REKLAMA
REKLAMA

Stężenie masowe i objętościowe etanolu

Etanol stanowi jeden z najczęściej używanych w życiu codziennym roztworów. Nikogo nie powinno dziwić, że ciecz o wielu zastosowaniach znalazła się również w  technologii postaci leku. Z racji, że recepty zawierające w swoim składzie alkohol etylowy przysparzają wielu wątpliwości interpretacyjnych postanowiliśmy przygotować dla Państwa artykuł, który podsumowałby najważniejsze informacje dotyczące tej substancji.
Etanol
REKLAMA

Zastosowanie alkoholu etylowego

Etanol stanowi bezbarwną ciecz o charakterystycznym zapachu, która może być wykorzystana w wielu dziedzinach życia. W medycynie stosowany jest między innymi do produkcji płynów dezynfekcyjnych czy medycznych chusteczek. Jego działanie antyseptyczne związane jest ze zdolnością denaturacji białek mikroorganizmów i rozpuszczania ich lipidów. Ważnym aspektem limitującym wykorzystanie etanolu jako środka antybakteryjnego jest jego niska efektywność względem spor bakteryjnych. Ponadto, omawiany związek może być wykorzystany jako rozpuszczalnik w procesie produkcji leków czy odtrutka np. w zatruciu metanolem, glikolem polietylenowym. Poza branżą medyczną alkohol etylowy może pełnić funkcje paliwa czy substratu do produkcji m.in. halogenków alkilowych, estrów [1], [2].

Osobny artykuł: Kalkulator etanolu

Wpływ etanolu na organizm człowieka

Etanol po wprowadzeniu do organizmu wykazuje działanie ogólne, które szczególnie mocno wyrażone jest w ośrodkowym układzie nerwowym. Wywierany przez niego efekt, można porównać do uzyskanego po podaniu leków ogólnie znieczulających uspokajająco – nasennych. Jednorazowe „ostre” dawki etanolu hamują przekaźnictwo glutaminergiczne oraz aktywność kanałów wapniowych, jednocześnie nasilają neurotransmisję w szlakach hamujących w OUN – podsumowując mocno tłumią podstawowe funkcje ośrodkowego układu nerwowego. Długotrwała ekspozycja na alkohol etylowy prowadzi do uzyskania odmiennych efektów. Blokowanie receptorów dla kwasu glutaminowego (NMDA) i kanałów wapniowych z czasem słabnie, dodatkowo można zaobserwować wzrost gęstości tych receptorów w niektórych regionach mózgu. Zmiany te prowadzą do zwiększenia pobudliwości OUN, które mocno zauważalne jest po zaprzestaniu przyjmowania etanolu. Ponadto, opisywane procesy mogą się stać przyczyną uszkodzeń neuronów.

REKLAMA
REKLAMA

Należy pamiętać że alkohol etylowy wpływa bezpośrednio na strukturę błon komórkowych. Jednorazowe dawki tego płynu zwiększają proporcje cholesterolu i nasyconych kwasów tłuszczowych, co skutkuje wzrostem płynności błony komórkowej. Długotrwałe przyjmowanie etanolu wywiera skutek odwrotny – prowadzi do zmniejszania płynności błon komórkowych [1].

Sprawdź także:

Wykorzystanie w recepturze aptecznej

Etanol zależnie od stężenia, może wchodzić w skład dwóch rodzajów roztworów. Gdy występuje w stężeniu poniżej 40o mówi się, że tworzy roztwory alkoholowe. Natomiast, jeśli występuje w roztworze w stężeniu wyższym od wcześniej wspomnianego, roztwory takie nazywa się spirytusami leczniczymi. Stężenie alkoholu etylowego może być zapisywane na kilka sposobów m.in. z wykorzystaniem zapisu objętościowego (w tzw. „stopniach”) i masowego (pod postacią stężenia procentowego). Powszechnie stosowany zapis objętościowy (v/v) stanowi częstą przyczynę pomyłek przy sporządzaniu leku recepturowego. Należy pamiętać, że przygotowanie rozcieńczenia etanolu w oparciu o przeliczenia w zapisie objętościowym jest niemożliwe, ponieważ zachodzi zjawisko kontrakcji, w wyniku czego zmniejsza się objętość powstałej mieszaniny. Dlatego też w wielu przypadkach konieczne jest, przed przystąpieniem do przygotowywania rozcieńczenia, odpowiednie przeliczenie ilości potrzebnych substratów ze stężenia objętościowego na masowe. W tym celu wykorzystuje się dane zawarte w farmakopealnych tabelach alkoholometrycznych. Poniższy przykład ilustruje poprawne przeliczenie opisywanych wielkości [2] [3]:

Rp.
Hydrocortisoni 0,5
Detreomycini 1,0
Talci veneti
Zinci oxidi
Glyceroli aa. 7,5
Ethanoli 30° Ad 50,0
M.f.susp.

 

Sprawdź także: Wina i nalewki lecznicze – przykład historycznego aptekarstwa

Obliczenia ilości etanolu 96°

30,00% obj. etanolu odpowiada 24,61% wag. etanolu,
96,00% obj. etanolu odpowiada 93,84% wag. etanolu

W 100 cz. etanolu 96° jest 93,84 cz. wagowych, to w ilu cz. etanolu 96º (x) znajduje się 24,61 cz. wagowych?

100,0 – 93,84

x – 24,61

x = 24,61 × 100 / 93,84

x = 26,23

26,23 g – 100,0 g

x – 26,0 g (z recepty)

x = 26,23 × 26,0 / 100,0

x = 6,82 g etanolu 96°

26,0 – 6,82 = 19,18 g wody

Do wykonania recepty należy użyć 6,82 g etanolu 96° i 19,18 g wody.

Osobny artykuł: Farmakopea w aptecznej recepturze

Bibliografia:

  1. ‘FARMAKOLOGIA – podstawy farmakoterapii tom 1-2 – Wojciech Kostowski, Zbigniew Herman, PZWL’. [Online]. Available: https://medbook.com.pl/ksiazka/pokaz/id/3301/tytul/farmakologia-podstawy-farmakoterapii-tom-1-2-kostowski-herman-wydawnictwo-lekarskie-pzwl. [Accessed: 15-Jun-2019].
  2. R. A. Polskiego, ‘10.2008 – „Alkohol etylowy w recepturze.” – Aptekarz Polski’.
  3. ‘Etanol – kalkulator recepturowy do przeliczania stężeń’, Opieka Farmaceutyczna w Praktyce.
  4. K. H. Bodek, Przewodnik po recepturze aptecznej: dla studentów Wydziału Farmaceutycznego : praca zbiorowa. Łódź: Biuro Promocji Wydawnictw Uniwersytetu Medycznego, 2009.
  5. M. Sznitowska (redakcja) „Farmacja stosowana technologia postaci leku”. Wydawnictwo PZWL, 2017, wyd 1.
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Logowanie

Aby w pełni korzystać z serwisów grupy farmacja.net musisz się zalogować. Jeśli nie jesteś farmaceutą, zaloguj się za pomocą swojego konta farmacja.net

Rejestracja

Wypełnij wymagane pola zamieszczone poniżej. Pamiętaj by podać poprawny adres email - na niego zostanie wysłany link potwierdzający, który umożliwi zakończenie rejestracji w serwisie.

Masz już konto? Zaloguj się Nie pamiętasz hasła? Możesz je przypomnieć
Przypomnij hasło

Podaj adres email przypisany do konta, a my wyślemy do Ciebie link z przypomnieniem hasła.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Ustaw nowe hasło

Ustal swoje hasło ponownie.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Dane profilu

Uzupełnij dane, aby aktywować konto.

Link aktywacyjny

Rejestracja przebiegła pomyślnie. Na podany adres email został wysłany link weryfikacyjny, który umożliwi dokończenie rejestracji.

Niepoprawny hash weryfikacyjny

Wygląda na to, że hash weryfikacyjny jest niepoprawny. Proszę skontaktuj się z nami poprzez formularz kontaktowy

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu receptura.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo