REKLAMA

Sterylizacja suchym, gorącym powietrzem – na czym polega?

Sterylizacja suchym, gorącym powietrzem jest powszechnie używana do wyjaławiania szkła i utensyliów laboratoryjnych. W przeciwieństwie do bardziej skutecznej i efektywnej metody wyjaławiania parą wodną pod ciśnieniem może być stosowana do substancji i materiałów wrażliwych na wilgoć.
REKLAMA

 Jak przebiega proces sterylizacji suchym, gorącym powietrzem i o czym należy pamiętać [3]?

Osobny artykuł: Wyjaławianie za pomocą sączenia – jak to się robi?

Sterylizacja suchym powietrzem – na czym polega?

Wyjaławianie jako proces technologiczny ma na celu zabicie lub usunięcie z materiału lub środowiska wszystkich drobnoustrojów w ich formach wegetatywnych i przetrwalnikowych. Działanie suchego, gorącego powietrza powoduje reakcje utleniania. Prowadzi to do nieodwracalnej inaktywacji i degradacji składników komórkowych, takich jak kwasy nukleinowe czy białka.

REKLAMA
REKLAMA

Proces zachodzi w zamkniętych komorach sterylizatorów powietrznych z termoregulacją, w których gorące powietrze swobodnie krąży i przenika w głąb wyjaławianych materiałów. Metoda ta znajduje zastosowanie również w depirogenizacji szkła laboratoryjnego i innych przyrządów [1, 3].

Czytaj również: Kontrola jałowości leków

REKLAMA

Sterylizacja suchym powietrzem – aparatura

Sterylizator powietrzny jest dość prosty w obsłudze. Składa się z następujących elementów:

  • komory sterylizacyjnej z elementem grzewczym wewnątrz oraz kratami, na których można umieszczać materiały,
  • wentylatorów wymuszających obieg powietrza,
  • termometrów,
  • panelu z wyświetlaczem, regulacją temperatury oraz timerem, a także systemami alarmowymi do ciągłego monitorowania procesu [6].

Sprawność sterylizatorów powinna być regularnie kontrolowana co pół roku, a nie tylko w przypadku awarii. Posłużyć do tego mogą wskaźniki fizyczne (odczytywane z termometra, timera), chemiczne (np. rurki Browne’a) oraz biologiczne [2].

Sprawdź także: Aseptyka i jałowość leków

Jakie materiały można sterylizować tą metodą?

Suchym, gorącym powietrzem można wyjaławiać substancje termostabilne i niezawierające wody:

  • chlorek sodu,
  • związki mineralne (talk, tlenek cynku),
  • oleje roślinne,
  • glikole,
  • wazelinę,
  • parafinę,
  • roztwory olejowe (pod warunkiem, że zawarte w roztworze substancje nie ulegną rozpadowi pod wpływem wysokiej temperatury).

Metodą tą nie należy wyjaławiać:

  • przedmiotów wykonanych z gumy, tworzyw sztucznych,
  • materiałów opatrunkowych, bibuły [1].

Zasady użytkowania

Warunkiem prawidłowego przebiegu procesu jest odpowiednio wysoka temperatura i czas wyjaławiania. Na czas wyjaławiania składają się czas:

  • przenikania gorącego powietrza w głąb każdego przedmiotu,
  • utrzymywania się wysokiej temperatury, koniecznej do zabicia wszystkich drobnoustrojów.

Ze względów bezpieczeństwa zazwyczaj obydwa okresy przedłuża się o połowę. Według Farmakopei VI w procesie sterylizacji gorącym powietrzem zaleca się następujące parametry:

  • 160˚C – nie krócej niż 2 godziny,
  • 170˚C – nie krócej niż godzinę,
  • 180˚C – nie krócej niż 30 min,
  • w przypadku depirogenizacji: 200˚C przez godzinę lub 250˚C przez 30 min.

Materiały umieszczone w sterylizatorze powinny być czyste i suche, ale również odpowiednio zabezpieczone przed ponownym skażeniem. Z reguły są to foliowe torebki lub rękawy z nadrukowanym tekstem, zmieniającym barwę podczas sterylizacji. Bardzo ważne jest, aby w czasie sterylizacji materiał był umieszczony w takiej pozycji, aby nie utrudniał cyrkulacji powietrza wewnątrz komory. Przy równomiernym obciążeniu sterylizatora powstaje ruchomy strumień powietrza, który efektywnie niszczy patogenne wirusy, grzyby i bakterie [1].

Zalety i wady sterylizacji powietrznej

Choć większą popularnością cieszy się wyjaławianie w autoklawie, metoda sterylizacji powietrznej pod wieloma względami ma nad nim przewagę. Do zalet wyjaławiania suchym, gorącym powietrzem należą:

  • łatwość montażu i niskie koszty eksploatacji,
  • przenikanie w głąb wyjaławianych materiałów,
  • możliwość stosowania dla materiałów wrażliwych na wodę (proszków, maści),
  • metoda ta jest nietoksyczna i nie szkodzi środowisku,
  • nie powoduje korozji metalu i ostrych przyrządów.

Wadami tej metody niewątpliwie są:

  • czasochłonność – gorące powietrze przenika bardzo wolno w głąb wyjaławianych materiałów, stąd proces unieszkodliwiana drobnoustrojów trwa znacznie dłużej niż
    w przypadku pary wodnej;
  • często występujące wahania temperatury wewnątrz komory;
  • wysokie temperatury stanowiące ograniczenie dla sterylizacji wielu materiałów;
  • w zależności od rodzaju wyjaławianego materiału konieczne jest dostosowanie odpowiedniego czasu i temperatury, gdyż nadmierna ekspozycja może zniszczyć niektóre substancje [4, 5].

Warto mieć na uwadze, że dezynfekcja przyrządów nie jest procesem wystarczającym w dziedzinie medycyny, farmacji i badań laboratoryjnych. Aby skutecznie pozbyć się wszystkich drobnoustrojów oraz ich form przetrwalnikowych, utensylia należy również wyjaławiać, z wykorzystaniem na przykład takich urządzeń, jak sterylizatory gorącego powietrza. Choć na niekorzyść przemawia czasochłonność ich pracy, odpowiednio używane i kontrolowane będą stanowić pomoc w recepturze aptecznej.

Weronika Salamon

Literatura:

  1. Stanisław Janicki, Adolf Fiebig, Małgorzata Sznitowska, Teresa Achmatowicz: Farmacja stosowana: podręcznik dla studentów farmacji. Warszawa: Wydaw. Lekarskie PZWL, 2003.
  2. http://www.rzeszow.wif.gov.pl/?id=143&art=76&arch=2017.
  3. https://www.pharmatutor.org/articles/validation-dry-heat-sterilization-methods.
  4. https://microbeonline.com/dry-heat-sterilization-principle-advantages-disadvantages/.
  5. Sterilization by dry heat – E. M. Darmady, K. E. A. Hughes, J. D. Jones, D. Prince, Winifred Tuke J Clin Pathol. 1961 Jan; 14(1): 38–44. doi: 10.1136/jcp.14.1.38.
  6. https://pl.techinfus.com/dlya-zdorovya/sterilizator/vozdushnyj.html.
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu receptura.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo