REKLAMA
Autor: Redakcja receptura.pl Opublikowano: 17 lutego 2020

Opakowania leków recepturowych

REKLAMA
REKLAMA

Sporządzanie leków w warunkach aptecznych to nie tylko kwestia właściwego ich przygotowania, zgodnie z obowiązującymi zasadami farmakopealnymi. Prawidłowy przebieg całego procesu wykonywania leku obejmuje również odpowiednie jego przechowywanie i transportowanie. Możliwe jest to dzięki doborowi przeznaczonych do tego celu opakowań. Wybór konkretnych pojemników uzależniony jest od kilku czynników. Niemniej jednak najważniejszym z nich jest postać danego leku i to ona warunkuje dobór odpowiedniego opakowania. O tym, że wybór właściwego opakowania jest niezwykle istotny mówi chociażby niedawno wprowadzona monografia „Leki sporządzane w aptece”. Znaleźć ją można w obecnie obowiązującej Farmakopei Polskiej XI.

Osobny artykuł: Farmakopea w aptecznej recepturze

Opakowania dla maści

Maści (kremy, pasty) jako półstała postać leku wymagają zastosowania opakowań, które zagwarantują szczelność i uniemożliwią nieuzasadnione przenikanie leku poza opakowanie. Jednocześnie muszą jednak umożliwić pacjentowi właściwe dawkowanie leku bezpośrednio z opakowania.

REKLAMA
REKLAMA

W związku z tym, że zdecydowana większość obecnie sporządzanych maści w warunkach aptecznych wykonywana jest w unguatorze to opakowaniem bezpośrednim leku jest ten sam pojemnik, w którym produkt był przygotowywany. Zaopatrzony jest on w ruchome dno, ułatwiające dawkowanie leku przez pacjenta. Po sporządzeniu leku pojemnik (tuba) zamykany jest odpowiednią zakrętką, która gwarantuje bezpieczne przechowywanie produktu. Obecnie dostępne są różne wielkości pojemników, dzięki czemu farmaceuta może dopasować odpowiednie opakowanie do konkretnej ilości leku, jak został wykonany. I tak najczęściej stosowane są tuby o pojemności: 100/140 ml, 200/280 ml czy też 50/70 ml.

Jeśli zajdzie taka konieczność osoba sporządzająca lek może wykorzystać pojemniki jałowe, które zostały wcześniej wyjałowione tlenkiem etylenu. Tuby przeznaczone do przechowywania maści wykonane są z tworzywa sztucznego, będącego polimerami różnych związków wielkocząsteczkowych. Ich zaletą jest lekkość i łatwość stosowania. Tworzywa sztuczne obarczone są też wadami, wśród których wymienić należy niecałkowitą obojętność chemiczną i wrażliwość na podwyższoną temperaturę.

Osobny artykuł: Czym jest pH roztworu?

Opakowania dla czopków i globulek

Ta postać leku jest obecnie wykonywana przy pomocy miksera aptecznego, a zatem tuba z procesu sporządzania leku nie stanowi jego opakowania bezpośredniego. Takim są natomiast formy do czopków i globulek w formie blistrów. Wykonane one są z tworzywa sztucznego i posiadają 12 otworów do umieszczenia w nich gotowego produktu. Przy doborze konkretnej wielkości foremki należy kierować się farmakopealną zasadą, stanowiącą, że:

  • czopki dla dzieci powinni mieć masę 1 g,
  • czopki dla dorosłych powinny mieć masę 2 g,
  • globulki dopochwowe powinny mieć masę 3 g.

Gotową postać leku, rozdozowaną do odpowiednich foremek umieszcza się dodatkowo w papierowych torebkach koloru pomarańczowego, opatrzonych składem i datą wykonania leku. Dopuszcza się stosowanie jałowych, jednorazowych opakowań dla tej postaci leku, w przypadku sporządzania leku, zawierającego w swoim składzie antybiotyk.

Osobny artykuł: Czopki – charakterystyka postaci leku

Opakowania dla proszków

Proszki dzielone, sporządzane w warunkach aptecznych umieszcza się w kapsułkach skrobiowych lub też w bardziej nowoczesnych kapsułkach żelatynowych twardych. Pierwsza opcja odznacza się niższą ceną, niestety ich wadą jest łatwość kruszenia się i absorbowania wilgoci. Kapsułki żelatynowe są bardziej wytrzymałe i pozwalają na umieszczenie w nich substancji higroskopijnych. Lepiej też maskują nieprzyjemny smak niektórych związków.

Kapsułki skrobiowe występują w kilku rozmiarach – od 1 do 6. Kapsułki żelatynowe twarde dostępne są natomiast w rozmiarach: 000, 00, 0, 1, 2, 3, 4, 5 (przy czym 5 to rozmiar najmniejszy). Gotowe proszki, rozsypane do odpowiednich kapsułek umieszcza się zwykle w torebce papierowej koloru białego („ad usum internum”).

Osobną kwestię stanowią proszki niedzielone. Przyjęło się, że dla tej postaci leku opakowaniem bezpośrednim są torebki papierowe. W związku z tym, że proszki niedzielone przeznaczone są zwykle do stosowania zewnętrznego – opakowanie ma kolor pomarańczowy.

Osobny artykuł: Tabela alkoholometryczna

Opakowania dla roztworów

Płynne postacie leków, jakimi są roztwory lub mieszanki umieszcza się w butelkach o odpowiedniej pojemności – dostosowanej do objętości przygotowanego leku recepturowego. Opakowaniem bezpośrednim są butelki szklane bądź też wykonane z tworzywa sztucznego. Butelki szklane wykonane są najczęściej ze szkła typu III – o umiarkowanej odporności hydrolitycznej. Oznacza to, że takie butelki są odpowiednie do umieszczania w nich preparatów płynnych, nieprzeznaczonych do podania pozajelitowego.

Butelki z tworzywa sztucznego są zwykle koloru oranżowego, co ma na celu zabezpieczenie gotowego preparatu przed nasłonecznieniem. Najczęściej stosowanymi pojemnościami w recepturze aptecznej są butelki 100, 150, 200 i 500 ml. Wyjątek stanowią krople, dla których odpowiednim opakowaniem są mniejsze butelki, najczęściej o pojemności 10 ml.

Sprawdź także: Roztwory – charakterystyka postaci leku

Opakowania dla emulsji, zawiesin i pudrów płynnych

Ta postać leku, ze względu na specyfikę i charakter swojej formy wymaga umieszczenia w specjalnie do tego przeznaczonych pojemnikach. Wyposażone są one w szeroki wlew, umożliwiający łatwą aplikację przez pacjenta. Materiałem, z którego są one wykonane jest najczęściej polietylen. W ofercie producentów dostępne są zwykle pojemności 100, 200 i 250 ml.

Czytaj również:

Literatura:

  1. Opakowania leków recepturowych i aptecznych, Regina Kasperek-Nowakiewicz, Aptekarz Polski on-line, lipiec 2018.
  2. pl – opakowania farmaceutyczne.
  3. Farmakopea Polska XI – monografia „Leki sporządzane w aptece”.
  4. Receptura apteczna – podręcznik dla studentów farmacji, pod redakcją Renaty Jachowicz, wydanie II, PZWL, 2010.

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

5 komentarzy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Zawiesiny często pakujemy w butelki szklane z szerokim gwintem.
Wybór właściwego opakowania to czasami połowa sukcesu, wszak zdarzały się już przypadki, że się pacjentowi z pudełka "maść" wylewala;)
W jakim opakowaniu robicie papkę z talkiem, tlenkiem cynku i wodą? Pudełko unguatorowe, butelka?
Kiedyś robiłem w butelce, ale teraz po utarciu wszystkiego w moździerzu przekładam do pudełka plastikowego, takiego zwykłego „nie od ungatora”.
REKLAMA

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu receptura.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz