REKLAMA

Parownica porcelanowa – zastosowanie w recepturze aptecznej

Parownica, tak jak sama nazwa wskazuje, służy do odparowywania i zagęszczania roztworów. Znajdziemy ją nie tylko w laboratorium chemicznym, ale także w izbie recepturowej apteki. Jakie zastosowanie parownica znajduje w sporządzaniu leków recepturowych?
W trakcie sporządzania maści recepturowych, parownica może posłużyć do topienia podłoży oraz odważania składników podłoży (fot. Shutterstock). W trakcie sporządzania maści recepturowych, parownica może posłużyć do topienia podłoży oraz odważania składników podłoży (fot. Shutterstock).
REKLAMA

Parownica to nieduża miseczka z wylewką o cienkich i delikatnych ściankach. Zwykle wykonana jest z porcelany, szkła borokrzemianowego lub innych materiałów odpornych na wysoką temperaturę. Jej specyficzny kształt zapewnia równomierne ogrzewanie i lepszą efektywność parowania. Emaliowana powierzchnia parownicy jest z kolei łatwa do umycia i niereaktywna. Ogrzewanie w parownicy może być przeprowadzane na łaźni wodnej lub na płycie grzejnej.

W recepturze aptecznej zastosowanie znajdują głównie parownice porcelanowe. Służą one do sporządzania płynnych i półstałych postaci leków: roztworów, maści, czopków, globulek, żeli i kremów. Dzięki pojemnej i lekkiej konstrukcji, parownicę możemy wykorzystać już na etapie ważenia składników. Ciecze i zawiesiny, które mają być ogrzewane, można odważyć bezpośrednio do parownicy. Naczynie to służy także do mieszania substancji za pomocą odpowiednio dobranego pistla. Jeżeli zachodzi konieczność mieszania składników w podwyższonej temperaturze, składniki te ogrzewa się w parownicy na łaźni wodnej do całkowitego stopienia, po czym zestala w temperaturze pokojowej, cały czas mieszając.

Osobny artykuł: Kapsułkarka w aptecznej recepturze

REKLAMA
REKLAMA

Maści, żele i kremy

W trakcie sporządzania maści recepturowych, parownica może posłużyć do topienia podłoży oraz odważania składników podłoży. Maści na ciepło sporządza się topiąc podłoże do parownicy na łaźni wodnej lub płycie grzejnej w temperaturze 60-80⁰C. Jeśli różnica temperatur topnienia składników przekracza 30⁰C, należy rozpocząć topnienie od składników trudniej topliwych, a następnie dodawać te o niższej temperaturze topnienia.

Choć dziś zdecydowanie powszechniejsze jest sporządzanie maści za pomocą miksera recepturowego Unguator, to można je także wykonać metodą klasyczną z użyciem parownicy.

REKLAMA

Przykładowa recepta:

Rp
Camphorae 6,0
Terebinthinae olei 10,0
Methylis salicylatis 15,0
Ung. Mollis ad. 100,0
M. f. ung.
D. S. zewnętrznie na skórę

Odważone do parownicy lanolinę i wazelinę należy stopić i wymieszać na łaźni wodnej. W lekko ostygniętym podłożu należy rozpuścić kamforę. Następnie dodać kolejno olej terpentynowy i salicylan metylu, nieustannie mieszając zawartość parownicy. Gotową maść przenieść do pudełka.

Kolejnym przykładem może być lek w postaci żelu:

Rp
Ichthammoli 6,0
Methylcellulosi 4,0
Glyceroli 20,0
Aquae ad. 100,0
M. f. susp.
D. S. zewnętrznie na skórę

Sporządzanie leku należy rozpocząć od przygotowania roztworu metylocelulozy w 70 g wody. Do parownicy odważyć ichtamol, później glicerol i wymieszać te składniki za pomocą pistla. Uzyskany roztwór metylocelulozy dodać do parownicy i dokładnie wymieszać do uzyskania konsystencji żelu. Otrzymany preparat przenieść do pudełka.

Czopki, globulki

Substancja lecznicza w czopkach jest równomiernie rozpuszczona, rozproszona lub zemulgowana w podłożu. W temperaturze pokojowej podłoża czopkowe są masami stałymi, a pod wpływem temperatury wynoszącej 30-37⁰C ulegają stopieniu. Proces stapiania podłoża umożliwia zawieszenie w nim substancji leczniczej.

W klasycznej metodzie sporządzania czopków upłynnianie podłoża, np. masła kakaowego, prowadzi się w parownicy. Masło kakaowe należy stopić w temperaturze do 36⁰C, gdyż wyższa temperatura powoduje tworzenie trudno zestalających się form polimorficznych. Kontrola temperatury stapiania jest także konieczna w przypadku podłoży syntetycznych. Odporne na stapianie są za to podłoża makrogolowe. Po uzyskaniu równomiernego rozproszenia składników stałych w masie czopkowej, parownicę zdejmuje się z łaźni wodnej i nadal miesza zawartość, aby cząstki proszków nie osadzały się na dnie parownicy.

Przykładowa recepta na czopki z wykorzystaniem parownicy:

Rp
Balsami peruviani 0,25
Cacao olei q.s.
M. f. supp. anal.  D.t.d. No 12
D. S. 2 x dziennie założyć czopek

Ponieważ balsam peruwiański nie miesza się dobrze z masłem kakaowym, konieczny jest dodatek oleju rycynowego. W tym celu należy odważyć do parownicy balsam peruwiański i wymieszać z  0,3 g oleju rycynowego. Następnie należy dodać masło kakaowe i ogrzewać parownicę na łaźni wodnej do 36⁰C, ciągle mieszając. Masę czopkową wylać do form i schłodzić.

Czytaj również: Czopki sporządzane metodą ręczną

Źródła:

  1. Production and Quality Analysis of Evaporating Dish Using Local Materials – J.A. Adejo, S.A. Lawal,
    https://www.researchgate.net/publication/327565756_Production_and_Quality_Analysis_of_Evaporating_Dish_Using_Local_Materials.
  2. Receptura apteczna. Sporządzanie leków jałowych i niejałowych – Renata Jachowicz, PZWL 2021.
  3. Farmacja stosowana. Technologia postaci leku – Małgorzata Sznitowska, PZWL 2017.
  4. Farmacja praktyczna – Renata Jachowicz, PZWL 2016.
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

4 komentarze Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Unguator w aptece to zbawienie jak pojawia się dużo maści na receptach.
Już nie pamiętam kiedy używałam takiej parownicy...
Ja używam do wyjaławiania podłoża lub jako łaźnię wodną do czopków.
Ja teraz jak jest ungator to nawet masło kakaowe rozpuszczam od razu w pojemniku ;)

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu receptura.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo