REKLAMA

Niezgodności recepturowe – hydroliza

Proces hydrolizy jest ważnym czynnikiem powodującym wystąpienie niezgodności podczas sporządzania leku recepturowego. Jak temu zapobiec? W poniższym artykule szybko powtórzymy czym jest opisana wyżej niezgodność, na co zwrócić uwagę oraz jak jej zaradzić.  Zapraszam do lektury.
Do substancji pomocniczych należą związki naturalne bądź syntetyczne oraz ich mieszaniny, które nie wchodzą w reakcje niepożądane (fot. Shutterstock).
REKLAMA

Niezgodności recepturowe zgodnie z definicją to nieprzewidziane i niezamierzone zmiany cech fizycznych, chemicznych bądź farmakologicznych leku recepturowego, które prowadzą do zmniejszenia, zmiany lub zaniku jego leczniczego działania. Wśród niezgodności chemicznych wyróżnia się hydrolizę.

W jakich przypadkach możemy spodziewać się wystąpienia hydrolizy?

Proces hydrolizy powoduje szybką inaktywację leku, w większości niedostrzegalną organoleptycznie. Do rozkładu dochodzi w roztworach wodnych alkaloidów (zwłaszcza tropinowych), antybiotyków i glikozydów nasercowych. Dodatkowy wpływ na przyspieszenie hydrolitycznego rozkładu wywiera:

– odczyn zasadowy w przypadku alkaloidów tropinowych, glikozydów nasercowych, które są trwałe w środowisku kwasowym,

REKLAMA
REKLAMA

–  kwaśny bądź zasadowy w przypadku rozpuszczalnych soli benzylopenicyliny.

Ponadto penicylina ulega inaktywacji także w obecności jonów metali.  Wśród innych hydrolizujących antybiotyków można wyróżnić: detreomycynę, tetracyklinę. Niezgodności mogą wystąpić w roztworach penicylin zestawionych z substancjami alkalizującymi takimi jak protargol, sulfacetamid sodowy lub substancjami zakwaszającymi (chlorowodorek efedryny, kokainy, polokainy). Szczególną uwagę należy zachować przy wykonywaniu kropli ocznych, gdzie często używane są wyżej wymienione substancje.

REKLAMA

Hydrolizę detreomycyny i tetracykliny powoduje woda wapienna. Często to połączenie przepisywane jest przez lekarza jako puder płynny bądź zawiesina. Również nie jest wskazane połączenie hydrokortyzonu z wodą wapienną, ponieważ następuje inaktywacja leku i zniesienie działania terapeutycznego użytej substancji.

Jak zaradzić  hydrolizie? – przykłady recept i wskazówki

Rp.
Procaini Hydrochloridi 0,02
Sulfacetamidi natrici 1,0
Aquae                   ad 10,0
M.f.guttae  
S. 3x dziennie zakraplać do każdego oka  

 

Prokaina nie ulega wytrąceniu w zasadowym środowisku stworzonym przez sól sodową. Następuje jednak jej hydroliza co skutkuje zanikiem działania znieczulającego. Poprawą niezgodności jest rozdzielenie substancji (prokainy i sulfacetamidu sodowego) na dwa roztwory.

Rp.
Penicilini crist. 100 000 j.
Zinci sulfatis 0,05
Aquae 10,0
M.f. guttae opthalmicae
D.S. Zakraplać 3 razy dziennie

 

Do hydrolizy penicyliny dochodzi na skutek obecności jonów cynku. Lek nie może zostać wykonany w przedstawionym na recepcie składzie. Należy sporządzić dwa roztwory, rozdzielając substancje i stosować leki równocześnie.

Rp.
Penicilini crist. 200 000 j.
Streptomycini sulfatis 0,3
Sol. Epinephryni 1‰ ex amp. No 1
Aquae 20,0
M.f.Guttae
S. Krople do nosa

 

Do rozkładu penicyliny dochodzi poprzez wprowadzenie jej do kwaśnego środowiska pochodzącego od chlorowodorku adrenaliny z ampułek oraz siarczanu streptomycyny. Rozwiązaniem jest oddzielenie penicyliny od pozostałych substancji i wykonanie dwóch roztworów, które będą stosowane przez pacjenta równocześnie.

Rp.
Hydrocortisoni 0,5
Aq. Calcis 5,0
Eucerini             ad 50,0
M.f. Ung.
D.S. Zewnętrznie

 

Rp.
Hydrocortisoni 0,1
Talci veneti
Zinci veneti
Glycerini                 aa 5,0
Aq. Calcis              ad 100,0
M.f. Suspensio

 

W obu wyżej napisanych receptach hydrokortyzon ulegnie hydrolizie pod wpływem wody wapiennej. Niezgodność należy poprawić zamieniając wodę wapienną po uzgodnieniu z lekarzem na wodę.

Rp.
Acidi salicylici 2,5
Sulfuris ppt. 5,0
Saponis kalini 10,0
Vaselini         ad 50,0
M.f. Ung.
D.S. Zewnętrznie

 

W obecności kwasu salicylowego zachodzi hydroliza mydła potasowego co skutkuje rozwarstwieniem maści. Podczas sporządzania leku należy zachować prawidłową kolejność dodawania składników. W moździerzu sproszkować kwas salicylowy i siarkę, następnie połączyć obie substancje z częścią wazeliny. Pozostałą wazelinę stopić na łaźni wodnej z mydłem potasowym i następnie połączyć obie części w całość.

Sprawdź także:

Bibliografia:

  1. Jachowicz R., Receptura apteczna, 2015, PZWL, Warszawa.
  2. Krówczyński L., Ćwiczenia z receptury, 2000, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
  3. http://www.aptekarzpolski.pl/2016/01/trudnosci-i-niezgodnosci-recepturowe/ (dostęp 16.09.2019).
REKLAMA
REKLAMA

Warning: Invalid argument supplied for foreach() in /home/klient.dhosting.pl/farmacja/receptura.pl/public_html/wp-content/plugins/famacja-net-klient/klient.php on line 459

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu receptura.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo