REKLAMA
REKLAMA

Fakty i mity na temat rakotwórczego działania proderminy

Prodermina (łac. Pix Carbonis, Pix Lithanthracis) znana również pod nazwą dziegieć mineralny (węglowy) jest ciemną, gęstą cieczą (smołą pogazową). Otrzymuje się ją na drodze suchej destylacji z węgla kamiennego, podczas którego uzyskuje się również oleje smołowe oraz pak węglowy wykorzystywany m.in. w produkcji asfaltu, pokryciach dachowych czy farb.
REKLAMA

Co już wiemy o proderminie?

Prodermina jest stosowana w stanach chorobowych skóry, tj. łuszczyca, świerzbiączka, łojotok i łojotokowe zapalenie skóry, wypryski, liszaje czy łupież. Na rynku farmaceutycznym możemy głównie można dostrzec preparaty w postaci maści, past, mazideł olejowych czy roztworów chloroformowych, zawierające niskie stężenie proderminy (1-5%), co zapewnia działanie rozmiękczające tkanki skóry (keratoplastyczne), antyseptyczne, przeciwświądowe, przeciwzapalne, przeciwwysiękowe czy złuszczające. W wyższych stężeniach (10-20%) smoła pogazowa charakteryzuje się działaniem keratolitycznym i redukującym (odbiera tlen z tkanek i wydzielin tkankowych, hamując procesy oddychania tkankowego, a w konsekwencji czynności mitotyczne naskórka) [1].

FAKT 1 – Prodermina należy do jednej z najskuteczniejszych metod leczenia miejscowego łuszczycy

Dziegieć węglowy stosowany jest już od 1925 r. w leczeniu łuszczycy (łac. psoriasis vulgaris) i wciąż pozostaje jedną z najstarszych, najbezpieczniejszych i najbardziej efektywnych metod. [3] FDA zarejestrowało preparaty proderminy w pierwszej kategorii leków OTC (bezpieczne i skuteczne) w leczeniu miejscowym łuszczycy, łupieżu i łojotokowym zapaleniu skóry.

Osobny artykuł: Leki recepturowe stosowane w łuszczycy

REKLAMA
REKLAMA

MIT 1 – Mechanizm działania oraz skład proderminy jest dokładnie znany

Mimo tak długiej obecności preparatu w lecznictwie oraz dostępności szerokiej gamy produktów zawierających proderminę wciąż nie jest dokładnie opracowany mechanizm jej działania, co może skutkować nieznanymi nam dotąd odległymi działaniami niepożądanymi. Dotychczas zidentyfikowano tylko 400 z 10 000 składników smoły pogazowej [2].

FAKT 2 – Badania na zwierzętach laboratoryjnych wskazują działanie onkogenne proderminy

Trzeba jednak zauważyć, że podczas badań na myszach z wykorzystaniem różnych frakcji smoły pogazowej oraz paku węglowego obserwowano rozwój nowotworu skóry. Badania na komórkach ssaków wykazały również działanie mutagenne smoły powęglowej [3].

MIT 2 – Pierwsze doniesienia o możliwym kancerogennym działaniu proderminy u człowieka pojawiły się niedawno

Już w 1948 r. udokumentowano pojedynczy przypadek 62-letniego mężczyzny cierpiącego na świąd odbytu, u którego po 7-letniej terapii miejscowej proderminą w stężeniu 3% biopsja wykazała zmiany świadczące o wystąpieniu raka płaskonabłonkowego skóry [3].

FAKT 3 – Smoła pogazowa należy do I grupy kancerogenów wg IARC

Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) uznała smołę pogazową samą w sobie jako mieszaninę wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) oraz niektóre WWA, jak na przykład benzo-alfa-piren, jako czynniki rakotwórcze u ludzi [5].

MIT 3 – Działanie onkogenne proderminy nie zależy od czasu i częstości ekspozycji

Większość przeprowadzonych badań potwierdza, że najbardziej narażone są osoby, które przechodzą długotrwałą ekspozycję, nawet w małych dawkach. Dodatkowo ekspozycja ta nie musi być stała, ale przynajmniej powtarzalna. Wyniki wielu badań wskazują, że jednym z najważniejszych warunków rozwinięcia się nowotworu złośliwego jest konieczność długotrwałego narażenia na czynniki onkogenne [5].

FAKT 4 – Prodermina może przyczynić się do rozwoju różnego typu nowotworów

Narażenie na działanie smoły powęglowej lub paku węglowego wiąże się ze zwiększonym ryzykiem raka skóry. Inne rodzaje nowotworów, w tym raka płuc, pęcherza moczowego, nerek i przewodu pokarmowego zostały głównie powiązane z zawodową ekspozycją na dane substancje [7].

MIT 4 – Prodermina działa mutagennie tylko przez kontakt ze skórą

Prodermina uważana jest obecnie za mieszaninę substancji o potencjale mutagennym po ekspozycji na skórę. Dowiedziono jednak, że także pary WWA są w stanie przenikać przez naskórek, być może nawet szybciej, powodując potencjalne zagrożenie mieszaniny także w formie gazowej. Długoterminowe (od 1942 do 2002 r.) badanie przeprowadzone przez Voelter-Mahlknecht i wsp. wykazało wśród pracowników rafinerii (618 mężczyzn) zmiany skórne także na wewnętrznej stronie nozdrzy, co może świadczyć o mutagennym wpływie proderminy na skutek inhalacji jej par.

FAKT 5 – Główną grupą narażenia są pracownicy rafinerii, sektorów budownictwa, przemysłu metalurgicznego, przy pokryciach dachowych i nawierzchni dróg

Osoby z tych grup doświadczają długoterminowej ekspozycji na onkogenne substancje wchodzące w skład smoły pogazowej, ale też głównie paku węglowego, co zwiększa ryzyko pojawienia się zmian skórnych (głównie na głowie, rękach czy nosie) [4]. Badania przeprowadzone we Francji, Norwegii i Szwecji wskazały również na wyższą śmiertelność lub zapadalność na raka płuc oraz pęcherza moczowego wśród pracowników zatrudnionych przy nakładaniu asfaltu zawierającego w składzie smołę pogazową [3].

MIT 5 – Pacjenci stosujący preparaty z proderminą wykazują największe ryzyko rozwoju nowotworu

Aktualne badania sugerują, że u pacjentów z łuszczycą, stosujący preparaty z proderminą, nie występuje znacznie ryzyko wystąpienia nowotworu. Badanie kohortowe wśród pacjentów z łuszczycą czy egzemą (n=13 200) po długotrwałej miejscowej terapii proderminą (średnio 6 m-cy) nie zwiększyło ryzyka rozwoju raka skóry czy innych rodzajów nowotworów [6].

Bibliografia:

1. http://luskiewnik.strefa.pl/pix/p19.htm.
2. Sekhon S., Jeon C., Nakamura M., Afifi L., Yan D., Wu J., Liao W., Bhutani T. Review of the Mechanism of Action of Coal Tar in Psoriasis. Journal of Dermatological Treatment. 2017. 29(3), 230-232.
3. https://monographs.iarc.fr/wp-content/uploads/2018/06/mono100F-17.pdf.
4. Hodgson G. Epithelioma following the local treatment of pruritus ani with liquor picis carbonis. British Jounral of Dermatology. 1948. 60(9), 282.
5. Moustafa G.A., Xanthopoulou E. R., Linos A. Skin disease after occupational dermal exposure to cal tar: a review of the scientific literature. 2015. International Journal of Dermatology. 54(8), 868-879.
6. Roelofzen J.H., Aben K.K.H., Oldenhof U.T.H., Coenraads P.J., Alkemade H.A., van der Kerkhof P.C.M., van der Valk P.G.M., Kiemney L.A.L.M. No Increased Risk of Cacner after Coal Tar Treatment in Patients with Psoriasis or Eczema. Journal of Investigative Dermatology. 2010. 130(4), 953-961.
7. https://www.cancer.gov/about-cancer/causes-prevention/risk/substances/coal-tar.

REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu receptura.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo