między jedną fazą a drugą zmniejsza się. Dochodzi wtedy do zjawiska zwanego destabilizacją emulsji, czyli całkowitego rozdziału faz.

Mówiąc o niestabilności emulsji można wyróżnić dwa podstawowe typy: odwracalny i nieodwracalny. Do tych pierwszych zaliczyć można śmietankowanie, flokulację i sedymentację, zaś koalescencja jest już zjawiskiem nieodwracalnym.

Proces śmietankowania zachodzi bez oddziaływań w obrębie fazy rozproszonej. Polega na prostym, sedymentacyjnym oddzielaniu się faz.  Występuje przy dużych różnicach ciężarów faz, a cząsteczki fazy rozproszonej nie zmieniają swojego rozmiaru, gdy zbierają się na powierzchni układu

Innym procesem odwracalnym jest flokulacja, kiedy to cząsteczki fazy rozproszonej zbliżają się do siebie, jednak nie przemieszczają się w kierunku powierzchni czy dolnych obszarów układu. Natomiast jeśli chodzi o sedymentację to zgromadzone cząsteczki fazy rozproszonej gromadzą się na dnie naczynia. Bardziej niebezpieczna jest jednak flokulacja, która bardzo często przechodzi w koalescencję, a ta jest już zjawiskiem nieodwracalnym i nie pozwala na odtworzenie pierwotnej emulsji. Prowadzi do złamania się emulsji i pełnej sedymentacji obydwu faz.

Innym zjawiskiem występującym w emulsjach jest inwersja faz emulsji, która to powoduje nagłą zmianę typu emulsji. Może to mieć miejsce, gdy występują duże zmiany temperatury, zbyt wysokie stężenie fazy wewnętrznej lub niewłaściwy surfaktant.

Na szczęście są sposoby stabilizacji emulsji. Pierwszym z nich jest zwiększenie ilości cząsteczek na granicy faz, co powoduje wzmocnienie granicy faz. Kolejnym sposobem jest zastosowanie ładunku elektrycznego na powierzchnię fazy rozproszonej. Można również zastosować polimery albo strukturę lamelarną, która warunkuje dużą wytrzymałość mechaniczną z jednoczesną elastycznością.

mgr farm. Milena Podkońska

 


 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu receptura.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz