REKLAMA
Autor: Rafał Sochacki Opublikowano: 16 lipca 2019

Kontrola jałowości leków

REKLAMA
REKLAMA

Badanie jałowości wykonuje się w warunkach aseptycznych. W celu ich zapewnienia środowisko badania musi być odpowiednio dostosowane, zależnie od wybranej metodyki. Podejmowanie działania zapobiegające skażeniu nie mogą wpływać na żadne drobnoustroje, które mają być wykryte w badaniu. Warunki pracy, w których prowadzi się badania są regularnie kontrolowane przez pobieranie próbek z obszaru pracy oraz prowadzenie właściwego nadzoru.

Osobny artykuł: Aseptyka i jałowość leku

Należy pamiętać, że przed wyborem sposobu badania jałowości powinniśmy przeprowadzić test przydatności tej metody, z  użycie inokulum (próbka mikroorganizmów potrzebna do stworzenia kultury komórkowej) z niewielką ilością zdolnych do życia drobnoustrojów. Badanie jałowości można wykonać metodą z użyciem sączków membranowych lub przez wprowadzenie produktu bezpośrednio do podłoży hodowlanych. Każde badanie zawiera odpowiednie kontrole ujemne. Metodę z użyciem sączków membranowych stosuje się, gdy pozwalają na to właściwości produktu, czyli dla wodnych preparatów dających się sączyć, preparatów alkoholowych i preparatów olejowych lub mieszających się, bądź rozpuszczalnych w wodzie, czy też rozpuszczalnikach olejowych pod warunkiem, że rozpuszczalniki te nie wykazują w warunkach badania działania przeciwdrobnoustrojowego.

REKLAMA
REKLAMA

Metoda z użyciem sączków membranowych

Należy używać sączków o nominalnej wielkości porów, nie większej niż 0,45 mikrometra, dla których ustalona została skuteczność zatrzymywania drobnoustrojów. Zaleca się stosować sączki wykonane z azotanu celulozy np.: dla roztworów wodnych, olejowych i niskoprocentowych roztworów alkoholowych, a z octanu celulozy dla wysokoprocentowych roztworów alkoholowych. Dla szczególnych produktów takich jak antybiotyki mogą być wymagane specjalne sączki.

Roztwory wodne: tam gdzie jest wskazane, przenieść na sączek małą objętość odpowiedniego, jałowego rozcieńczalnika jak np.: obojętny roztwór peptonu mięsnego lub kazeinowego i przesączyć. Przenieść na sączek zawartość badanego pojemnika w wielkości nie mniejszej niż podanej w poniższej tabeli i natychmiast przesączyć. Jeżeli produkt posiada właściwości przeciwdrobnoustrojowe, przemyć sączek co najmniej trzema porcjami w ilości przyjętej w teście przydatności metody. Następnie przenieść sączek w całości do jednej z pożywek lub po przecięciu w warunkach aseptycznych na dwie równe części do dwóch odpowiednich podłoży.

Oleje i roztwory olejowe: substancje o niskiej lepkości można sączyć bez rozcieńczenia na suche sączki. Oleje lepkie można rozcieńczyć, jeżeli to konieczne np.: mirystynianem izopropylu. Pozostawić olej do przeniknięcia przez sączek ciężarem własnym, a następnie stosując ciśnienie i podciśnienie. Przemyć sączek minimum trzykrotnie z użyciem odpowiedniego jałowego rozcieńczalnika z dodatkiem odpowiedniego emulgatora np.: sorbatu80. Po wykonaniu tej czynności sączek należy przenieść na odpowiednie podłoże i inkubować.

Maści i kremy: Podobne postępowanie jak dla roztworów olejowych.

 Ilość w pojemniku  Minimalna ilość posiewana na każde podłoże

 Roztwory:

Mniej niż 1 ml

1 ml-40 ml

Więcej niż 40 ml, nie więcej niż 100 ml

Więcej niż 100 ml

 Wodne preparaty antybiotyków

 

Cała zawartość pojemnika

Połowa zawartości, jednak nie mniej niż 1 ml

20 ml

10% zawartości, jednak nie mniej niż 20 ml

1 ml

 Rozpuszczalne preparaty, kremy i maści, które zawiesza się lub emulguje  Cała zawartość pojemnika, jednak nie mniej niż 200 mg

 Substancje stałe:

Mniej niż 50 mg

50 mg lub więcej, lecz mniej niż 300 mg

Od 300 mg do g

Więcej niż 5 g

 

Cała zawartość każdego pojemnika

Połowa zawartości, nie mniej niż 50mg

150 mg

500mg

Tabela 1. Minimalna ilość posiewana na każde z podłoży.

Metoda bezpośredniego posiewu

Do podłoża hodowlanego wprowadzić bezpośrednio produkt badany w ilości podanej w tabeli, tak aby objętość produkt stanowiła nie więcej niż 10% objętości podłoża, jeżeli nie podano inaczej. Dla płynów olejowych trzeba stosować podłoża z dodatkiem odpowiedniego emulgatora. Maści i kremy należy rozcieńczyć w stosunku 1:10 emulgując w roztworze wybranego emulgatora w jałowym rozcieńczalniku. Przenieść rozcieńczony produkt do podłoża niezawierającego emulgatora. Inkubować posiada podłoża przez okres nie krótszy niż 14 dni. Obserwować hodowle kilkakrotnie w okresie inkubacji. Podłoża zawierające produkty olejowe codziennie łagodnie wstrząsać, chyba, że konieczne jest utrzymanie warunków beztlenowych.

Sprawdź również: Emulsje

Obserwacja i interpretacja wyników

W czasie inkubacji okresowo i końcowo musimy kontrolować podłoże w kierunku pojawienia się widocznego makroskopowo wzrostu drobnoustrojów. Jeżeli nie stwierdza się wzrostu, produkt badany spełnia wymagania badania jałowości. W przypadku stwierdzenia wzrost drobnoustrojów, produkt nie spełnia wymagań jałowości, o ile wyraźnie nie wykazano, że badanie było niewiarygodne z przyczyn niezależnych od produktu.

Badanie można uznać za niewiarygodne tylko, gdy jeden lub więcej z poniższych warunków jest spełniony:

  • wyniki mikrobiologicznej kontroli pomieszczenia, sprzętu i materiałów wykazały nieprawidłowość,
  • w trakcie oceny procedury wykonanego badania stwierdzono nieprawidłowości w jego przebiegu,
  • stwierdzono wzrost drobnoustrojów w kontroli ujemnej,
  • po zidentyfikowaniu wyizolowanych drobnoustrojów, można wzrost danego gatunku jednoznacznie powiązać z błędami związanymi z materiałem lub stosowaną techniką.

Jeżeli badanie zostanie uznane za niewiarygodne, trzeba przeprowadzić ponownie badanie w takich samych warunkach jak badanie pierwotne. Jeśli w powtórzonym badaniu nie stwierdza się wzrostu drobnoustrojów, badany produkt spełnia wymagania badania jałowości, natomiast jeżeli stwierdzimy wzrost produkt nazywamy niejałowym.

 Osobny artykuł: Czym jest pH roztworu?

Bibliografia:

  • Farmakopea Polska wyd.VIII, suplement 2010.
  • „Mikrobiologia” P. R. Murray, K. S. Rosenthal, M. A. Pfaller, wyd. 8, 2018.

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

REKLAMA

Jestem farmaceutą

Aby w pełni korzystać z serwisów grupy farmacja.net musisz się zalogować za pomocą swojego konta w RejestrFarmaceutów.pl

Nie jestem farmaceutą

Aby w pełni korzystać z serwisów grupy farmacja.net musisz się zalogować. Jeżeli nie jesteś farmaceutą, zaloguj się za pomocą swojego konta farmacja.net

Zarejestruj się
jako farmaceuta

Wszystkie pola są wymagane.

Zarejestruj się
nie będąc farmaceutą

Wszystkie pola są wymagane.