REKLAMA

Opakowania leków recepturowych

Sporządzanie leków w warunkach aptecznych to nie tylko kwestia właściwego ich przygotowania, zgodnie z obowiązującymi zasadami farmakopealnymi. Prawidłowy przebieg całego procesu wykonywania leku obejmuje również odpowiednie jego przechowywanie, transportowanie i opakowanie.
Pudełka, butelki do leków recepturowych - opakowania (fot. receptura.pl).
REKLAMA

Możliwe jest to dzięki doborowi przeznaczonych do tego celu opakowań. Wybór konkretnych pojemników uzależniony jest od kilku czynników. Niemniej jednak najważniejszym z nich jest postać danego leku i to ona warunkuje dobór odpowiedniego opakowania. O tym, że wybór właściwego opakowania jest niezwykle istotny mówi chociażby niedawno wprowadzona monografia „Leki sporządzane w aptece”. Znaleźć ją można w obecnie obowiązującej Farmakopei Polskiej XI.

Osobny artykuł: Farmakopea w aptecznej recepturze

Opakowania dla maści

Maści (kremy, pasty) jako półstała postać leku wymagają zastosowania opakowań, które zagwarantują szczelność i uniemożliwią nieuzasadnione przenikanie leku poza opakowanie. Jednocześnie muszą jednak umożliwić pacjentowi właściwe dawkowanie leku bezpośrednio z opakowania.

REKLAMA
REKLAMA

W związku z tym, że zdecydowana większość obecnie sporządzanych maści w warunkach aptecznych wykonywana jest w unguatorze to opakowaniem bezpośrednim leku jest ten sam pojemnik, w którym produkt był przygotowywany. Zaopatrzony jest on w ruchome dno, ułatwiające dawkowanie leku przez pacjenta. Po sporządzeniu leku pojemnik (tuba) zamykany jest odpowiednią zakrętką, która gwarantuje bezpieczne przechowywanie produktu. Obecnie dostępne są różne wielkości pojemników, dzięki czemu farmaceuta może dopasować odpowiednie opakowanie do konkretnej ilości leku, jak został wykonany. I tak najczęściej stosowane są tuby o pojemności: 100/140 ml, 200/280 ml czy też 50/70 ml.

Jeśli zajdzie taka konieczność osoba sporządzająca lek może wykorzystać pojemniki jałowe, które zostały wcześniej wyjałowione tlenkiem etylenu. Tuby przeznaczone do przechowywania maści wykonane są z tworzywa sztucznego, będącego polimerami różnych związków wielkocząsteczkowych. Ich zaletą jest lekkość i łatwość stosowania. Tworzywa sztuczne obarczone są też wadami, wśród których wymienić należy niecałkowitą obojętność chemiczną i wrażliwość na podwyższoną temperaturę.

REKLAMA

Osobny artykuł: Czym jest pH roztworu?

Opakowania dla czopków i globulek

Tę postać leku obecnie wykonuje się za pomocą miksera aptecznego, a zatem tuba z procesu sporządzania leku nie stanowi jego opakowania bezpośredniego. Takim są natomiast formy do czopków i globulek w formie blistrów. Wykonane one są z tworzywa sztucznego i posiadają 12 otworów do umieszczenia w nich gotowego produktu. Przy doborze konkretnej wielkości foremki należy kierować się farmakopealną zasadą, która stanowi, że:

  • czopki dla dzieci powinni mieć masę 1 g,
  • czopki dla dorosłych powinny mieć masę 2 g,
  • globulki dopochwowe powinny mieć masę 3 g.

Gotową postać leku, rozdozowaną do odpowiednich foremek umieszcza się dodatkowo w papierowych torebkach koloru pomarańczowego, opatrzonych składem i datą wykonania leku. Dopuszcza się stosowanie jałowych, jednorazowych opakowań dla tej postaci leku, w przypadku sporządzania leku, zawierającego w swoim składzie antybiotyk.

Osobny artykuł: Czopki – charakterystyka postaci leku

Opakowania dla proszków

Proszki dzielone, sporządzane w warunkach aptecznych umieszcza się w kapsułkach skrobiowych lub też w bardziej nowoczesnych kapsułkach żelatynowych twardych. Pierwsza opcja odznacza się niższą ceną, niestety ich wadą jest łatwość kruszenia się i absorbowania wilgoci. Kapsułki żelatynowe są bardziej wytrzymałe i pozwalają na umieszczenie w nich substancji higroskopijnych. Lepiej też maskują nieprzyjemny smak niektórych związków.

Kapsułki skrobiowe występują w kilku rozmiarach – od 1 do 6. Kapsułki żelatynowe twarde dostępne są natomiast w rozmiarach: 000, 00, 0, 1, 2, 3, 4, 5 (przy czym 5 to rozmiar najmniejszy). Gotowe proszki, rozsypane do odpowiednich kapsułek umieszcza się zwykle w torebce papierowej koloru białego („ad usum internum”).

Osobną kwestię stanowią proszki niedzielone. Przyjęło się, że dla tej postaci leku opakowaniem bezpośrednim są torebki papierowe. W związku z tym, że proszki niedzielone przeznaczone są zwykle do stosowania zewnętrznego – opakowanie ma kolor pomarańczowy.

Osobny artykuł: Tabela alkoholometryczna

Opakowania dla roztworów

Płynne postacie leków, jakimi są roztwory lub mieszanki umieszcza się w butelkach o odpowiedniej pojemności – dostosowanej do objętości przygotowanego leku recepturowego. Opakowaniem bezpośrednim są butelki szklane bądź też wykonane z tworzywa sztucznego. Butelki szklane wykonane są najczęściej ze szkła typu III – o umiarkowanej odporności hydrolitycznej. Oznacza to, że takie butelki są odpowiednie do umieszczania w nich preparatów płynnych, nieprzeznaczonych do podania pozajelitowego.

Butelki z tworzywa sztucznego są zwykle koloru oranżowego, co ma na celu zabezpieczenie gotowego preparatu przed nasłonecznieniem. Najczęściej stosowanymi pojemnościami w recepturze aptecznej są butelki 100, 150, 200 i 500 ml. Wyjątek stanowią krople, dla których odpowiednim opakowaniem są mniejsze butelki, najczęściej o pojemności 10 ml.

Sprawdź także: Roztwory – charakterystyka postaci leku

Opakowania dla emulsji, zawiesin i pudrów płynnych

Ta postać leku, ze względu na specyfikę i charakter swojej formy, wymaga umieszczenia w specjalnie do tego przeznaczonych pojemnikach. Wyposażone są one w szeroki wlew, który umożliwia łatwą aplikację przez pacjenta. Materiałem, z którego są wykonane, jest najczęściej polietylen. W ofercie producentów dostępne są zwykle pojemności 100, 200 i 250 ml.

Czytaj również:

Literatura:

  1. Opakowania leków recepturowych i aptecznych, Regina Kasperek-Nowakiewicz, Aptekarz Polski on-line, lipiec 2018.
  2. pl – opakowania farmaceutyczne.
  3. Farmakopea Polska XI – monografia „Leki sporządzane w aptece”.
  4. Receptura apteczna – podręcznik dla studentów farmacji, pod redakcją Renaty Jachowicz, wydanie II, PZWL, 2010.
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

5 komentarzy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Zawiesiny często pakujemy w butelki szklane z szerokim gwintem.
Wybór właściwego opakowania to czasami połowa sukcesu, wszak zdarzały się już przypadki, że się pacjentowi z pudełka "maść" wylewala;)
W jakim opakowaniu robicie papkę z talkiem, tlenkiem cynku i wodą? Pudełko unguatorowe, butelka?
Kiedyś robiłem w butelce, ale teraz po utarciu wszystkiego w moździerzu przekładam do pudełka plastikowego, takiego zwykłego „nie od ungatora”.

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu receptura.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo