REKLAMA

Kiedy i w jaki sposób sączymy roztwory?

Sączenie jest podstawowym procesem jednostkowym, w wyniku którego ciało stałe zostaje oddzielone od cieczy. W zależności od typu roztworu jest to czynność wymagana bądź niepożądana. Kiedy, w jaki sposób i przez co prawidłowo przesączyć roztwór to pytania, na które odpowiedzi zawarte są w poniższym artykule.
Sączenie z użyciem filtrów membranowych jest stosowane w celu usunięcia zanieczyszczeń mikrobiologicznych (fot. Shutterstock).
REKLAMA

W jakim celu sączymy roztwory?

Proces filtracji umożliwia:

  • oczyszczenie roztworu z zanieczyszczeń mechanicznych,

  • oddzielenie osadu zawierającego np. substancję leczniczą od roztworu, w którym został wytrącony,

  • oddzielenie roztworu od nierozpuszczonych w nim substancji,

  • oddzielenie uzyskanego ekstraktu od ekstrahowanego materiału,

  • usunięcie zanieczyszczeń mikrobiologicznych w przypadku sączenia wyjaławiającego.

Sprawdź: Vademecum

Sączenie roztworów – pożądane czy niepożądane?

Pod względem fizykochemicznym roztwory dzielą się na roztwory rzeczywiste i roztwory koloidalne. Roztwory rzeczywiste, czyli takie w których średnica cząstek rozproszonych jest mniejsza niż 1 nm, w przypadku obecności zanieczyszczeń nierozpuszczalnych należy przesączyć. Roztwory koloidalne zwykle są opalizujące lub mętne i nie należy ich filtrować. Sączyć nie należy także gotowych mieszanek.

REKLAMA
REKLAMA

Rodzaje sączków

W preparatyce farmaceutycznej obecnie najszersze zastosowanie mają filtry membranowe, czyli błony o grubości od 50 do 200 µm wykonane z polimeru. Wielkości porów sączków membranowych są różne – od 10 nm do 10 µm. Wielkość porów decyduje o zastosowaniu sączka:

  • do sączenia wyjaławiającego stosuje się sączki o średnicy porów 0,2 lub 0,22 µm,

  • w celu usunięcia zanieczyszczeń nierozpuszczalnych z koniecznością zachowania dużej czystości roztworu stosuje się sączki o średnicy porów 0,45 µm,

  • do standardowego usuwania zanieczyszczeń nierozpuszczalnych używa się sączków o wielkości porów 0,8 µm,

  • do wstępnej filtracji można zastosować sączki o średnicy porów 1,2-5 µm.

Aby zwiększyć szybkość sączenia, przeprowadza się filtrację wstępną przez filtry o większych rozmiarach porów.

REKLAMA

Sączki bibułowe w technologii farmaceutycznej używane są praktycznie tylko w recepturze aptecznej. Bibuła do sączenia produkowana jest w postaci arkuszy lub gotowych sączków w kształcie krążków. W przypadku sączka bibułowego ciężko precyzyjnie określić wielkość porów – zwykle średnica wynosi 20-60 µm.

Czytaj również: Roztwory wodne 

Sączenie w warunkach aptecznych

Sączki bibułowe używane w recepturze umieszcza się na lejkach szklanych w taki sposób, aby górny brzeg sączka znajdował się około 0,5 cm poniżej krawędzi lejka. Aby uzyskać zwiększoną powierzchnię filtracji, a tym samym szybszy przebieg procesu, stosuje się sączki karbowane. Przygotowuje się je poprzez pofałdowanie bibuły. Należy używać materiału dobrej jakości, który nie uwalnia do sączonego roztworu włókien celulozy i substancji chemicznych. Aby uniknąć zanieczyszczenia przesączu włóknami celulozy sączek należy przemyć wodą.

Filtrację leków recepturowych o dużej gęstości można przeprowadzić używając do tego celu watę, gazę bądź tkaninę. Cedzenie przez zwitek waty bawełnianej umieszczonej na lejku pozwala usunąć jedynie zanieczyszczenia widoczne gołym okiem.

Osobny artykuł: Roztwory etanolowe 

Sączenie wyjaławiające

Szczególnym rodzajem sączenia jest sączenie wyjaławiające, będące jedną z metod sporządzania leków jałowych. Sączenie z użyciem filtrów membranowych jest stosowane w celu usunięcia zanieczyszczeń mikrobiologicznych w produktach, dla których sterylizacja termiczna lub promieniowaniem nie są odpowiednie. W przeciwieństwie do innych metod sterylizacji, zasadą sączenia wyjaławiającego nie jest zabicie, ale usunięcie drobnoustrojów z produktu.

Sączki membranowe dostępne są jako krążki w odpowiednich uchwytach lub jako wkłady. Wyjaławianie przez sączenie wyjaławiające wykonuje się sącząc roztwór przez mikroporowate membrany o wielkości porów nie większej niż 0,22 µm wprost do jałowego opakowania.

Literatura:

  1. Sznitowska, M. (2017). Farmacja stosowana: technologia postaci leku. PZWL.
  2. Farmakopea Polska XI. Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych PTF, Warszawa 2017.
  3. Gajewska, M., Sznitowska, M. (2018). Podstawy receptury aptecznej. Materiały do ćwiczeń dla studentów farmacji. Fundacja Pro Pharmacia Futura.
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu receptura.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo