REKLAMA

6 surowców recepturowych mających potencjał uczulający

Składniki preparatów farmaceutycznych – w tym leków recepturowych – podobnie jak inne substancje mogą powodować uczulenie. Objawy nadwrażliwości polekowej różnią się w zależności od stosowanej substancji, czasu trwania terapii i predyspozycji pacjenta. W przeciwieństwie do większości działań niepożądanych, wystąpienie uczulenia na składnik leku jest często trudne do przewidzenia [1].
Niektóre surowce recepturowe, takie jak balsam peruwiański, lanolina czy benzokaina wykazują potencjał uczulający (fot. Shutterstock).
REKLAMA

Leki wykazujące potencjał uczulający

Spośród dostępnych w aptece leków gotowych najczęściej reakcje alergiczne wywołują antybiotyki, leki przeciwbólowe, przeciwzapalne, a także niektóre leki przeciwpadaczkowe. Poza substancją czynną danego preparatu potencjał uczulający mogą wykazywać substancje pomocnicze. Natomiast leki recepturowe zazwyczaj są pozbawione substancji zapachowych czy konserwujących lub ich stężenie jest niewielkie, co sprawia, że reakcje świadczące o nadwrażliwości występują rzadziej [2].

Potencjał uczulający surowców recepturowych

Warto jednak pamiętać, że istnieje grupa substancji aktywnych oraz pomocniczych, wykorzystywanych w praktyce aptecznej, która może być przyczyną występowania objawów uczulenia. Należą do niej poniższe substancje:

  • Balsam peruwiański (łac. Balsamum peruvianum) – działa przeciwzapalnie, wskazany jest w przypadku trudno gojących się ran, owrzodzeń, odmrożeń oraz w zakażeniu świerzbem. Najczęstszy objaw alergii na ten składnik to wyprysk kontaktowy, rumień wielopostaciowy oraz wyprysk powietrznopochodny [3, 4].
  • Alkohol lanoliny – mieszanka alkoholi alifatycznych, steroidowych i triterpenoidowych, zawierająca więcej alergenów niż czysta lanolina. Wchodzi w skład podłoża do maści i kremów. U osób uczulonych na alkohole lanoliny może pojawić się wysypka, obrzęk i pęcherze [3, 5].
  • Formaldehyd (łac. Formaldehydum 40%) – działa odkażająco i ściągająco, może prowadzić do martwicy tkanek. Wskazany jest w nadmiernej potliwości i usuwaniu brodawek skóry. Formaldehyd ma potencjał do wywoływania wyprysku kontaktowego, przypominającego rumień wielopostaciowy. Niekiedy alergia pojawia się natychmiastowo (najczęściej w trakcie zabiegów dentystycznych) i objawia się obrzękiem, pokrzywką, dusznością, nieżytem nosa, a nawet wstrząsem anafilaktycznym [3, 6].
  • Neomycyna (łac. Neomycinum) jest antybiotykiem aminoglikozydowym o szerokim spektrum działania. Dlatego też znajduje zastosowanie w bakteryjnych zakażeniach skóry, ranach i oparzeniach. Może powodować zmiany skórne w postaci wysypki, świądu, podrażnienia, a także prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego [3, 7, 8].
  • Benozokaina (łac. Anaesthesinum) – działa miejscowo znieczulająco, posiada szerokie zastosowanie w dermatologii (bolesne owrzodzenia, rany, świąd i hemoroidy). Może wywoływać uczulenie, przejawiające się uczuciem pieczenia, przeczulicą skóry, pokrzywką, świądem i obrzękiem [3, 9].
  • Hydrokortyzon (łac. Hydrocortisonum) – przeciwzapalny i przeciwuczuleniowy glikokortykosteroid. Zmniejsza obrzęk i łagodzi świąd. Paradoksalnie do swojego działania, u części osób może wywoływać objawy uczulenia, szczególnie w przypadku długotrwałych i rozległych zmian, a także u chorych na atopowe zapalenie skóry. Najczęściej pojawia się pokrzywka oraz obrzęk, a niekiedy wstrząs anafilaktyczny [3, 10, 11].

Czytaj również: 7 najbardziej niebezpiecznych substancji wykorzystywanych w recepturze

REKLAMA
REKLAMA

Postępowanie w przypadku nadwrażliwości

W przypadku wystąpienia objawów wskazujących na reakcję alergiczną należy zaprzestać stosowania leku, oczyścić skórę wodą i skontaktować się z lekarzem. W większości reakcje te mają charakter kontaktowy i powinny ustąpić w krótkim czasie.

Bibliografia:

REKLAMA
  1. https://www.mp.pl/artykuly/10227,postepowanie-w-nadwrazliwosci-na-leki-cz-iaktualne-wytyczne-american-academy-of-allergy-asthma-and-immunology-american-college-of-allergy-asthma-and-immunology-oraz-joint-council-of-allergy-asthma-and-immunology.
  2. Renata Jachowicz (red.). Receptura apteczna. Sporządzanie leków jałowych i niejałowych. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2021.
  3. Wojciech Chmielak. Ściąga z receptury, 2014.
  4. http://www.alergolog.eu/hapten/myroxylon_pereirae.html.
  5. http://www.alergolog.eu/hapten/lanolina.html.
  6. http://www.alergolog.eu/hapten/formaldehyd.html.
  7. http://www.alergolog.eu/hapten/neomycyna.html.
  8. Neomycyna, ChPL.
  9. Puder płynny z benzokainą, ChPL.
  10. https://www.mp.pl/pacjent/alergie/chorobyalergiczne/alergeny/lekowe/60916,uczulenie-na-hydrokortyzon.
  11. Laticort, ChPL.
REKLAMA
REKLAMA

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij „Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu receptura.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz
logo