REKLAMA

Rumianek pospolity – zastosowanie w recepturze

Zioła także mogą wchodzić w skład leku recepturowego, np. w postaci wyciągu. Takim przykładem jest Azulan, w którym główną rolę odgrywa rumianek pospolity. Przypominamy jego właściwości.
Rumianek posiada również działanie spazmolityczne (spasmolyticum) na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego i moczowego (fot. Shutterstock).
REKLAMA

Zgodnie z ustawą z 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych minister właściwy do spraw zdrowia określa w drodze rozporządzenia listę leków, które mogą być traktowane jako surowce farmaceutyczne przy sporządzaniu leków recepturowych.

Oznacza to, że każdy lek umieszczony w wyżej wymienionym rozporządzeniu może wchodzić w skład leku recepturowego, który zostanie wydany pacjentowi za opłatą ryczałtową. Wśród wymienionych w dokumencie preparatów odnaleźć możemy Azulan, którego głównym składnikiem jest wyciąg płynny z kwiatu rumianku. Warto przypomnieć sobie najważniejsze informacje dotyczące tego cennego surowca roślinnego.

Leki, które mogą być traktowane jako surowce farmaceutyczne

REKLAMA
REKLAMA

Matricaria recutita L. – rumianek pospolity

Surowiec zielarski: Chamomillae anthodium, Matricariae flos

Skład chemiczny:

REKLAMA
  • olejek eteryczny (0,4-1,9%): α-bisabolol oraz jego tlenki A, B i C, chamazulen (nadaje olejkowi niebieską barwę), β-bisabolol, β-farnezen, mircen, kadinen,
  • flawonoidy: apigenina oraz 7-glukozydy luteoliny, kwercetyny, apigeniny, patuletyny,
  • poliacetyleny: en-in-dicykloeter,
  • kumaryny: umbeliferon i herniaryna,
  • laktony seskwiterpenowe: matrycyna, matrykaryna,
  • cholina,
  • polisacharydy: śluz,
  • aminokwasy,
  • kwasy fenolowe.

Działanie

Koszyczek rumianku wykazuje działanie przeciwzapalne (antiphlogisticum) dzięki obecności α-bisabololu, chamazulenu, śluzu oraz glikozydów apigeniny i luteoliny (flawonoidy). Hamują one utlenianie kwasu arachidonowego oraz zmniejszają aktywność 5-lipooksygenazy i cyklooksygenazy, co wpływa na spowolnienie procesu zapalnego. Dodatkowo chamazulen jest odpowiedzialny za działanie przeciwalergiczne ze względu na zmniejszenie uwalniania histaminy przyczyniającej do powstania reakcji alergicznej. Zawarte w koszyczku rumianku kumaryny zapewniają mu działanie przeciwbakteryjne (zwłaszcza na bakterie Gram-dodatnie), przeciwwirusowe oraz przeciwgrzybicze, co ułatwia gojenie ran.

Dodatkowo obecność α-bisabololu powoduje ułatwienie granulacji i odbudowy tkanki zwłaszcza po oparzeniach. Za właściwości nasenne odpowiedzialna jest apigenina, która łączy się z receptorami beznodiazepinowymi w mózgu, jednocześnie konkurując z lekami, dla których ten receptor jest punktem uchwytu, np. benzodiazepiny. Rumianek posiada również działanie spazmolityczne (spasmolyticum) na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego i moczowego, za co odpowiadają flawonoidy, α-bisabololu oraz en-in-dicykloeter. Ponadto przypisuje się mu właściwości przeciwwrzodowe, zwłaszcza dla powstałych na skutek stosowania indometacyny, nadmiernego stresu czy przyjmowania alkoholu.

Osobny artykuł: Oleje roślinne stosowane w recepturze

Rumianek pospolity – zastosowanie

Preparaty z rumianku wykorzystuje się w leczeniu stanów zapalnych przewodu pokarmowego (choroba wrzodowa) oraz przewodu moczowego (zapalenie pęcherza moczowego), dzięki właściwościom przeciwzapalnym i spazmolitycznym. Dodatkowo herbatki z rumianku można stosować przy kolkach, wzdęciach lub w stanach lekkiego niepokoju.

Jako okłady lub napary do stosowania zewnętrznego znalazł zastosowanie w leczeniu chorób skóry, egzemy, zapalenia błon śluzowych jamy ustnej, narządów płciowych czy odbytu oraz pomocniczo w gojeniu ran.

Sprawdź także: Leki recepturowe stosowane na trudno gojące się rany

Dawkowanie

Napary do stosowania wewnętrznego należy sporządzić jednorazowo z 3 g surowca, zaś dobowo maksymalnie z 9 g. Napary stosowane zewnętrznie w postaci okładów czy płukanek powinny zawierać 3-10% koszyczka rumianku.

Rumianek pospolity – najważniejsze interakcje z lekami

W przypadku uczulenia na rośliny z rodziny Asteraceae (Compositae) może pojawić się reakcja krzyżowa, zaś u osób podatnych na alergie (np. astmatycy) stosowanie preparatów z rumianku pospolitego może przyspieszyć rozwój alergii albo zaostrzyć już istniejące objawy. Jednoczesne stosowanie preparatów z warfaryną grozi wystąpieniem krwotoku wewnętrznego.

Działanie niepożądane:

– skórne reakcje alergiczne,

– reakcje krzyżowe u osób uczulonych na gatunki roślin z rodziny Asteraceae (Compositae),

– przyspieszenie wystąpienia reakcji alergicznej lub nasilenie już istniejącego uczulenia.

Przeciwwskazania:

– ciąża oraz okres karmienia piersią,

– dzieci w okresie ząbkowania,

– nadwrażliwość na roślinę.

Autor: Marta Pietroń

Literatura:

  1. Barnes J., Anderson L.A., Philipson J.D.: Herbal Medicines, 3rd Edition. The Pharmaceutical Press. 2007, 152-155.
  2. Kohlmünzer S.: Farmakognozja: podręcznik dla studentów farmacji. Wydawnictwo Lekarskie PZWL. 2003, 542-543, 550-553.
  3. Kuźnicka B., Dziak M.: Zioła i ich zastosowanie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL. 1987, 143-145.
  4. Motławska I.: Farmakognozja. Podręcznik dla studentów farmacji. Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. 2008. 314-317, 333-335.
  5. Braun L., Cohen M.: CD to accompany Herbs & Natural Supplements An Evidence-based Guide Second Edition, Elsevier. 2007, 203-216.
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

4 komentarze Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Często spotykacie się z przypadkiem uczulenia na rumianek? Ja przyznam nie spotkałam jeszcze nikogo z tym problemem.
Dzieciaczki podobno często mają. W kremach czy oliwkach czasem jest i potrafi uczulić.
No właśnie, a tak się dużo o tym mówi. Ale to dobrze, że nie mamy w tym temacie doświadczeń, zapewne to nic przyjemnego.

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu receptura.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo