REKLAMA
Autor: Dominika Polakowska Opublikowano: 21 lipca 2019

Czym jest pH roztworu?

REKLAMA
REKLAMA

W 1909 roku Sørensen zauważył, że wartość potencjału jest proporcjonalna do logarytmu stężenia jonów H3O+. Określił wtedy, że najlepszą miarą kwasowości będzie ujemny logarytm ze stężenia jonów wodorowych, który nazwał pH.

Skala kwasowości i zasadowości

Wartość stałej dysocjacji stanowi ilościową miarę charakteru cząsteczek kwasów i zasad. Proces ten dostarcza jonów wodorowych (dysocjacja kwasów) oraz wodorotlenkowych (dysocjacja zasad).

Stężenie jonów wodorowych (oksoniowych), aktualnie obecnych w roztworze jest najbardziej obiektywną miarą kwasowości, a stężenie jonów wodorotlenkowych – zasadowości. W roztworach wodnych w danej temperaturze stężenia obu tych jonów są ze sobą ściśle powiązane wartością iloczynu jonowego wody Kw= [H3O+][OH]=10-14.

REKLAMA
REKLAMA

Skala pH ma zastosowanie w rozcieńczonych roztworach wodnych w temperaturze 25 ̊C. Zawiera 14 jednostek pH i na jej podstawie można określić charakter danej substancji. Przy jego określaniu bierze się pod uwagę następujące kryteria:

  • pH < 7 – roztwór kwasowy,
  • pH = 7 – roztwór obojętny,
  • pH > 7 – roztwór zasadowy.

Przykłady substancji o odczynie zasadowym i kwaśnym w roztworze wodnym

Aminofilina (1%roztwór) pH = 8,0-9,6
Fenobarbital sodowy pH = 8,75
Wodorowęglan sodu (1-5% roztwór) pH = 8,6
Kwas solny (1% roztwór) pH = 1,2-1,3
Chlorowodorek papaweryny (2% roztwór) pH = 3,0-4,0
Chlorowodorek efedryny (5% roztwór) pH = 4,5-6,0
Fosforan kodeiny (4% roztwór) pH = 4,0-5,0
Chlorek i bromek amonu (5-10% roztwór) pH = 4,0-6,0

Osobny artykuł: Niezgodności recepturowe – wytrącanie słabych kwasów

Wskaźniki kwasowo-zasadowe

Związki chemiczne, najczęściej organiczne, które zmieniają barwę pod wpływem kwasu lub zasady to wskaźniki (indykatory). Charakteryzują się różnorodną budową chemiczną cząsteczek, są słabymi elektrolitami i ulegają dysocjacji w roztworze wodnym, przebiegającej według schematu:

HIn + H2O ↔ H3O+ + In, gdzie HIn i In oznaczają sprzężoną parę kwas-zasada. W przypadku wskaźników ważne jest aby można było odróżnić barwę postaci zasadowej od kwasowej.

Metody pomiaru pH roztworów

Dwoma podstawowymi metodami pomiaru pH, które umożliwiają jego oznaczenie z dokładnością większą niż 1-2 jednostek pH są metody: kolorymetryczna (spektrofotometryczna) i potencjometryczna. Pomiar zarówno jedną jak i drugą wymaga specjalnego wyposażenia aparaturowego. Analityk powinien umieć się nim posługiwać oraz posiadać przynajmniej podstawową wiedzę o zachodzących procesach biochemicznych.

Metoda kolorymetryczna oparta jest na prawie absorpcji światła Lamberta-Beera. Polega na tym, że do roztworu o znanym pH dodawana jest określona ilość wskaźnika, który powoduje zmianę barwy. Następnie jej intensywność (absorbancja) mierzona jest za pomocą kolorymetru lub spektrofotometru. Zgodnie ze wspomnianym wcześniej prawem jest ona proporcjonalna do stężenia barwnego składnika.

Natomiast częściej stosowaną metodą jest potencjometryczna, a dokładniej jej odmiana – pomiar pehametryczny. Przy wykorzystaniu potencjometru lub pehametru można dokonać dokładnego pomiaru siły elektromotorycznej ogniwa, złożonego z dwóch elektrod zanurzonych w badanym roztworze. Jedna z nich posiada stały potencjał i pełni rolę elektrody porównawczej, wobec której mierzony jest potencjał drugiej elektrody, zwanej wskaźnikową. Ta druga charakteryzuje się zróżnicowaną budową oraz liniową zależnością od logarytmu stężenia jonów wodorowych (w pewnym zakresie pH).

Osobny artykuł: Niezgodności recepturowe – wytrącanie słabych zasad

Wpływ pH na rozpuszczalność

Większość substancji leczniczych to słabe kwasy lub zasady, dlatego ich rozpuszczalność uzależniona jest od wartości pH. W przypadku występowania dużej różnicy w rozpuszczalności formy zdysocjowanej soli do wolnej niezdysocjowanej zasady lub kwasu to nawet mała zmiana pH roztworu może być widoczna. Ma to miejsce m.in. po połączeniu dwóch roztworów substancji znacznie różniących się wartościami pH.

Przykładem związku chemicznego, którego rozpuszczalność uzależniona jest od pH roztworu jest fenobarbital sodu. Bardzo trudno rozpuszcza się w środowisku kwaśnym lub obojętnym. W środowisku zasadowym tworzy dobrze rozpuszczalną w wodzie sól – fenobarbital sodowy. Na skutek obniżenia pH roztworu dochodzi do przemiany części formy zdysocjowanej na niezdysocjowany kwas, który po przekroczeniu progu rozpuszczalności wytrąca się w postaci osadu.

Sprawdź także: Tabela alkoholometryczna

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

REKLAMA

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu receptura.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz